Терминалға көшкен CIRCUS COMPANY командасының AI-қуаты

· Бұрын 30 адам қажет болған әзірлеуді 5 адам екі айда аяқтады — сыры нақты мақсат пен мағынада, жүйеде
· Адамның жұмысы айқындалды: стратегия·бағыт·шешім·жауапкершілік және AI көре алмайтынды көру
Дүйсенбі таңындағы жиналыстардың жоғалғанына бір жылдан асты. Апталық жиналыстың орнына — кітап оқып, бір-біріміздің ойымызға көбірек ден қоямыз.
Жоспарлау жиналысы, дизайнды талдау, әзірлеу кестесін талқылау, маркетинг жиналысы. Күнтізбені толтыратын сол сағаттарды автоматтандырып, бәрін терминалда md файлдарына түсіреміз. Біз бас қосатын жер Slack те, мәжіліс бөлмесі де емес, терминал.
Бұл өзгеріс 2025 жылдың 3 айында басталды. Осы жазба — содан бері басымыздан өткендердің шежіресі әрі алда жалғасатын «Терминалдан» топтамасының алғашқы бөлімі.
2025 жылдың 3 айындағы жиналыс көрінісі — бір идея үшін тым көп кезеңнен өту керек еді

Жоспарлау тобы құжат әзірледі, дизайн тобы нобай сызды, сосын әзірлеушілерден сұрады. «Мұны жасауға бола ма?»
Нарықты зерттедік, технологияны зерттедік, басқару құралына тапсырмалар үйдік, аптаны жиналыстармен толтырдық. Әр топ өз мамандығының аясында жұмыс істеді, ал бөлімдерді құжаттар мен жиналыстар жалғады.
2020 жылы біз 30 адам едік. Бәріміз бір мақсатқа жұмылып, барымызды салдық. Сонда да 3–4 жобаны қатар жүргізсек, түн қысқа болатын, ал біреуін аяқтауға көбіне 1 жылдан астам уақыт кететін. Адам да, шеберлік те жетіспеген жоқ. Уақыт үнемі тапшы, атқарылатын жұмыс пен кезең тым көп еді.

30 адамның жұмысын бесеу атқарады — мақсат, жүйе және бағыт нақты болса, бұл мүмкін
Ол кезде 30 адам түнімен жұмыс істесе де жетпейтін уақыттың ішінде қазір әзірлеуші 5 адам екі айда одан да көп іс тындырады.
Мұның сыры адамдарды барынша қинауда емес. Нақты мақсат пен мағына, әрі жүйе — сол негізде AI-мен бірлесіп жұмыс істейміз. Мақсат бұлыңғыр болса, AI қате бағытқа тез кетеді. Зерттеулер де AI жобаларының сәтсіздікке ұшырауының басты себебі технология емес, «нені шешеміз» деген сауалдың дұрыс анықталмауы екенін көрсетеді.
Расында, бұл жаңа әңгіме емес. Бағдарламалық инженерияның классикасы «The Mythical Man-Month» осыдан жарты ғасыр бұрын «кешіккен жобаға адам қоссақ, ол одан сайын кешігеді» деп жазды. 5 адамның арасындағы байланыс жолы 10 болса, 30 адамда ол 435-ке жетеді. Өзгергені біреу-ақ — енді 5 адамның жанында шаршамайтын серіктес бар.
Ол кездегі 30 адамның еңбегі кем болған жоқ. Олардың бар күшін салғаны — бүгінгі іргетасымыз. Үнемі жетпей келген уақыт енді ғана толықты.
Терминалға көштік — бүкіл команда серверде жұмыс істейді
Басында бір ғана құрал енгізген едік. Қазір бүкіл команда терминалда және 5 серверде бірлесіп жұмыс істейді. Алты елден келген адамдар бір серверге қосылып, әрқайсысы өз экранында AI-мен бірге жұмыс істейді.
Идея туса, оны дауыспен жазып алып, командамен бөлісеміз де, AI арқылы егжей-тегжейлі талдаймыз. Содан кейін командамен бірге бағытты белгілеп, жетілдіру жолдары мен құндылығын айқындаймыз да, терминалда қайта кездесеміз.
AI-мен бірге жобаны нақтылап, жүзеге асырып, тексеруге арналған прототипті жылдам жасаймыз. Істеуге бола ма деп сұраудың орнына, бірден өзіміз жасап, тексереміз.
Сол күні-ақ тест серверіне орналастырып, canary арқылы нарықтың реакциясын көреміз, түзетеміз және қайта жоспарлаймыз. Енді командада «Мұны жасауға бола ма?» деген сұрақ жоқ. Қазір ойды бірден іске асыруға болады.

Дизайнер Unity жинағын жариялайды. Нарықты зерттеп, стратегиялық құжат жазады. Жоспарлаушы код оқиды, әзірлеуші мәтінді жетілдіреді. Мамандықтар жоғалған жоқ. Әркімнің өзегіндегі қабілетінің үстіне бүкіл үдеріс ашылды.

Осылай жасаған дүниелеріміз қазір жұмыс істеп тұр. Мемлекеттік қолдау бағдарламаларын оқып беретін Ssaktane, балаларға арналған AR оқу қолданбасы JUMP, қағазға қайта оралған ZEMINA, жарнамасыз ойын платформасы Quiga мен мінезді талдайтын Quiga128, сондай-ақ WAGZAK Play. Көбі әлем бойынша 51 тілде қызмет көрсетеді.
AI ешқашан атқара алмайтын жұмыс — адамның міндеті керісінше айқындала түсті
Не жасаймыз. Неге жасаймыз. Қайда барамыз. Стратегия мен бағытты белгілеу, шешім қабылдау және сол шешімге жауап беру. Мұны AI істемейді. AI тапсырған нәрсені жылдам әрі жақсы жасайды, бірақ оған не тапсыру керегін әрдайым адам шешеді.
Тағы бір нәрсе бар — AI көре алмайтынды көру. Жақсы жасалған дүниенің ішінен үйлеспей тұрған бір жолды табу, нанымды көрінген экраннан «бұл бізге ұқсамайды» дегенді ажырату. Жасап алып, тастап кеткеніміз жариялағанымыздан көп.
Алдыңғы жазбада бір шерт деген жоқ деп жаздым — 1 жыл 6 ай өткен қазір де сол ойдамын. Түптеп келгенде, бәрі ықылас пен табандылыққа және мақсаттың қаншалық берік екеніне тіреледі.
Мақсат пен жүйе болса, 30 адам қажет болған әзірлеуді 5 адам атқара алады.
Тиімділік пен сәйкестік — әрі жауабы әлі табылмаған бір сұрақ
«Сонда адам азырақ қажет бола ма?» деген сұрақты жиі естимін. Шынын айтсам, бір жұмысты атқаруға қажет қол саны азайды. Бірақ бұл ұйымды қысқарту жайлы емес, тиімділік пен сәйкестікті табу жайлы әңгіме.
AI адамды алмастырған жоқ, оның өзегіндегі қабілетін еселеді, сондықтан идея туса, оны бірден іске асыратын кезең келді. Бәрі де жоспарлаушы, дизайнер, әзірлеуші әрі стратег болатын команда — бүгінгі CIRCUS COMPANY осы.
Бұл топтама жалғасады. Дизайнердің Unity әзірлеу мен нарық зерттеуіне дейін атқарғаны, AI-мен жүзеге аспаған дүниелердің тізімі, 51 тілді 5 адам болып басқару тәсілі — бастан өткеріп, іске асырғандарымызды біртіндеп баяндап беремін.
Бірақ жауабы әлі табылмаған бір сұрақ бар. Бәрі бәрін істей алатын кезде, команданы команда ететін не? Сол жауапты іздеу жолын да осында жазамын.
AI-мен өткен 1 жылдың қорытындысы — бір шерт деген мүлде жоқ
Бір батырмамен, бір шертумен бәрін бітіретін сиқыр болған жоқ. Жақсы дүниенің бәрі адамның мақсаты мен табандылығынан және тексеруінен кейін ғана шықты.
AI ғажайып сыйламайды. Бірақ іске шын берілген командаға уақытын қайтарады. Сол уақытпен біз келесі дүниені жасаймыз.