เสียงโครกครากในท้อง ตกลงใครร้องอยู่ในนั้นกันนะ
ระหว่างที่ Didi กำลังกินขนม ก็มีเสียง "โครกคราก" ดังจากในท้องซ้ำ ๆ
เพื่อตามหาเจ้าของเสียง Didi เลยหดตัวเล็กเท่าเมล็ดถั่ว แล้วลงไปในเขาวงกตของท้องพร้อมกับ Ppuri
ตามรอยเบาะแสทีละอย่างว่าอาหารเดินทางไปไหนและเปลี่ยนแปลงอย่างไร ตั้งแต่ปากไปยังกระเพาะจนถึงลำไส้ แล้วในที่สุดก็จับต้นตอของเสียงโครกครากนั้นได้
โครกคราก เสียงนี้มันมาจากไหนกันนะ
โครก-คราก—
ขณะที่กำลังเคี้ยวขนมหนุบหนับเงียบ ๆ อยู่ ก็มีเสียงแปลก ๆ ดังมาจากที่ไหนสักแห่ง
มองซ้ายทีขวาที แต่ในห้องก็มีแค่ฉันคนเดียวนี่นา?
แล้วก็ดังอีกครั้ง โครกคราก ฉันค่อย ๆ เอามือแตะที่ท้อง เสียงก็มาจากตรงนั้นเป๊ะเลย
คิดดูสิ มีเสียงดังจากในท้องของฉันราวกับมีใครร้องอยู่ข้างใน
ก็ไม่ได้เจ็บอะไรสักหน่อย แล้วทำไมถึงเป็นแบบนี้ล่ะ หรือว่าขนมที่เพิ่งกินเข้าไปกำลังกลิ้งไปกลิ้งมาอยู่ข้างในนะ?
ฉันน่ะเป็นคนที่พออยากรู้อะไรแล้วอดไม่ได้ เลยตัดสินใจจะไปตามหาเจ้าของเสียงด้วยตัวเอง
หดตัวเล็กเท่าเมล็ดถั่ว ลงไปในเขาวงกตของท้อง
ฉันเปิด "ผจญภัยในท้องเสียงโครกคราก" ใน WAGZAK JUMP ดู
Ppuri นักวิทยาศาสตร์พืชโบกมือต้อนรับ "สวัสดีจ้ะ นักผจญภัยตัวน้อย วันนี้เราจะหดตัวเล็กเท่าเมล็ดถั่วแล้วไปสำรวจเขาวงกตของท้องกัน"
เมล็ดถั่วเหรอ? แล้วฉันก็รู้สึกว่าตัวเองหดเล็กลงจริง ๆ จากนั้นทุกอย่างก็หมุนติ้วอยู่ตรงหน้า—
พอตั้งสติได้ ก็พบว่าตัวเองยืนอยู่หน้าปากสไลเดอร์ที่ยาวเหยียดและลื่น ๆ
"Ppuri จ๋า ในท้องของฉันมีเสียงโครกครากดังอยู่เรื่อยเลย ฉันอยากรู้ว่ามันคืออะไรเลยมาดูน่ะ"
Ppuri แค่ยิ้มกว้าง "งั้นเรามาตามเสียงลงไปกันเถอะ เพราะทางเดินของอาหารก็คือทางเดินของเสียงนั่นแหละ"
เกมนักสืบตามรอยเสียง ออกเดินทางกันเลย
เบาะแสที่หนึ่ง — ในปากบดให้ละเอียดและทำให้นุ่ม
เงยหน้าขึ้นมอง ก็เห็นฟันใหญ่มหึมากำลังบดอาหารกรอบแกรบ
"การย่อยอย่างแรกสุดก็คือการใช้ฟันบดอาหารให้ละเอียดน่ะ" Ppuri บอก
ลิ้นก็คลึงอาหารไปมาแล้วคลุกเคล้ากับน้ำลายด้วย
พอน้ำลายสัมผัส อาหารที่แข็ง ๆ ก็ค่อย ๆ นุ่มลงและข้นขึ้น
"ต้องนุ่มแบบนี้ถึงจะไถลลงสไลเดอร์ไปได้สะดวกไง" ฉันพยักหน้าเห็นด้วยกับที่ Ppuri พูด
แต่ว่าแปลกนะ ที่นี่มีแต่เสียงเคี้ยวกร้วม ๆ ไม่ใช่เสียงโครกครากเมื่อกี้ ดูเหมือนเจ้าของเสียงจะอยู่ลึกลงไปอีก
เบาะแสที่สอง — ไถลฉิวลงสไลเดอร์หลอดอาหาร
เอื๊อก ในวินาทีที่อาหารถูกกลืนลงไป เราก็ถูกพัดไปด้วย
ท่อแคบ ๆ ยาว ๆ ทอดยาวเหมือนสไลเดอร์ ที่นี่คือหลอดอาหารนั่นเอง
เป็นทางเชื่อมระหว่างปากกับกระเพาะ
"ว้าาาา เร็วมากเลย!" ฉันชูมือขึ้นสูงแล้วไถลฉิวลงไปข้างล่าง
ท่อบีบกระเพื่อม ๆ ดันเราลงไปข้างล่าง น่าทึ่งจริง ๆ
ตรงปลายโน้นมีอะไรเหมือนห้องใหญ่ ๆ Ppuri ชี้ "ใกล้ถึงกระเพาะแล้วล่ะ!"
เบาะแสที่สาม — กระเพาะบิดตัว ในที่สุดก็จับปลายหางเสียงได้
พอเข้าไปในกระเพาะ ผนังก็ย่นเป็นริ้วรอยพับเต็มไปหมด
"ดูผนังนี่สิ คดเคี้ยวไปหมดเลย!" พอฉันแปลกใจ Ppuri ก็อธิบาย
"ตอนไม่มีอาหารก็จะพับริ้วเก็บไว้ พออาหารเข้ามาก็คลี่ออกเต็มที่ แล้วมันจะขยายใหญ่ขึ้นได้มากกว่ายี่สิบเท่าเลยนะ"
พออาหารเข้ามาจริง ๆ ริ้วก็คลี่ออกแล้วห้องก็กว้างขึ้นพรวด อ๋อ กระเพาะเปลี่ยนขนาดได้ตามใจเลยสินะ
ตอนนั้นเอง พื้นใต้เท้าเราก็กระเพื่อม เพดานก็กระเพื่อม กระเพาะทั้งก้อนเริ่มบิดตัวยุกยิก
"กรี๊ด Ppuri จ๋า! กระเพาะจะกินเราเข้าไปแล้วล่ะมั้ง!"
Ppuri หัวเราะคิกคัก "ไม่ต้องห่วงหรอก นี่คือการเคลื่อนไหวของกระเพาะ กระเพาะบิดตัวยุกยิกเพื่อคลุกเคล้าน้ำย่อยกับอาหารให้เข้ากันน่ะ"
น้ำย่อยที่ซึมออกมาจากผนังคลุกเคล้ากับอาหาร และน้ำย่อยนี้ยังกำจัดเชื้อโรคร้าย ๆ ในอาหารและช่วยย่อยด้วย
ในวินาทีนั้น เสียงคุ้นเคยก็ดังก้องมาจากรอบทิศ โครก-คราก—
ใช่แล้ว นี่แหละ! เสียงเดียวกับที่ดังจากในท้องฉันเมื่อกี้เลย!
เป็นเสียงที่เกิดจากกระเพาะบิดตัวอย่างขยันขันแข็งนี่เอง ในที่สุดก็จับเจ้าของเสียงได้แล้ว!
เสียงไม่ได้มาจากที่เดียว — ลำไส้เล็กที่ยาวไม่รู้จบ
เราตามอาหารที่คลุกเคล้ากับน้ำย่อยจนเข้ากันดีลงไปยังทางต่อไป
แต่ทางนี้น่ะ มองไม่เห็นปลายเลย
"Ppuri จ๋า ตกลงนี่มันยาวแค่ไหนกันเนี่ย?" ท่อที่คดเคี้ยวไปมาทอดยาวไม่มีที่สิ้นสุด
"ที่นี่คือลำไส้เล็ก ถ้าดึงให้ตรงแล้ววัด จะยาวถึงห้าเท่าของความสูงคนเลยนะ" ห้าเท่าเลยเหรอ ฉันอ้าปากค้างด้วยความตกใจ
จากนั้นลำไส้เล็กนี้ก็เริ่มบิดตัวยุกยิกเหมือนกระเพาะ แล้วก็มีเสียงโครกครากอีกแล้ว!
งั้นแสดงว่าเจ้าของเสียงไม่ได้มีคนเดียว ทั้งกระเพาะ ทั้งลำไส้ ต่างก็เคลื่อนไหวพร้อมกันแล้วส่งเสียงออกมา
"ต้องเคลื่อนไหวแบบนี้อาหารกับน้ำย่อยถึงจะได้เจอกันมากขึ้น แล้วก็ส่งอาหารลงไปข้างล่างเรื่อย ๆ ด้วย" Ppuri เสริม
ที่นี่อาหารจะถูกย่อยสลายให้ละเอียดอย่างจริงจัง และดูดซึมสารอาหารที่ร่างกายต้องการเข้าไปแบบจุ๊บ ๆ ถุงน้ำดีกับตับอ่อนก็ช่วยย่อยอยู่ข้าง ๆ ด้วย ทุกคนจึงทำงานเหมือนเป็นทีมเดียวกัน
ห้องสุดท้าย — ลำไส้ใหญ่ ปลายทางของการเดินทาง
พอดูดซึมสารอาหารหมดแล้ว กากที่เหลือก็ไปยังห้องสุดท้าย
"ที่นี่คือลำไส้ใหญ่ ความยาวสั้นกว่าลำไส้เล็ก แต่ความหนากว้างกว่าตั้งสองเท่า เลยเรียกว่าลำไส้ใหญ่ไง" Ppuri ชี้ให้ดูชัด ๆ
"แต่ว่าที่เหลืออยู่ตรงนี้มันจะเป็นยังไงต่อล่ะ?" พอฉันถาม Ppuri ก็ยิ้มน้อย ๆ
"กากที่มาถึงตรงนี้จะแข็งตัวขึ้นครึ่งหนึ่ง สุดท้ายก็จะกลายเป็นอุจจาระออกไปนอกร่างกายน่ะ"
"อี๋ สกปรกจัง!" ฉันเผลออุดจมูกโดยไม่รู้ตัว Ppuri ก็โบกมือปฏิเสธ
"สกปรกอะไรล่ะ~ ต้องขับออกไปข้างนอกให้ดีการย่อยถึงจะจบสมบูรณ์ แล้วเราถึงจะได้กินข้าวอร่อย ๆ อีกไง!"
ฟังแล้วก็จริงนะ การถ่ายอุจจาระให้ดีก็เป็นส่วนหนึ่งของการย่อยด้วย อาหารที่เริ่มต้นจากปากผ่านเขาวงกตยาวเหยียดมาจนถึงตรงนี้เลยสินะ
ได้ยินอีกแล้ว คราวนี้จากท้องของเพื่อน
สำรวจเสร็จแล้วก็กลับคืนสู่ร่างเดิมในพริบตา
ตอนนี้เสียงในท้องของฉันไม่น่ากลัวเลยสักนิด เพราะเป็นเสียงที่กระเพาะกับลำไส้ทำงานอย่างขยันขันแข็งนี่นา!
ตอนนั้นเอง จากท้องของเพื่อนที่นั่งอยู่ข้าง ๆ ก็มีเสียง โครก-คราก— เหมือนกันเป๊ะดังออกมา
หน้าเพื่อนแดงก่ำแล้วพูดอย่างลนลาน "เอ่อ เอ่อ… ท้องเรามีเสียงแปลก ๆ" ทำตัวไม่ถูกเลย
ฉันเลยค่อย ๆ เอาหูแนบท้องเพื่อนดู ได้ยินเสียงกระเพาะกับลำไส้บิดตัวชัดเจนเลย
"นี่ไม่ใช่เรื่องน่าอายเลยนะ! มันเป็นสัญญาณว่าท้องของเธอตอนนี้ก็กำลังทำงานอย่างขยันขันแข็งอยู่ต่างหาก" พอฉันพูด เพื่อนก็เพิ่งจะหัวเราะคิกคักออกมา
เสียงโครกครากที่ได้ยินเวลาเอาหูแนบท้องตอนหิวหรือหลังกินข้าว ที่แท้ก็เป็นเสียงที่เพื่อน ๆ ในท้องที่เราทุกคนมีกำลังทำงานอยู่นั่นเอง
วิธีช่วยให้เพื่อน ๆ ในท้องทำงานได้ดี
ตอนนี้ฉันมีนิสัยใหม่เวลากินข้าวแล้วล่ะ ก็คือเคี้ยวหนุบหนับให้มากครั้งกว่าปกติ เคี้ยวให้ละเอียด ๆ
ถ้าบดให้ละเอียดในปาก เพื่อน ๆ ในท้องก็ออกแรงน้อยลงแต่ยังย่อยได้ดี
ดื่มน้ำบ่อย ๆ และกินผักกับผลไม้อย่างครบถ้วนด้วย แล้วทางเดินในท้องก็จะลื่นเหมือนสไลเดอร์ อาหารก็จะไหลฉิว ๆ ผ่านไปได้สะดวก ดูเหมือนจะเป็นแบบนั้นนะ
คืนนี้ ก่อนนอนลองเอามือแตะท้องดูไหม ถ้าได้ยินเสียงโครกคราก ก็ทักทายมันเบา ๆ นะ
บอกว่า "วันนี้ก็เหนื่อยมามากเลย หลับฝันดีนะ!" แบบนี้ไง อิอิ
▶ WAGZAK JUMP หน้าจอ AR จริง
สำรวจใน AR ไปกับ Didi
← ปัดเพื่อดูเพิ่มเติม
หดตัวเล็กเท่าเมล็ดถั่วแล้วเข้าไปในท้องกันไหม?
WAGZAK JUMP — กระโดดเข้าไปในโลกกว้าง
คำถามที่พบบ่อย
ถาม เสียง 'โครกคราก' ในท้องเกิดจากอะไร?
กระเพาะและลำไส้บิดตัวยุกยิกเพื่อคลุกเคล้าอาหารกับน้ำย่อยให้เข้ากัน เสียงที่เกิดตอนนั้นแหละคือเสียง 'โครกคราก' จะได้ยินชัดตอนหิวหรือหลังกินข้าว และไม่ได้เป็นการเจ็บป่วย แต่เป็นสัญญาณสุขภาพดีว่าระบบย่อยอาหารกำลังทำงานอย่างขยันขันแข็ง ถ้าเอาหูแนบท้องจะได้ยินชัดขึ้นอีก
ถาม อาหารผ่านทางใดบ้างตั้งแต่ปากจนออกไปนอกร่างกาย?
อาหารที่ถูกฟันบดให้ละเอียดในปากและคลุกเคล้ากับน้ำลายจนนุ่ม จะไถลลงไปยังกระเพาะผ่านหลอดอาหารซึ่งเป็นท่อยาว ในกระเพาะจะคลุกเคล้ากับน้ำย่อยให้ละเอียดขึ้น และดูดซึมสารอาหารในลำไส้เล็กที่ยาวถึงห้าเท่าของความสูงคน สุดท้ายในลำไส้ใหญ่ กากที่เหลือจะกลายเป็นกึ่งของแข็งและออกไปนอกร่างกาย การย่อยจึงเสร็จสมบูรณ์ ลำดับคือ ปาก → หลอดอาหาร → กระเพาะ → ลำไส้เล็ก → ลำไส้ใหญ่
ถาม ต้องทำอย่างไรให้ย่อยอาหารได้ดี?
ถ้าเคี้ยวอาหารหลาย ๆ ครั้งให้ละเอียด ก็เท่ากับบดให้ละเอียดในปากไว้ก่อนแล้ว กระเพาะกับลำไส้จึงออกแรงน้อยลงแต่ยังย่อยได้ดี ดื่มน้ำบ่อย ๆ และกินผักกับผลไม้อย่างครบถ้วน จะทำให้ทางเดินในท้องลื่นและอาหารผ่านไปได้สะดวก เหมาะให้เด็กอายุ 4-12 ปีเรียนรู้เรื่องร่างกายของเราอย่างสนุกสนาน
คราวหน้าจะนำเรื่องบทเรียนสนุก ๆ มาฝากอีกนะ จาก Didi