AI च्या युगातील शिक्षण: प्रश्न पुन्हा मुलांकडे सोपवण्याचा आमचा निर्णय
वर्गातील TV वर एक कागद, मुलाच्या हातात टॅबलेट. AR च्या मदतीने ज्वालामुखीचा उद्रेक आणि खडकांचा अनुभव घेता येतो.
तीन ओळींत सारांश
WAGZAK RUN हे CIRCUS COMPANY ने बनवलेले ऑगमेंटेड रिॲलिटी (AR) वापरून रंग भरण्याचे आणि शिकवण्याचे ॲप आहे. शैक्षणिक संस्था, व्यक्ती आणि कंपन्या ते 51 भाषांमध्ये मोफत वापरू शकतात.
अनेक आठवडे लागणारे जीवनचक्र एका तासात दाखवणे कठीण होते आणि धोकादायक प्रयोग वगळावे लागत होते. उत्तरांचा पूर असलेल्या AI च्या युगात मुलांना आधी स्वतः पाहण्यासाठी आणि शोधण्यासाठी वेळ मिळावा, असे आम्हाला वाटते.
शिक्षणाची पद्धत बदलू इच्छिणाऱ्या कुणालाही कोणता कंटेंट हवा आहे ते आम्हाला सांगता येईल. आपण मिळून त्याचे नियोजन करू आणि आम्ही तो मोफत बनवू. 11 महिन्यात एकाच स्क्रीनवर एकत्र शिकण्यासाठी WAGZAK GETDU सुरू करत आहोत.
WAGZAK RUN हे CIRCUS COMPANY ने बनवलेले ऑगमेंटेड रिॲलिटी (AR) वापरून रंग भरण्याचे आणि शिकवण्याचे ॲप आहे. 2026 वर्षी 10 महिन्याच्या 31 तारखेला आम्ही हे ॲप सर्वांसाठी मोफत आणि 51 भाषांमध्ये उपलब्ध केले. AI च्या युगातील शिक्षणाचा बराच काळ विचार केल्यानंतर घेतलेला हा निर्णय होता.
स्पष्टीकरण ऐकण्याआधी मूल टॅबलेट तिरपा करून पाहते. लाव्हा कोणत्या दिशेने वाहतो, ते स्वतः शोधते.
ज्वालामुखीपाशी थांबलेले मूल
हे बनवताना आम्ही असे दृश्य डोळ्यांसमोर ठेवले होते. वर्गातील TV वर एक कागद दिसतो. मूल टॅबलेटने तो कागद पाहते, तेव्हा स्क्रीनमधल्या कागदावरून लाव्हा उसळतो. विचारण्याआधी मूल पाहते. एक पाऊल पुढे येते, टॅबलेट तिरपा करून बाजूने पाहते आणि मग विचारते. तो का फुटतो? शिक्षक लगेच उत्तर देत नाहीत. उलट विचारतात, तुला काय वाटतं, तो का फुटतो?
आम्हाला जसे शिक्षण हवे होते, ते सगळे त्या काही सेकंदांत सामावले आहे.
जे दिसण्यासाठी अनेक आठवडे वाट पाहावी लागते. कृतीपत्रिका आणि छोट्या कुंडीची मदत तेवढ्यापुरतीच होती.
वर्गात जे शक्य झाले नाही
यात कुणाची चूक नव्हती. वेळ नव्हता, अडचणी होत्या. अनेक आठवडे लागणारे वनस्पतीचे जीवनचक्र एका तासात दाखवता येत नाही. आगीतून बाहेर पडणे आणि ज्वालामुखीचा उद्रेक धोकादायक असल्याने ते वगळले जातात. शरीराच्या आणि पृथ्वीच्या आतले डोळ्यांनी पाहता येत नाही, म्हणून त्याऐवजी चित्रे दाखवली जातात. पाठ्यपुस्तके आणि व्हिडिओंची मदत तेवढ्यापुरतीच होती. मुलांना थांबून बारकाईने पाहता येईल अशी जागाच वर्गात नव्हती.
एकच चित्र, प्रत्येक मुलाचे उत्तर वेगळे. भरलेले रंग तसेच घेऊन झाड उभे राहते.
उत्तरांचा आधीच पूर आहे
AI ला विचारले की उत्तर लगेच मिळते. आमची कंपनीही 2025 वर्षापासून AI सोबत काम करते. त्यामुळे एक गोष्ट अधिकच स्पष्ट झाली. मुलांना आम्हाला उत्तर द्यायचे नव्हते. आधी बारकाईने पाहणारी नजर, त्यात रमून जाण्याचा वेळ आणि आणखी शोधावेसे वाटणारे कुतूहल त्यांना मिळावे, असे वाटत होते. हे कुतूहल केवळ स्पष्टीकरणाने सहसा जागे होत नाही. डोळ्यांसमोर उसळणारा ज्वालामुखी पाहताना ते जागे होते. 2012 वर्षापासून ऑगमेंटेड रिॲलिटी वापरून शैक्षणिक कंटेंट बनवताना आम्ही हे पुन्हा पुन्हा पाहिले आहे. ऑगमेंटेड रिॲलिटी हे उत्तर देणारे तंत्रज्ञान ठरण्याऐवजी मुलांना स्वतः शोध सुरू करण्याची जागा व्हावी, असे आम्हाला वाटते.
सांगावे न लागता स्वतःहून शोधत शिकणे.
संध्याकाळच्या जेवणाच्या टेबलावरही तेच घडते. प्रिंटर आणि एक फोन असला की घरीही सुरुवात करता येते.
म्हणून मोफत, 51 भाषांमध्ये
शिक्षण मंत्रालय, KERIS, EBS अशा सुमारे 120 सार्वजनिक संस्थांना कंटेंट पुरवताना 14 वर्षांत जमवलेला अभ्यासक्रम आणि अनुभव आम्ही WAGZAK RUN मध्ये आणला आहे. अधिक मुलांपर्यंत पोहोचायचे असेल तर पैसा आणि भाषा अडथळा ठरता कामा नयेत. म्हणून पैसे भरल्याशिवाय उघडणार नाही असा कंटेंट आम्ही ठेवला नाही. शैक्षणिक संस्था, व्यक्ती किंवा कंपनी, व्यावसायिक किंवा अव्यावसायिक वापर, असा भेदही नाही. 51 भाषांपासून सुरुवात केली आहे. जिथे अजून भाषांतर झालेले नाही, तिथे एकेक करून ते पूर्ण करत आहोत. चांगले शिक्षण महाग असण्याचे कारण नाही, असा आमचा विश्वास आहे.
WAGZAK GETDU. शिक्षक पुढे नेत असलेले दृश्य मुलांच्या उपकरणांवर तसेच दिसते.
ज्यांना सोबत यायचे आहे त्यांच्यासाठी
शिक्षणाची पद्धत बदलू इच्छिणारे कुणीही आमच्यासोबत येऊ शकतात. वर्गात, घरी किंवा केंद्रात जे करता आले नाही ते आम्हाला सांगा. आपण मिळून त्याचे नियोजन करू आणि ते बनवण्याचे काम आम्ही करू. पैसे घेणार नाही. सुरुवातीला ‘झाड वाढवून पाहा’ हा रंग भरण्याचा खेळ आणि ‘मिशन आगीतून सुटका’ हा मार्कर उपलब्ध केला आहे. 11 महिन्यात WAGZAK GETDU सुरू करू. यात कंटेंट निवडून अभ्यासक्रम तयार करता येतो आणि मुलांसोबत एकाच स्क्रीनवर शिकता येते. सुरुवातीला वापरून पाहू इच्छिणाऱ्यांचे स्वागत आहे. भाषांतर कुठे विचित्र वाटले किंवा चूक दिसली तर तेही कळवा. आम्ही नीट दुरुस्त करू.
पुढच्या भागात प्रिंटर नसलेल्या वर्गात कागदाशिवाय जमिनीवर दिसणाऱ्या AR मित्रासोबत शिकण्याची सुरुवात कशी करता येते, याबद्दल लिहीन.
आणखी एक गोष्ट — शिक्षकांना पत्र
शिक्षकांना पाठवलेले पत्र इथे तसेच ठेवत आहे. वर्गाबाहेरील लोकांनाही हेच सांगायचे आहे.
मोफत निर्मिती
वर्गासाठी आवश्यक कंटेंट आम्हाला सांगा
पाठ्यपुस्तके, व्हिडिओ आणि पूरक साहित्यातून पुरेसे समजावता न आलेले विषय
मुलांना अधिक चांगले समजण्यासाठी आवश्यक कंटेंट
प्रत्यक्ष अनुभव देणाऱ्या कंटेंटची विशेष गरज असलेले विषय
खूप वेळ आणि खर्च लागणारे शिक्षण
अनेक आठवडे लागणारे जीवनचक्र, जाता न येणारे दूरचे देश आणि अवकाश
प्रत्यक्ष करायला धोकादायक प्रयोग आणि अनुभव
आगीतून बाहेर पडणे, ज्वालामुखीचा उद्रेक, वाहतूक आणि लिफ्ट सुरक्षा
डोळ्यांनी पाहता न येणाऱ्या गोष्टींचे शिक्षण
आपल्या शरीराच्या आत, पृथ्वीच्या आत आणि विजेचा प्रवाह
3D आणि डिजिटल तंत्रज्ञानाची गरज असलेले खेळ
हाताने फिरवून पाहता येणाऱ्या त्रिमित वस्तू, शरीराच्या हालचालींनी खेळायचे AR खेळ
WAGZAK टीम एकत्र विचार करून 51 भाषांमध्ये कंटेंट तयार करेल.
“ प्रत्येक मूल प्रतिभावान असते, यावर आमचा विश्वास आहे. ही प्रतिभा जागी करू शकतील अशा चांगल्या कल्पना आम्हाला सांगा.
CIRCUS COMPANY 2012 वर्षापासून ऑगमेंटेड रिॲलिटी आणि डिजिटल शैक्षणिक कंटेंट बनवत आहे.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
WAGZAK RUN कोणत्या प्रकारचे ॲप आहे? WAGZAK RUN हे CIRCUS COMPANY ने बनवलेले ऑगमेंटेड रिॲलिटी (AR) वापरून रंग भरण्याचे आणि शिकवण्याचे ॲप आहे. जादुई कागदावरील चित्र रंगवून स्कॅन केले की ते भरलेल्या रंगांतच हलू लागते. कागदाशिवाय जमिनीवर दिसणारा AR मित्र आणि गाणीही आहेत. शैक्षणिक संस्था, व्यक्ती आणि कंपन्या हे ॲप 51 भाषांपैकी एक निवडून मोफत वापरू शकतात. ते ॲप स्टोअर आणि गुगल प्ले वरून मिळवा.
आवश्यक कंटेंटची विनंती कशी करायची? WAGZAK RUN च्या वेबसाइटवरील वापरासाठी अर्ज करण्याच्या पानावर आवश्यक कंटेंट लिहून पाठवा. कोणत्या शिक्षणासाठी, कोणत्या मुलांसोबत काय करायचे हे आपण मिळून ठरवू आणि ठरलेला कंटेंट WAGZAK मोफत बनवेल. मजकूर आणि उपशीर्षके 51 भाषांमध्ये तयार केली जातील. व्यावसायिक वापरासाठीही याच पानावरून अर्ज करता येईल.
CIRCUS COMPANY · WAGZAK RUN बनवणारी टीम