ਬੱਚੇ ਸਪੰਜ ਹੁੰਦੇ ਨੇ — ਜੋ ਵੇਖਦੇ ਨੇ, ਸਭ ਸੋਖ ਲੈਂਦੇ ਨੇ
ਇਹ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਉਹ ਦਿਨ ਸੀ, ਜੋ ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਘਰੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਬਿਤਾਇਆ।
ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਖਿਡਾਉਂਦਿਆਂ ਤੇ ਕਾਹਲੀ-ਕਾਹਲੀ ਘਰ ਦਾ ਕੰਮ ਨਿਬੇੜਦਿਆਂ ਥੱਕ ਕੇ,
ਬੱਚਾ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਇਕੱਲਾ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਢੇਰੀ ਹੋ ਕੇ ਲੇਟ ਗਈ।
ਪਰ ਬੱਚੇ ਨੇ ਖੇਡਣਾ ਛੱਡਿਆ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਘਿਸਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਹੀਹੀ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ — ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਡੀਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਕਿ

ਓਹੋ..?
ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਪਏ ਫ਼ੋਨ ਵੱਲ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਸਕਰੀਨ ਨੂੰ ਥਪਥਪਾਉਂਦਾ, ਤੇ ਛੂੰਹਦਾ-ਟੋਹੰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਮੈਂ ਜਿਵੇਂ ਫ਼ੋਨ ਫੜਦੀ ਹਾਂ, ਬਿਲਕੁਲ ਉਵੇਂ ਹੀ ਨਕਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਕਿਸੇ ਨੇ ਸਿਖਾਇਆ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਕੋਲ ਬੈਠਾ ਸਭ ਵੇਖ ਚੁੱਕਾ ਸੀ — ਮਾਂ ਫ਼ੋਨ ਉੱਤੇ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰੀ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਮੈਸੰਜਰ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਵੇਖਦਿਆਂ ਕਿਵੇਂ ਸੁਸਤਾਉਂਦੀ ਹੈ। (feat. ਬੰਡੂਰਾ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸਿੱਖਿਆ)

ਸੋਚੋ, ਫ਼ੋਨ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਬੱਚਾ ਐਨੀ ਦੇਰ ਤੋਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ!
ਜਿਵੇਂ ਮੇਰਾ ਭੇਤ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ? ;)
ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਦਾ ਇਨਾਮ-ਚੱਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਉਤੇਜਨਾਵਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਵਧਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਿਲਦੀਆਂ ਨੇ। (feat. ABCD Study)
ਮਸਲਾ ਫ਼ੋਨ ਵਰਤਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਾ ਕਿਹੜੀਆਂ ਉਤੇਜਨਾਵਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ — ਯਾਨੀ ਮੈਂ ਤੇ ਅਸੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੱਚਾ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਬੱਸ ਇੱਕ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ ਵੇਖੀਏ?
ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਖੋ: ਬੱਚੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੈਂ ਫ਼ੋਨ ਕਦੋਂ ਚੁੱਕਦੀ ਹਾਂ!
ਖ਼ਰੀਦਦਾਰੀ ਤੇ ਫ਼ੋਨ ਉੱਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ, ਬੱਚੇ ਦੇ ਸੌਣ ਮਗਰੋਂ ਕਰ ਲਈਏ ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।
ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਹੋਵਾਂ ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖਣਾ — ਇਹ ਮੇਰਾ ਨਵਾਂ ਇਰਾਦਾ ਹੈ!
ਬੇਸ਼ੱਕ 100% ਨਿਭਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।... lol

ਅਗਲੀ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ, ਬੱਚੇ ਦਾ ਸਰੀਰ ਆਪ ਹੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਹਾਰਮੋਨਾਂ ਬਾਰੇ ਰਲ ਕੇ ਵੇਖਾਂਗੇ।
ਡੋਪਾਮੀਨ, ਸੇਰੋਟੋਨਿਨ, ਆਕਸੀਟੋਸਿਨ, ਐਂਡੌਰਫਿਨ, ਮੇਲਾਟੋਨਿਨ।
ਹਰ ਹਾਰਮੋਨ ਲਈ, ਅੱਜ ਹੀ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਖੇਡਿਆ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਖੇਡ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗੀ!
ਬੱਸ ਮਨ ਤੇ ਸਰੀਰ ਹੋਵੇ, ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ!
ਅੱਜ, ਬੱਚੇ ਸਾਹਮਣੇ ਫ਼ੋਨ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪਛਾਣੋ।
ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਡਾ ਵਧਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।