Kùrùkùrù nínú ikùn, ta ni ó ń sunkún gan-an?
Bí Didi ti ń jẹ ìpápánu, ohùn "kùrùkùrù" ń jáde láti inú ikùn rẹ̀ léraléra.
Láti wá ẹni tí ó ní ohùn náà, Didi kéré bí èwà lẹ́yìn náà pẹ̀lú Ppuri wọ́n sọ̀kalẹ̀ tí wọ́n ń tẹ̀lé ọ̀nà inú ikùn.
Bí wọ́n ti ń lépa àmì ẹ̀rí ní ọ̀kọ̀ọ̀kan nípa ibi tí oúnjẹ ń lọ àti bí ó ṣe ń yípadà láti ẹnu dé ikùn àti ìfun, wọ́n mú ohùn kùrùkùrù náà gan-an.
Kùrùkùrù, ibo ni ohùn yìí ti ń jáde?
Kùrùkùrùkù—
Bí mo ti ń jẹ ìpápánu jẹ́jẹ́, ohùn àjèjì kan jáde láti ibì kan.
Mo wo àyíká kiri. Nínú yàrá náà èmi nìkan ni, àbí?
Lẹ́yìn náà lẹ́ẹ̀kan sí i, kùrùkùrù. Bí mo ṣe fi ọwọ́ tẹ ikùn mi jẹ́jẹ́, ibẹ̀ gan-an ni.
Ohùn ń jáde láti inú ikùn mi bí ẹni pé ẹnìkan ń sunkún nínú rẹ̀.
Kò tilẹ̀ dùn mí, kí ló dé tí ó fi rí bẹ́ẹ̀. Àbí ìpápánu tí mo jẹ ní ìgbà díẹ̀ sẹ́yìn ń yí ká nínú rẹ̀ ni?
Èmi ni ẹni tí kò lè fara dà á bí ohun kan bá wù ú láti mọ̀. Mo pinnu láti wá ẹni tí ó ní ohùn náà fúnra mi.
Mo kéré bí èwà, mo wọ inú ọ̀nà inú ikùn
WAGZAK JUMP ni mo ti wo "Ìwádìí inú ikùn tí ń hó".
Ppuri, onímọ̀ nípa ewéko, jú ọwọ́ ó ń kí mi káàbọ̀. "Ẹ n lé o, olùwádìí kékeré! Lónìí a ó kéré bí èwà a ó sì wádìí ọ̀nà inú ikùn."
Èwà? Mo nímọ̀lára pé ara mi ń kéré ní tòótọ́, lẹ́yìn náà ojú mi ṣúù—
Nígbà tí mo padà sí ara mi, mo wà níwájú ẹnu ọ̀nà ìṣẹ̀rẹ̀ gígùn tí ó yọ̀.
"Ppuri, ohùn kùrùkùrù ń jáde láti inú ikùn mi léraléra. Mo wá nítorí pé mo fẹ́ mọ ohun tí ó jẹ́."
Ppuri kàn rẹ́rìn-ín. "Ǹjẹ́ ẹ jẹ́ kí a sọ̀kalẹ̀ ká tẹ̀lé ohùn náà. Ọ̀nà oúnjẹ ni ọ̀nà ohùn náà."
Eré ìwádìí lílépa ohùn, a bẹ̀rẹ̀.
Àmì kìíní — ní ẹnu a ń lọ̀ ọ́ kékeré a sì ń mú kí ó rọ̀
Bí mo ṣe wo òkè, eyín ńlá jọjọ ń lọ̀ oúnjẹ pẹ̀lú ariwo.
"Ìdàrú oúnjẹ àkọ́kọ́ ni lílọ̀ oúnjẹ kékeré pẹ̀lú eyín." Ppuri sọ fún mi.
Ahọ́n náà ń yí oúnjẹ ká síhà sọ́hùn-ún ó ń dà á pọ̀ mọ́ itọ́.
Bí itọ́ ṣe kàn án, oúnjẹ tí ó le tẹ́lẹ̀ bẹ̀rẹ̀ sí ní rọ̀ ó sì nípọn.
"Ó gbọ́dọ̀ rọ̀ báyìí kí ó lè yọ̀ sọ̀kalẹ̀ ní ìrọ̀rùn nínú ìṣẹ̀rẹ̀." Mo mì orí sí ọ̀rọ̀ Ppuri.
Ṣùgbọ́n ó ṣàjèjì. Níbí ohùn jíjẹ nìkan ni, kì í ṣe kùrùkùrù ti ìgbà díẹ̀ sẹ́yìn. Ó dà bí ẹni pé ẹni tí ó ní ohùn náà wà nísàlẹ̀ sí i.
Àmì kejì — a yọ̀ nínú ọ̀nà oúnjẹ bí ìṣẹ̀rẹ̀
Kùlùm. Ní àkókò tí a gbé oúnjẹ mì, àwa náà ni a gbá lọ pẹ̀lú rẹ̀.
Ọ̀pá tínrín gígùn ń tẹ̀síwájú bí ìṣẹ̀rẹ̀, níbí sì ni ọ̀nà oúnjẹ.
Ọ̀nà ni tí ó so ẹnu àti ikùn pọ̀.
"Áàà, ó yára jù!" Mo gbé ọwọ́ sókè mo sì yọ̀ sọ̀kalẹ̀.
Ọ̀pá náà ń tì wá sọ̀kalẹ̀ bí ó ti ń wú tí ó sì ń rọ̀. Ó ṣàjèjì.
Lọ́hùn-ún ní òpin, a ń rí nǹkan bí yàrá ńlá. Ppuri tọ́ka. "A ti fẹ́rẹ̀ẹ́ dé ikùn!"
Àmì kẹta — ikùn bẹ̀rẹ̀ sí ní mira, níkẹyìn a mú ìrù ohùn náà
Bí a ṣe wọ inú ikùn, ògiri rẹ̀ gbogbo kún fún ìkúnkù.
"Wo àwọn ògiri yìí, wọ́n ti ṣẹ̀!" Bí mo ṣe ya ẹnu, Ppuri ṣàlàyé.
"Bí oúnjẹ kò bá sí, a ń ka ìkúnkù náà jọ, bí ó bá wọlé a ó sì tú u sílẹ̀. Nígbà náà ó lè tóbi ju ìgbà ogún lọ."
Ní tòótọ́ bí oúnjẹ ṣe wọlé, ìkúnkù náà tú, yàrá náà sì fẹ̀ sí i. Ó wá jẹ́ pé ikùn ń yí ìwọ̀n rẹ̀ padà bí ó ti wù ú.
Ní àkókò yẹn ni. Ìsàlẹ̀ ẹsẹ̀ wa wú, àjà náà wú. Gbogbo ikùn bẹ̀rẹ̀ sí ní mira àti mira.
"Yéè, Ppuri! Ó dà bí ẹni pé ikùn yóò gbé wa mì!"
Ppuri rẹ́rìn-ín kẹ́rẹ́kẹ́rẹ́. "Má bẹ̀rù, eré ìdárayá ikùn ni. Ikùn ń mira ó ń dà omi ikùn àti oúnjẹ pọ̀ dáadáa."
Omi ikùn tí ó jáde láti ògiri dà pọ̀ mọ́ oúnjẹ, wọ́n sì ní omi ikùn yìí ń pa àwọn kòkòrò búburú tí ó wà nínú oúnjẹ ó sì ń ràn ìdàrú oúnjẹ lọ́wọ́.
Ní ìṣẹ́jú yẹn, láti ibi gbogbo kùrùkùrùkù— ohùn tí mo mọ̀ dáadáa dún.
Bẹ́ẹ̀ ni, èyí gan-an ni! Ohùn yẹn tí mo ń gbọ́ láti inú ikùn mi ní ìgbà díẹ̀ sẹ́yìn!
Ohùn tí ń jáde nítorí pé ikùn ń mira pẹ̀lú ìtara ni. Níkẹyìn mo ti mú ẹni tí ó ní ohùn náà!
Ohùn náà kì í ṣe ibì kan — ìfun kékeré tí kò ní òpin
A tẹ̀lé oúnjẹ tí ó dà pọ̀ dáadáa mọ́ omi ikùn, àwa náà sọ̀kalẹ̀ sí ọ̀nà tí ó tẹ̀lé.
Ṣùgbọ́n ọ̀nà yìí, a kò rí òpin rẹ̀.
"Ppuri, gígùn tó ni èyí?" Ọ̀pá tí ó tẹ̀ tẹ̀ ń tẹ̀síwájú láìlópin.
"Níbí ni ìfun kékeré. Bí a bá nà á tí a sì wọ̀n ọ́, wọ́n ní ó tó ìgbà márùn-ún gíga ènìyàn." Ìgbà márùn-ún kúkú, ẹnu ya mí.
Lẹ́yìn náà ìfun kékeré yìí náà bẹ̀rẹ̀ sí ní mira bí ikùn. Ohùn kùrùkùrù tún jáde!
Torí náà ẹni tí ó ní ohùn náà kì í ṣe ọ̀kan. Ikùn àti ìfun gbogbo wọn ń ṣe eré ìdárayá papọ̀ wọ́n ń pariwo.
"Wọ́n gbọ́dọ̀ mira báyìí kí oúnjẹ àti omi ìdàrú oúnjẹ lè pàdé sí i. Wọ́n sì ń bá a lọ ní títì oúnjẹ sọ̀kalẹ̀." Ppuri fi kún un.
Níbí ni a ti ń fọ́ oúnjẹ sí wẹ́wẹ́ ní tòótọ́ tí a sì ń fa àwọn ohun agbára tí ara nílò mu tán. Àpò bílì àti páńkíríáàsì náà ń ran ìdàrú oúnjẹ lọ́wọ́ ní ẹ̀gbẹ́, torí náà gbogbo wọn ń ṣiṣẹ́ bí ẹgbẹ́ kan.
Yàrá ìkẹyìn — ìfun ńlá, òpin ìrìnàjò
Lẹ́yìn tí a fa gbogbo ohun agbára mu tán, àṣẹ́kù tí ó kù lọ sí yàrá ìkẹyìn.
"Níbí ni ìfun ńlá. Gígùn rẹ̀ kúrú ju ìfun kékeré lọ, ṣùgbọ́n ìnípọn rẹ̀ pọ̀ ní ìlọ́po méjì, ìdí nìyẹn tí a fi ń pè é ní ńlá." Ppuri tọ́ka sí i fún mi.
"Ṣùgbọ́n ohun tí ó kù níbí á ṣe báwo?" Bí mo ṣe bèèrè, Ppuri rẹ́rìn-ín músẹ́.
"Àṣẹ́kù tí ó dé ibí yìí ń dì ní ìdajì, níkẹyìn ó sì ń di ìgbẹ́ ó ń jáde kúrò nínú ara."
"Háà, ó dọ̀tí!" Bí mo ṣe di imú mi láìmọ̀, Ppuri jú ọwọ́.
"Dọ̀tí kín~ Ó gbọ́dọ̀ jáde sóde dáadáa ni ìdàrú oúnjẹ yóò fi parí pátápátá. Bẹ́ẹ̀ ni a ó fi tún lè jẹ oúnjẹ adùn!"
Bí mo ṣe gbọ́ ọ ó jẹ́ òótọ́. Ṣíṣe ìgbẹ́ dáadáa náà jẹ́ apá kan ìdàrú oúnjẹ. Ó wá jẹ́ pé oúnjẹ tí ó bẹ̀rẹ̀ láti ẹnu ti gba gbogbo ọ̀nà gígùn yìí kọjá.
A tún gbọ́ ọ, ní àkókò yìí láti inú ikùn ọ̀rẹ́
Lẹ́yìn tí a parí ìwádìí náà, a padà sí ara wa ti àtijọ́.
Báyìí ohùn inú ikùn mi kò dẹ́rù bà mí rárá. Nítorí pé ohùn ikùn àti ìfun tí wọ́n ń ṣiṣẹ́ kára ni!
Ní àkókò yẹn láti inú ikùn ọ̀rẹ́ tí ó wà ní ẹ̀gbẹ́ mi kùrùkùrùkù— ohùn kan náà jáde.
Ojú ọ̀rẹ́ náà pupa ó sì ń sọ pé "Ẹ̀, ẹ̀… ohùn àjèjì ń jáde láti inú ikùn mi" kò mọ ohun tí yóò ṣe.
Mo fi etí mi tẹ ikùn ọ̀rẹ́ náà jẹ́jẹ́. Ohùn ikùn àti ìfun tí wọ́n ń mira dún kedere.
"Èyí kì í ṣe ohun ìtìjú! Àmì ni pé inú ikùn rẹ náà ń ṣe eré ìdárayá kára báyìí." Lẹ́yìn ọ̀rọ̀ mi, ọ̀rẹ́ náà rẹ́rìn-ín hehe.
Ohùn kùrùkùrù tí a ń gbọ́ bí a bá fi etí tẹ ikùn nígbà tí ebi bá ń pa ni tàbí lẹ́yìn oúnjẹ. Ó wá jẹ́ pé ohùn àwọn ọ̀rẹ́ inú ikùn tí gbogbo wa ní tí wọ́n ń ṣiṣẹ́ ni.
Bí a ṣe lè ran àwọn ọ̀rẹ́ inú ikùn lọ́wọ́ kí wọ́n ṣiṣẹ́ dáadáa
Báyìí mo ti ní ìwà kan nígbà tí mo bá ń jẹun. Jíjẹ jẹ́jẹ́, ní ìgbà púpọ̀ ju ti àtẹ̀yìnwá lọ.
Bí a bá lọ̀ ọ́ kékeré ní ẹnu, wọ́n ní àwọn ọ̀rẹ́ inú ikùn ń dà á rú dáadáa kódà pẹ̀lú agbára kékeré.
Mo ń mu omi léraléra, mo sì ń jẹ ewébẹ̀ àti èso oríṣiríṣi. Nígbà náà ọ̀nà inú ikùn á yọ̀ bí ìṣẹ̀rẹ̀ oúnjẹ á sì gba ibẹ̀ kọjá dáadáa.
Lóru òní, kí o tó sùn, ṣé o fẹ́ fi ọwọ́ tẹ ikùn rẹ? Bí o bá gbọ́ ohùn kùrùkùrù, kí i ní kẹ́lẹ́.
Sọ pé "O ti ṣiṣẹ́ dáadáa lónìí náà, sùn re o!" Hòhò.
▶ Ìbòjú AR gidi ti WAGZAK JUMP
Pàdé wọn ní ojúkojú pẹ̀lú AR bá Didi
← Fà á sí ẹ̀gbẹ́
Ṣé o fẹ́ kéré bí èwà kí o sì wọ inú ikùn?
WAGZAK JUMP — Bẹ́ sínú ayé
Àwọn Ìbéèrè Tí A Sábà Ń Bèèrè
Ìb. Kí ló dé tí ohùn "kùrùkùrù" fi ń jáde láti inú ikùn?
Ikùn àti ìfun ń mira láti dà oúnjẹ àti omi ìdàrú oúnjẹ pọ̀ dáadáa, ohùn tí ń jáde ní àkókò yẹn sì ni ohùn "kùrùkùrù". A ń gbọ́ ọ dáadáa nígbà tí ebi bá ń pa ni tàbí lẹ́yìn oúnjẹ, kì í sì í ṣe àìsàn bí kò ṣe àmì ìlera pé àwọn ẹ̀yà ìdàrú oúnjẹ ń ṣiṣẹ́ kára. Bí o bá fi etí tẹ ikùn, wàá gbọ́ ọ kedere sí i.
Ìb. Ọ̀nà wo ni oúnjẹ ń gbà láti ẹnu títí ó fi jáde kúrò nínú ara?
Oúnjẹ tí a lọ̀ kékeré pẹ̀lú eyín ní ẹnu tí ó sì rọ̀ nípa dídà pọ̀ mọ́ itọ́, ń sọ̀kalẹ̀ sí ikùn nípasẹ̀ ọ̀nà oúnjẹ gígùn. Ní ikùn ó ń dà pọ̀ mọ́ omi ikùn ó sì ń kéré sí i, ní ìfun kékeré gígùn tí ó tó ìgbà márùn-ún gíga ènìyàn ni a sì ti ń fa àwọn ohun agbára mu. Níkẹyìn ní ìfun ńlá, àṣẹ́kù tí ó kù ń di ìdajì dídì ó sì ń jáde kúrò nínú ara, ìdàrú oúnjẹ sì parí. Ìlànà rẹ̀ ni ẹnu, ọ̀nà oúnjẹ, ikùn, ìfun kékeré, ìfun ńlá.
Ìb. Kí ni a ó ṣe kí ìdàrú oúnjẹ lè ṣẹlẹ̀ dáadáa?
Bí o bá jẹ oúnjẹ jẹ́jẹ́ ní ìgbà púpọ̀, nítorí pé a ti lọ̀ ọ́ kékeré ní ẹnu ṣáájú, ikùn àti ìfun lè dà á rú dáadáa kódà pẹ̀lú agbára kékeré. Bí o bá mu omi léraléra tí o sì jẹ ewébẹ̀ àti èso oríṣiríṣi, ọ̀nà inú ikùn á yọ̀ oúnjẹ á sì gba ibẹ̀ kọjá dáadáa. Ó dára fún àwọn ọmọ ọdún 4-12 láti kọ́ nípa ara wa pẹ̀lú ìdùnnú.
Máá tún padà wá pẹ̀lú ìtàn ẹ̀kọ́ míìràn tí ó dùn. Tiyín, Didi.