ਵੱਡੇ ਹੰਸ Goni ਦੇ ਮਗਰ-ਮਗਰ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਸਿਰੇ ਵਾਲੇ ਟਾਪੂ ਤੱਕ
Didi ਸਿਆਲ ਕੱਟਣ ਲਈ ਤੁਰਨ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਹੰਸ Goni ਦੇ ਮਗਰ-ਮਗਰ ਉੱਡਦੀ ਹੈ।
ਦਰਿਆ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਜਿੱਥੇ ਮਿਲਦੇ ਨੇ, ਉਸ Eulsukdo ਦੀ ਜਲਗਾਹ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਸਾਥੀ ਵੱਸਦੇ ਨੇ, ਤੇ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੀ ਕਰਦੇ ਨੇ — ਇਹ ਟਿਕ ਕੇ ਵੇਖਦੀ ਹੈ।
ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਜਲਗਾਹ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿੰਦੀ, ਇਹ Didi ਦੀ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਡਾਇਰੀ ਹੈ।
ਹੋਰ ਠੰਢ ਪੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਚੱਲੀਏ!
ਬਰਫ਼ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪੰਛੀ ਨੇ ਖੰਭ ਫੜਫੜਾਏ! ਮੈਂ ਵੀ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜੁੜ ਕੇ ਉੱਡ ਪਈ।
ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਬੱਸ ਚਿੱਟੀ ਬਰਫ਼ ਹੀ ਬਰਫ਼। ਮੂੰਹੋਂ ਭਾਫ਼ ਕੱਢੀਏ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਓਥੇ ਹੀ ਜੰਮ ਜਾਵੇ, ਇੰਨੀ ਠੰਢ ਹੈ।
“ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ! ਮੈਂ Goni ਹਾਂ। ਵੱਡੇ ਹੰਸਾਂ ਦੇ ਟੱਬਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤ।” ਨਾਲ ਉੱਡਦੇ ਪੰਛੀ ਨੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਆਖੀ।
Goni ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸੇਵਾ-ਮੁਕਤ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਥਾਂ, ਇਸ ਸਾਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਟੱਬਰ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਸਿਆਲੀ ਉਡਾਣ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਗੂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਗੂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਸੋ ਉਹਦੇ ਮੋਢੇ ਕੁਝ ਉੱਚੇ-ਉੱਚੇ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ।
“ਇਹ ਟੁੰਡਰਾ ਇੰਨਾ ਠੰਢਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਸਿਆਲ ਨਹੀਂ ਕੱਟ ਹੁੰਦਾ। ਅਸੀਂ ਨਿੱਘੇ Eulsukdo ਜਾਵਾਂਗੇ। ਓਏ~ ਹੋਰ ਠੰਢ ਪੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਛੇਤੀ ਚੱਲੀਏ!” Goni ਦੇ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਹੀ ਖੰਭਾਂ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਅੱਜ ਮੈਂ ਵੀ ਇਸ ਸਿਆਲੀ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਰਲ ਗਈ। Goni ਦੇ ਮਗਰ ਜਾਵਾਂ ਤਾਂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਸਿਰੇ ਵਾਲਾ ਉਹ ਟਾਪੂ ਵੇਖ ਲਵਾਂਗੀ।
ਅਸਮਾਨੀ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਮਿਲਿਆ ਜੰਗਲੀ ਬੱਤਖ਼ਾਂ ਦਾ ਟੱਬਰ
ਬੱਦਲਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਅਸਮਾਨ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਪਿਆ ਸੀ।
ਸਿਰਫ਼ ਵੱਡੇ ਹੰਸ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਅਣਜਾਣ ਪੰਛੀ ਵੀ ਕਤਾਰਾਂ ਬਣਾ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਇੱਕੋ ਪਾਸੇ ਲਗਨ ਨਾਲ ਖੰਭ ਮਾਰ ਰਹੇ ਸਨ।
“ਔਹ ਵੇਖ! ਸਾਰੇ ਸਿਆਲ ਕੱਟਣ ਲਈ Eulsukdo ਹੀ ਜਾ ਰਹੇ ਨੇ।” Goni ਨੇ ਨਾਲ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ।
ਤੇ ਫਿਰ ਚਾਅ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਕ ਮਾਰੀ। “ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ Cheongdung? ਬੜੇ ਚਿਰ ਬਾਅਦ ਮਿਲੇ~”
ਨਾਲ ਉੱਡਦੀ ਜੰਗਲੀ ਬੱਤਖ਼ ਨੇ ਧੌਣ ਮੋੜੀ। “ਓ~ Goni, ਰਾਜ਼ੀ ਰਿਹਾ? ਤੂੰ ਤਾਂ ਆਗੂ ਬਣ ਗਿਆ! ਵਧਾਈਆਂ!”
“ਹਾ ਹਾ, ਧੰਨਵਾਦ। ਇਹ ਸਿਆਲ ਵੀ ਰਲ ਕੇ ਵਧੀਆ ਕੱਟੀਏ।” Goni ਝੇਂਪਦਾ ਜਿਹਾ ਹੱਸਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਨਜ਼ਾਰਾ ਬੜਾ ਨਿੱਘਾ ਲੱਗਾ।
ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਾਲੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਹਾਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਐਵੇਂ ਹੀ ਚਾਅ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਤੇ ਮੈਂ ਹੋਰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉੱਡਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਦਰਿਆ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਮਿਲਣ ਤਾਂ ਟਾਪੂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
Goni ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੇ ਨੇੜੇ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ। “ਵੀਰੇ, ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਹ Eulsukdo ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਥਾਂ ਹੈ?”
“Nakdong ਦਰਿਆ ਦੇ ਮੁਹਾਣੇ ਵਾਲਾ ਟਾਪੂ ਹੈ। ਦੂਰ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੁਰਿਆ ਦਰਿਆ ਵਗਦਾ-ਵਗਦਾ ਹੇਠਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਜਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ — ਓਹੀ ਥਾਂ।”
ਮੇਰੇ ਕੰਨ ਵੀ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ। ਦਰਿਆ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਮਿਲਦੇ ਨੇ, ਉਹ ਥਾਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੋਵੇਗੀ।
“ਦਰਿਆ ਬੜੀ ਦੂਰ ਤੱਕ ਵਗਦਾ ਆਵੇ ਤਾਂ ਹੌਲੀ ਪੈਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਨਾਲ ਲਿਆਂਦੀ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਰੇਤ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬਹਿ ਕੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇੰਝ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਿਆਂ-ਹੁੰਦਿਆਂ ਬਣਿਆ ਟਾਪੂ ਹੀ Eulsukdo ਹੈ।” Goni ਨੇ ਖੰਭ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ।
ਦਰਿਆ ਨੇ ਮਿੱਟੀ ਜੋੜ-ਜੋੜ ਕੇ ਟਾਪੂ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ!
ਦਰਿਆ ਦਾ ਪਾਣੀ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਰਲ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਇਸੇ ਲਈ ਇੱਥੇ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਨੇ ਜੋ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੇ।
“ਹੈਂ? ਵੀਰੇ, ਔਹ ਦਿਸਦਾ ਟਾਪੂ ਹੀ ਹੈ?” ਛੋਟੇ ਨੇ ਚਾਅ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।
“ਹਾਂ! ਹੁਣ ਪਹੁੰਚ ਹੀ ਗਏ। ਔਹ Eulsukdo ਹੈ।” Goni ਦੀ ਗੱਲ ਮੁੱਕਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਹਰਾ-ਭਰਾ ਟਾਪੂ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ। ਵਾਹ, ਸੱਚੀਂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਐਨ ਵਿਚਕਾਰ!
ਜਲਗਾਹ ਵਿੱਚ ਕੀ-ਕੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਟਿਕ ਕੇ ਵੇਖਿਆ
ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਉਤਰੇ ਤਾਂ Goni ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। “ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਥਾਂ ਐਵੇਂ ਹੀ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ। ਜਲਗਾਹ ਦੀ ਚੰਗੀ ਰਾਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸੇ ਲਈ ਖਾਣ ਨੂੰ ਬੜਾ ਕੁਝ ਮਿਲਦਾ ਹੈ!”
ਖਾਣ ਨੂੰ ਬੜਾ ਕੁਝ ਹੈ। ਆਖ਼ਰ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਸਾਥੀ ਵੱਸਦੇ ਨੇ, ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਤਾਂਘ ਰੋਕੀ ਨਾ ਗਈ।
WAGZAK JUMP ਵਿੱਚ “ਜਲਗਾਹ ਦੀ ਸੈਰ” ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਵੇਖੀ। ਚਿੱਕੜ ਵਾਲੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਕੋਲ ਵੱਸਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨੇੜਿਓਂ ਵੇਖਣਾ ਜੋ ਸੀ।
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ Goni ਮੈਨੂੰ ਘਾਹ ਵਾਲੇ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ। “ਇਹ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਘਾਹ ਹੈ। ਦਰਿਆ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਜਿੱਥੇ ਮਿਲਦੇ ਨੇ, ਉੱਥੇ ਇੰਝ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਗਦਾ ਹੈ।”
Goni ਨੇ ਚੁੰਝ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਫਰੋਲੀ ਤਾਂ ਜੜ੍ਹ ਨਾਲ ਮੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗੰਢ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਆਲੂ ਜਾਂ ਸ਼ਕਰਕੰਦੀ ਵਾਂਗ ਭਰੀ-ਭਰੀ।
“ਇਹੀ ਗੰਢ ਵਾਲੀ ਜੜ੍ਹ ਅਸੀਂ ਵੱਡੇ ਹੰਸਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।” Goni ਨੇ ਸੁਆਦ ਨਾਲ ਬੁੱਲ੍ਹ ਚੱਟੇ, ਤੇ ਇੰਝ ਦੱਸਿਆ ਜਿਵੇਂ ਬੜੀ ਹੀ ਸੁਆਦ ਚੀਜ਼ ਹੋਵੇ।
ਹੁਣ ਸਿੱਪੀਆਂ ਦੀ ਵਾਰੀ। Goni ਨੇ ਇੱਕ ਪਤਲੀ ਜਿਹੀ ਸਿੱਪੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ। “ਇਹ ਪਤਲੇ ਖੋਲ ਵਾਲੀ ਸਿੱਪੀ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਖੋਲ ਹੋਰ ਸਿੱਪੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਪਤਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਸੌਖਾ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਬੜੀ ਕੰਮ ਦੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਹੈ!”
ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਇੱਕ ਮੋਟੀ ਸਿੱਪੀ ਵੀ ਸੀ। “ਇਹ ਚਿੱਟੀ ਸਿੱਪੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਮ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ Nakdong ਦੇ ਮੁਹਾਣੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਥੇਰੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।”
Goni ਨੇ ਜੋ ਅਗਲੀ ਗੱਲ ਜੋੜੀ, ਉਹ ਕੁਝ ਅਣਸੋਚੀ ਸੀ। ਚਿੱਟੀ ਸਿੱਪੀ ਦਾ ਖੋਲ ਗੋ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਚਿੱਟੀ ਗੋਟੀ ਵੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਪੀ ਦਾ ਖੋਲ ਖੇਡ ਦੀ ਗੋਟੀ ਬਣ ਜਾਵੇ, ਕਿੰਨੀ ਅਨੋਖੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਚਿੱਕੜ ਵਾਲੇ ਥੱਲੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਸਰਕ ਗਿਆ। ਕੇਕੜਾ! Goni ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਇਹਨੂੰ ਚਿੱਕੜ ਵਾਲਾ ਕੇਕੜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ। ਕੰਢੇ ਦੇ ਚਿੱਕੜ ਵਿੱਚ ਖੁੱਡ ਪੁੱਟ ਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।”
ਮੈਂ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਵੇਖਣ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਕੇਕੜੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਤੇ ਖੁੱਡ ਅੰਦਰ ਝੱਟ! ਇੰਨਾ ਤੇਜ਼ ਕਿ ਅੱਖ ਝਪਕਦਿਆਂ ਹੀ ਗ਼ਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ।
“ਦੂਰੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਬੰਦਾ ਲੰਘੇ ਤਾਂ ਝੱਟ ਲੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਥੋੜ੍ਹਾ ਡਰਪੋਕ ਜੋ ਹੋਇਆ।” Goni ਹੱਸ ਪਿਆ। ਮੈਂ ਵੀ ਨਾਲ ਹੱਸੀ, ਤੇ ਫਿਰ ਖ਼ਾਲੀ ਖੁੱਡ ਨੂੰ ਬੜੀ ਦੇਰ ਵੇਖਦੀ ਰਹੀ। ਕੇਕੜੇ, ਮਾਫ਼ ਕਰੀਂ। ਤੈਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਖੇਤ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ?
ਬੜੀ ਦੇਰ ਘੁੰਮਦਿਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਹਰੇ ਜੌਂ ਦੇ ਖੇਤ ਵਿਛੇ ਹੋਏ ਦਿਸੇ। ਪੰਛੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਬਥੇਰੇ ਉਤਰੇ ਹੋਏ ਚੋਗਾ ਠੂੰਗ ਰਹੇ ਸਨ।
“ਆਹ ਜੌਂ ਦੇ ਖੇਤ ਨਾ,” Goni ਨੇ ਆਵਾਜ਼ ਹੌਲੀ ਕਰ ਲਈ। “ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਖਾਣ ਲਈ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਪਾਲੇ ਨੇ।”
ਮੈਂ ਬੱਸ ਟਿਕ ਕੇ Goni ਵੱਲ ਵੇਖਦੀ ਰਹੀ। ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਪੂਰਾ ਖੇਤ ਹੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ?
“ਸਿਰਫ਼ ਖ਼ੁਰਾਕ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਜਲਗਾਹ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਲੋਕ ਹੋਰ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਨੇ। ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰ ਕੇ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।” Goni ਖੰਭ ਖਿਲਾਰ ਕੇ ਅੱਗੇ ਤੁਰ ਪਿਆ।
ਟਾਪੂ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਐਨ ਵਿਚਕਾਰ ਤਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਟਾਪੂ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਪੁਲ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਮੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
“ਆਹ Eulsukdo ਵਾਲਾ ਪੁਲ, ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਮੋੜ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।” Goni ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਟੱਡੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਮੋੜਿਆ?
ਜਿਸ ਜਲਗਾਹ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਅਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਉੱਥੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਰੌਲਾ ਨਾ ਪਹੁੰਚੇ, ਇਸੇ ਲਈ ਰਾਹ ਨੂੰ ਘੁਮਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਪੁਲ ਵੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਕਰ ਕੇ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
Goni ਨੇ ਹੋਰ ਦੱਸਿਆ। “ਆਉਣ-ਜਾਣ ਰੋਕਣ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਵੇਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਓਦੋਂ ਗਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬੱਤੀਆਂ ਵੀ ਸਾਰੀਆਂ ਬੁਝਾ ਦਿੰਦੇ ਨੇ। ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਘੂਕ ਅਰਾਮ ਕਰ ਸਕੀਏ।”
ਲੋਕ ਜਲਗਾਹ ਵੇਖਣ ਆਉਣ ਤਾਂ ਵੀ ਇੱਥੇ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਤੰਬੂ ਲਾਉਂਦੇ ਨੇ, ਤੇ ਕੂੜਾ ਵੀ ਐਵੇਂ ਨਹੀਂ ਸੁੱਟਦੇ।
ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਜਾਨਵਰ ਜਾਂ ਬੂਟੇ ਚੋਰੀ ਫੜਨਾ ਜਾਂ ਪੁੱਟ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
“ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਪੱਕਾ ਸਾਨੂੰ ਕੀਮਤੀ ਸਮਝਦੇ ਹੋ ਨਾ? ਸੱਚੀਂ ਧੰਨਵਾਦ!” Goni ਨੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਟਿਕ ਕੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਇਹ ਆਖਿਆ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਨੱਕ ਸੁੜਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
Eulsukdo ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੋਰ ਵੇਖ ਲਿਆ
ਸੂਰਜ ਢਲਣ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਮੈਂ Goni ਦੇ ਨਾਲੋ-ਨਾਲ ਟਾਪੂ ਦਾ ਇੱਕ ਗੇੜਾ ਲਾਇਆ।
ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਘਾਹ ਉੱਗਿਆ ਕੰਢਾ, ਸਿੱਪੀਆਂ ਤੇ ਕੇਕੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਚਿੱਕੜ, ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਜੌਂ ਦੇ ਖੇਤ, ਤੇ ਉਹ ਮੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਪੁਲ ਵੀ।
ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਸਮਾਨੋਂ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਬੱਸ ਦਰਿਆ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਹਰਾ ਟਾਪੂ ਲੱਗਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਜਿਉਂਦਾ-ਜਾਗਦਾ ਮੁਹੱਲਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਦਰਿਆ ਨੇ ਮਿੱਟੀ ਜੋੜ ਕੇ ਜੋ ਟਾਪੂ ਬਣਾਇਆ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਇੰਨੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ ਆ ਵੱਸੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰ ਕੇ ਵੇਖ ਲੈਣਾ ਚੰਗਾ ਰਿਹਾ।
Goni ਆਪਣੇ ਟੱਬਰ ਨਾਲ ਜੌਂ ਦੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਣਾ ਬਣਾ ਕੇ, ਲੰਮੇ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਖੰਭ ਸਮੇਟ ਬੈਠਾ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੀ ਆਗੂਗਿਰੀ ਉਹਨੇ ਕਮਾਲ ਨਿਭਾਈ।
ਜਲਗਾਹ ਵਾਲੇ ਸਾਥੀਓ, ਰਾਜ਼ੀ ਰਹਿਣਾ
ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਘਰ ਮੁੜਨ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮੈਂ Goni ਵੱਲ ਹੱਥ ਹਿਲਾਇਆ। “Goni, ਮੈਨੂੰ ਨਾਲ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ। ਸਿਆਲ ਵਧੀਆ ਕੱਟੀਂ!”
ਚਿੱਕੜ ਵਾਲੇ ਕੰਢੇ ਵੱਲ ਵੀ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਅਲਵਿਦਾ ਆਖੀ। “ਕੇਕੜੇ, ਚਿੱਟੀ ਸਿੱਪੀਏ, ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਘਾਹ~ ਸਾਰੇ ਰਾਜ਼ੀ ਰਹਿਣਾ!”
ਸੁਣਿਆ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਹੋਣਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਕੀ ਫ਼ਰਕ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਹੱਥ ਹਿਲਾ ਕੇ ਤੁਰ ਪਈਏ।
Goni ਬਹਾਰ ਆਈ ਤੋਂ ਫਿਰ ਦੂਰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਤੁਰ ਜਾਵੇਗਾ। ਓਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਜਲਗਾਹ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਖੰਭਾਂ ਲਈ ਬੇਫ਼ਿਕਰ ਹੋ ਕੇ ਅਰਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਿੱਘਾ ਟਿਕਾਣਾ ਬਣੀ ਰਹੇ, ਇਹੀ ਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਧੀਆ ਅਰਾਮ ਕਰੀਂ, Goni। ਫਿਰ ਮਿਲਾਂਗੇ।
▶ WAGZAK JUMP ਦੀ ਅਸਲ AR ਸਕਰੀਨ
Didi ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਜਲਗਾਹ ਤੇ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, AR ਵਿੱਚ ਆਪ ਵੇਖੋ
← ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਸਰਕਾ ਕੇ ਵੇਖੋ
ਜਲਗਾਹ ਵਾਲੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪ ਮਿਲਣ ਚੱਲੋਗੇ?
WAGZAK JUMP — ਛਾਲ ਮਾਰੋ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
Q. Eulsukdo ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ ਟਾਪੂ ਹੈ?
Eulsukdo, Nakdong ਦਰਿਆ ਦੇ ਮੁਹਾਣੇ ਉੱਤੇ — ਯਾਨੀ ਜਿੱਥੇ ਦਰਿਆ ਦੱਖਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ — ਬਣਿਆ ਟਾਪੂ ਹੈ। ਦਰਿਆ ਦੂਰੋਂ ਵਗਦਾ ਆਵੇ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਹੌਲੀ ਪੈ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਨਾਲ ਲਿਆਂਦੀ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਰੇਤ ਬਹਿ ਕੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੰਝ ਲੰਮੇ ਵੇਲੇ ਤੱਕ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਿਆਂ-ਹੁੰਦਿਆਂ ਬਣਿਆ ਟਾਪੂ ਹੀ Eulsukdo ਹੈ। ਦਰਿਆ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਰਲਣ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਨੇ, ਸੋ ਸਿਆਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਹੰਸ ਵਰਗੇ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀ ਇੱਥੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਨੇ।
Q. ਜਲਗਾਹ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਸਾਥੀ ਵੱਸਦੇ ਨੇ?
ਦਰਿਆ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਜਲਗਾਹ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਕੋਲ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਗਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਘਾਹ (ਇਹਦੀ ਮੋਟੀ ਗੰਢ ਵਾਲੀ ਜੜ੍ਹ ਵੱਡੇ ਹੰਸ ਦੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਹੈ), ਪਤਲੇ ਖੋਲ ਵਾਲੀ ਸਿੱਪੀ, ਆਮ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਚਿੱਟੀ ਸਿੱਪੀ, ਤੇ ਚਿੱਕੜ ਵਿੱਚ ਖੁੱਡ ਪੁੱਟ ਕੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਕੇਕੜਾ — ਇੰਝ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਨੇ। ਖ਼ੁਰਾਕ ਬਥੇਰੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਿਆਲ ਕੱਟਣ ਆਏ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਬੜਾ ਵਧੀਆ ਟਿਕਾਣਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Q. ਦਰਿਆ ਜਾਂ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?
ਪੰਛੀ ਦਿਸੇ ਤਾਂ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਵੇਖੋ। ਰੌਲਾ ਪਾਈਏ ਜਾਂ ਨੇੜੇ ਚਲੇ ਜਾਈਏ ਤਾਂ ਪੰਛੀ ਘਬਰਾ ਕੇ ਉੱਡ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਕੁਦਰਤੀ ਪਾਰਕ ਜਾਵੋ ਤਾਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਾਂ ਕੂੜਾ ਉੱਥੇ ਨਾ ਛੱਡੋ, ਸਗੋਂ ਘਰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਆਓ। ਇੰਝ ਹੀ ਜਾਨਵਰ ਸਾਥੀਆਂ ਦਾ ਘਰ ਸਾਫ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਮੁਹੱਲੇ ਦੇ ਦਰਿਆ ਜਾਂ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ ਤੇ ਬੂਟੇ ਵੱਸਦੇ ਨੇ, ਇਹ ਸੈਰ ਕਰਦਿਆਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਲੱਭਣਾ ਵੀ ਵਧੀਆ ਕੰਮ ਹੈ।
ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਫਿਰ ਕੋਈ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਕਹਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਆਵਾਂਗੀ। ਤੁਹਾਡੀ Didi।