AI आणि संवर्धित वास्तव एकत्र येतील तेव्हा भविष्य कसं असेल? AR ग्लासेससमोर उभं राहून

AI आणि संवर्धित वास्तव एकत्र येतील तेव्हा भविष्य कसं असेल?

आम्ही 14 वर्षांपूर्वी संवर्धित वास्तव तंत्रज्ञानाचं व्यापारीकरण करण्यासाठी सुरुवात केली. स्मार्टफोनने कोरियन नोट ओळखली की ठरवलेला कंटेंट दाखवला जायचा.

त्यानंतर AR तंत्रज्ञान जागच्या जागीच राहिलं आहे आणि AI ने जग व्यापलं आहे. शेअर्ड ऑफिसमधल्या बैठकीत, बस थांब्यावर, रेस्टॉरंटमध्ये रोजच्या बोलण्यात AI चा विषय निघतोच.

तरीही काही गोष्टी मागे उरल्या. डिजिटल पाठ्यपुस्तकांमधलं AR, National Institute of Ecology (Korea) ची रंगवण्याची चित्रं, प्राथमिक शाळेच्या विज्ञानातील धड्यांनुसार तयार केलेला कंटेंट. वर्गात आणि इतर ठिकाणी त्यांचा लाखो वेळा वापर झाला.

म्हणून आम्ही केवळ करमणुकीपेक्षा तंत्रज्ञानाची उपयुक्तता आणि त्यातून मिळणाऱ्या परिणामांचं मोल यावर लक्ष देत पुन्हा पहिल्या पायरीपासून सुरुवात करत आहोत. त्याची सुरुवात WAGZAK RUN आहे.

WAGZAK RUN वर जा

अनेक वर्षं केवळ योजना करत राहिलेलं ग्लासेसशी जोडण्याचं कामही आता शक्य होईल असं वाटतं. स्मार्टफोन हातात न धरताही AR आणि AI एकत्र येणाऱ्या सेवांमुळे रोजचं आयुष्य आणि शिकणं पुन्हा बदलायला सुरुवात होईल. चला, तयारी करूया.

सगळं जमतं, एकदम धमाल होणार!

हल्ली शेअर्ड ऑफिसमध्ये, बस थांब्यावर, रेस्टॉरंटमध्ये सारख्याच गोष्टी ऐकू येतात.

‘एक योजना आहे. AI वापरून असं असं केलं की सगळं जमतं, एकदम धमाल होणार!’

हे बोलणं ओळखीचं वाटतं. AR बद्दल आम्हीही असंच बोलायचो. जुन्या फाइल्सचा फोल्डर उघडून पाहिला, तर डिसेंबर 2015 च्या एका लेखाच्या मसुद्यात असं लिहिलं होतं.

‘आता पुन्हा बहराचा काळ आला आहे असं वाटतं.’

त्याच्या अगदी पुढच्या ओळीत 2020 मधल्या एका दिवसाची कल्पना करून लिहिलं होतं. ‘मी उद्या अमेरिकेच्या प्रवासाला निघणार आहे. पण मला विमानाचं तिकीटही लागत नाही.’ डोक्यावर उपकरण घातलं की आभासी जागेतून Grand Canyon चा प्रवास करता येईल, असं त्यात म्हटलं होतं.

2020 वर्ष उलटून गेलं. लोक अजूनही विमानाची तिकिटं काढून प्रवासाला जातात.

व्हिडिओतून दाखवलेलं भविष्य

त्या काळी व्याख्यानांना गेलो की व्हिडिओ दाखवायचो. Microsoft आणि अनेक कंपन्यांनी कल्पना मांडण्यासाठी बनवलेले ते व्हिडिओ होते. काचेच्या पाटीसारखं उपकरण घेऊन हॉटेलमध्ये चेक-इन करणं, रेस्टॉरंटच्या मेन्यूशेजारी पदार्थ आणि स्टार रेटिंग दिसणं. त्या फोल्डरमध्ये अजूनही असे डझनभर व्हिडिओ आहेत.

ऑक्टोबर 2016 मध्ये National Information Society Agency of Korea (NIA) च्या D.gov मासिकात आम्ही असं लिहिलं होतं. ‘सध्या आधीच ठरवलेली माहिती दाखवली जाते, पण भविष्यात कृत्रिम बुद्धिमत्तेद्वारे शिकून आणि बिग डेटा तयार करून, प्रत्येक व्यक्तीसाठी जुळवलेली अधिक विकसित माहिती दिली जाईल.’ मासिकाने या वाक्याखाली केशरी रेघ मारली होती. अगदी खाली तीन प्रेअरी डॉगची रंगवण्याची चित्रं छापली होती.

आता असे कल्पना मांडणारे व्हिडिओ कुणीही ठरवलं तर सहज बनवू शकतं. याचा अर्थ असा की केवळ व्हिडिओ दाखवून आता काहीच सांगता येत नाही.

ग्लासेसही वापरून पाहिले

आम्हीही ग्लासेसवर AR वापरून पाहिलं. चाचणी केली, पण उपकरणाची कामगिरी चांगली नसल्याने AR कंटेंट पूर्णपणे साकार करणं कठीण होतं.

डिसेंबर 2017 च्या नोंदीत ‘माहिती फलक नाहीसे होतील आणि AR ग्लासेसद्वारे मार्गदर्शन मिळेल’ असं लिहिलं आहे. मेन्यूचं भाषांतरही आहे. कंपनी सुरू केल्यापासून दरवर्षी व्यवसाय योजनेत अशा कल्पनांना जागा मिळाली, पण कंत्राटी कामांमुळे दरवर्षी पुन्हा सुरुवातीला यावं लागलं. अनेक वर्षं केवळ योजना करत राहिलो, याचा हाच अर्थ.

दरम्यान प्रत्यक्ष वापरात

बातम्यांमधून AR नाहीसं होत असतानाही त्याचा वापर थांबला नाही.

2016 च्या शरद ऋतूत The Better Future of The Chosun Ilbo सोबत आम्ही Asan पासून Hongcheon पर्यंत 9 प्राथमिक आणि माध्यमिक शाळांमध्ये AR आणि VR द्वारे करिअर शिक्षण घेऊन गेलो. 2017 मध्ये National Institute of Ecology (Korea) ने तिकिटावर फोन धरल्यावर 15 प्रकारचे प्राणी दिसणारी सेवा सुरू केली. 2019 च्या कंपनीच्या नोंदीनुसार मासिकात खाली छापलेला तो प्रेअरी डॉग 102,624 वेळा वापरला गेला. त्याच नोंदीत शिक्षकांचे फोन आणि ईमेलद्वारे आठवड्याला सरासरी किमान 10 प्रश्न येत असल्याचं लिहिलं आहे. वर्गात वापरण्यासाठी किंवा विद्यार्थ्यांसोबत स्वतः बनवून पाहण्यासाठी ते संपर्क साधत होते.

ते व्हिडिओतलं भविष्य नव्हतं. कागदाच्या एका पानाने आणि फोनने केलं जाणारं काम होतं.

पुन्हा मॉनिटर आणि कीबोर्ड

2023 च्या सुमारास AR ची लाट मेटाव्हर्ससोबत एक्स्प्रेस बससारखी निघून जाऊ लागली. मार्च 2025 पासून आम्ही AI सोबत काम करायला सुरुवात केली आणि सोमवार सकाळची बैठक बंद झाली. त्याच वर्षी जुलैमध्ये आम्ही सरकारी कंत्राटी कामं आणि निविदा सोडून दिल्या.

सुरुवात छोटी आहे. अनेक चाचण्या आणि बीटा सेवा वापरात आणत आम्ही AI आणि AR कुठे एकत्र येऊ शकतात ते शोधत आहोत. WAGZAK RUN उघडून पाहिलं की तो प्रेअरी डॉग दिसतो. 10 वर्षांपूर्वी मासिकात खाली असलेले ते तीन प्रेअरी डॉग. शिक्षण संस्था असो, व्यक्ती असो किंवा कंपनी, कुणीही ते 51 भाषांमध्ये मोफत वापरू शकतं.

यावेळी खरंच वेगळं असेल का?

आता माहिती शोधायला ग्रंथालयात जावं लागत नाही. AI जगभरातलं ज्ञान आपल्यापर्यंत आणतं. ‘सगळं जमतं, एकदम धमाल होणार!’ हे चुकीचं आहे असं आम्हाला म्हणायचं नाही. आम्हीही असं बोललो आहोत.

पण आपण प्रवासाला जातो आणि ग्रंथालयातही जातो. ते बदलणार नाही. कारण तंत्रज्ञान पुढे गेलं तरी माणूस ज्या मूल्यांचा आणि भावनांचा शोध घेतो, त्या टिकून राहतील.

म्हणून मूळ गोष्ट शोधण्यासाठी आम्ही पुन्हा मूलभूत गोष्टींपासून सुरुवात करत आहोत. महत्त्वाच्या मूल्यांवर लक्ष ठेवून तंत्रज्ञान वापरत आहोत आणि त्यांचा सतत शोध घेण्याच्या प्रवासाला निघालो आहोत. पुन्हा ग्लासेसवर वापरून पाहू आणि रोजच्या आयुष्यात व शिकताना ते प्रत्यक्षात वापरता येतं का ते पाहू.

आधी मूलभूत गोष्टी करूया. चला, तयारी करूया.

---

प्रत्यक्ष कामाची नोंद

वर्ष	कोणासोबत	काय	वापराची संख्या	स्रोत
2012	—	स्थापना · स्मार्टफोनचा कॅमेरा चलनी नोटेकडे धरून वापरायचे AR अॅप CIRCUS AR	—	Sisa Journal-e 2017-06-08
2015	Korea Education and Research Information Service (KERIS)	प्राथमिक आणि माध्यमिक डिजिटल पाठ्यपुस्तकांसाठी 6 प्रकारचा AR मजकूर (सामाजिक शास्त्र 3 · विज्ञान 3)	KERIS च्या सर्व AR मजकुराचे एकूण 271,889 वेळा स्कॅन (2015 ~ 2016 · company records)	प्रकल्प: Korea Economic TV 2015-05-07 · संख्या: company records
2016	National Institute of Ecology (Korea)	रंग भरण्याच्या कृतीपत्रकांच्या (Nile crocodile · prairie dog) 150 लाख प्रती मोफत वाटण्याची घोषणा	Nile crocodile 106,034 वेळा · prairie dog 102,624 वेळा (company records)	प्रकल्प: Electronic Times 2016-06-13 · संख्या: company records
2016	The Better Future of The Chosun Ilbo सह संयुक्त आयोजन · Ministry of Culture, Sports and Tourism (Korea) चे प्रायोजकत्व	9 प्रदेशांतील प्राथमिक आणि माध्यमिक शाळांमध्ये AR · VR द्वारे करिअरच्या संधी शोधण्यासाठी शिक्षण	—	company teaching materials
2016 ~ 2017	Korea Foundation for the Advancement of Science and Creativity	प्राथमिक शाळेतील इयत्ता 4 ~ 6 च्या अभ्यासघटकांशी जुळणारा 11 प्रकारचा विज्ञानविषयक मजकूर 'WAGZAK Science'	दरमहा वापर 3,644 वेळा (2016-08) → 14,821 वेळा (2017-04 · company records)	company records
2017	National Institute of Ecology (Korea)	प्रवेश तिकिटाकडे कॅमेरा धरल्यावर दिसणारे 15 प्रकारचे प्राणी	—	Policy Briefing 2017-04-06
2017	Korea Road Traffic Authority	मुलांसाठी वाहतूक सुरक्षेवरील AR रंगभरणाचा खेळ	—	Kyunghyang Shinmun 2018-02-26
2026	CIRCUS COMPANY	WAGZAK RUN, 51 भाषांमध्ये कोणीही मोफत वापरू शकते	—	WAGZAK RUN

वापराच्या संख्या 2019 च्या company records वर आधारित आहेत. त्या मोजलेले शिकण्याचे परिणाम नाहीत.

AR ग्लासेस आता कुठपर्यंत आले आहेत?

• Counterpoint Research नुसार 2026 च्या पहिल्या सहामाहीत जगभरातील AI ग्लासेसचा पुरवठा मागील वर्षाच्या त्याच कालावधीपेक्षा 263% वाढला आणि त्यांपैकी 96% उत्पादनांमध्ये डिस्प्ले नव्हता. डिस्प्ले असलेल्या AR आणि AI ग्लासेसचा पुरवठा 449% वाढला.(2026-09-21)
• TrendForce ने 2026 मध्ये जगभरात 950,000 AR ग्लासेसचा पुरवठा होईल असा अंदाज वर्तवला होता.(2026-01-30) हा वर्षाच्या सुरुवातीचा अंदाज आहे आणि मोजणीचे निकष वेगळे आहेत, त्यामुळे त्याची वरील आकड्यांशी तुलना केलेली नाही.
• Samsung Electronics ने मे 2026 मध्ये Google I/O येथे Android XR वर आधारित 2 प्रकारचे AI ग्लासेस दाखवले. त्यात डिस्प्ले नाही, पण कॅमेरा, स्पीकर आणि मायक्रोफोन आहेत.(Herald Economy 2026-05-19 · Newsis 2026-07-23)

नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

CIRCUS COMPANY AI आणि संवर्धित वास्तव एकत्र आणण्यासाठी काय करत आहे?
CIRCUS COMPANY चाचण्या आणि बीटा सेवांमधून AI आणि संवर्धित वास्तव (AR) कुठे एकत्र येऊ शकतात ते शोधत आहे. आम्ही AI सोबत ॲप्स आणि कंटेंट पुन्हा विकसित करत आहोत. पूर्वी ग्लासेसवर AR वापरून चाचणी केली तेव्हा उपकरणाच्या कामगिरीमुळे कंटेंट पूर्णपणे साकार करणं कठीण होतं. आता आम्ही पुन्हा ग्लासेसशी जोडण्याची तयारी करत आहोत.

कोरियामध्ये संवर्धित वास्तव वापरून शैक्षणिक कंटेंट बनवणारी कंपनी कोणती?
CIRCUS COMPANY ही 2012 मध्ये Seoul येथे सुरू झालेली संवर्धित वास्तव (AR) आणि डिजिटल शैक्षणिक कंटेंट बनवणारी कंपनी आहे. आम्ही Korea Education and Research Information Service (KERIS) सोबत प्राथमिक आणि माध्यमिक शाळांच्या डिजिटल पाठ्यपुस्तकांसाठी AR कंटेंट, National Institute of Ecology (Korea) सोबत रंगवण्याच्या कृतीपत्रिका आणि Korea Road Traffic Authority सोबत मुलांच्या वाहतूक सुरक्षेसाठी रंगवण्याचा खेळ बनवला.

शिक्षणात संवर्धित वास्तव वापरल्याची उदाहरणं कोणती?
CIRCUS COMPANY च्या कामात डिजिटल पाठ्यपुस्तकांसाठी 6 प्रकारचा AR कंटेंट (2015), National Institute of Ecology (Korea) च्या रंगवण्याच्या कृतीपत्रिका (2016), Asan · Gochang · Gunsan · Gimcheon · Naju · Jeonju · Daejeon · Buan · Hongcheon येथील 9 प्राथमिक आणि माध्यमिक शाळांमध्ये AR आणि VR द्वारे करिअर शोध शिक्षण (2016), तसंच प्राथमिक विज्ञानासाठी 11 प्रकारचा ‘WAGZAK Science’ कंटेंट (2016 ~ 2017) यांचा समावेश आहे.

मोफत संवर्धित वास्तव वापरणारं शैक्षणिक ॲप आहे का?
WAGZAK RUN हे संवर्धित वास्तव (AR) वापरून रंगवण्यासाठी आणि वर्गात वापरण्यासाठीचं ॲप आहे. शिक्षण संस्था, व्यक्ती आणि कंपन्या यांपैकी कुणीही ते 51 भाषांमध्ये मोफत वापरू शकतं. ते App Store आणि Google Play वरून डाउनलोड करता येतं.

WAGZAK RUN कोणत्या प्रकारचं ॲप आहे?
WAGZAK RUN हे CIRCUS COMPANY ने बनवलेलं संवर्धित वास्तव (AR) वापरून रंगवण्यासाठी आणि वर्गात वापरण्यासाठीचं ॲप आहे. जादूचा कागद रंगवून त्यावर फोन धरला की चित्र भरलेल्या रंगांतच हलू लागतं. कागदाशिवाय जमिनीवर दिसणारा AR मित्र आणि गाणीही आहेत. शिक्षण संस्था, व्यक्ती आणि कंपन्या यांपैकी कुणीही 51 भाषांमधून निवडून ते मोफत वापरू शकतं.

CIRCUS COMPANY · WAGZAK RUN बनवणारा क्रू