Eunice ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸ਼ਹਿਦ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਰ ਸੁਣਾ
Didi ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਆਪਣੀ ਹਾਣਨ Eunice ਨਾਲ ਚਿੱਠੀਆਂ ਦਾ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Eunice ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਖੇਤ ਤੇ ਉਹਦੇ ਪਾਪਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਹਿਦ ਦੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ, ਤੇ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਮੀਂਹ ਨਾ ਪੈਣ ਦਾ ਫ਼ਿਕਰ ਵੀ।
ਦੂਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਚਿੱਠੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਦਿਲ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਂਝੀ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਸਹਾਰਾ ਬਣ ਜਾਈਦਾ ਹੈ, ਆਓ ਰਲ ਕੇ ਪੜ੍ਹੀਏ।
Eunice ਨੂੰ — ਪਹਿਲੀ ਚਿੱਠੀ ਭੇਜ ਰਹੀ ਹਾਂ
ਪਿਆਰੀ Eunice,
ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ, ਮੈਂ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ Didi ਹਾਂ।
WAGZAK JUMP ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੇਖੀਆਂ। ਫੁੱਲ ਇੰਨੇ ਸਾਰੇ ਸਨ ਕਿ ਮੈਂ ਬੜੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਵੇਖਦੀ ਹੀ ਰਹੀ।
ਸਾਡੀ ਦਾਦੀ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਸ਼ਹਿਦ ਵਾਲਾ ਰੋਟ ਖਾਂਦਿਆਂ, ਅਚਾਨਕ ਮਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖਾਂ।
ਤੇਰਾ ਦਿਨ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਲੰਘਦਾ ਹੈ? ਤੈਨੂੰ ਕੀ-ਕੀ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ?
ਦੂਰ ਬੈਠੀ ਸਹੇਲੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖਣੀ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਪਹਿਲਾ ਵਾਰ ਹੈ, ਸੋ ਥੋੜ੍ਹਾ ਚਾਅ ਵੀ ਹੈ।
Didi ਨੂੰ — ਸਾਡੇ ਸ਼ੂਲੀ ਪਿੰਡ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ
ਪਿਆਰੀ Didi,
ਵਾਹ, ਚਿੱਠੀ! ਇੰਨਾ ਚਾਅ ਚੜ੍ਹਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਤਾਂ ਟੱਪ ਹੀ ਪਈ।
ਮੈਂ Eunice ਹਾਂ। ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ। ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਦੇ ਸ਼ੂਲੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ।
ਸਾਡਾ ਪਿੰਡ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸੱਚੀਂ ਭਰਿਆ ਪਿਆ ਹੈ।
ਬੰਦਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਦੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਵੱਸਣ ਜੋਗਾ ਪਿੰਡ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਣ ਨਾਲ ਦੱਸਦੀ ਫਿਰਦੀ ਹਾਂ।
ਤੂੰ ਤਸਵੀਰਾਂ ਬੜੀ ਦੇਰ ਵੇਖਦੀ ਰਹੀ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੇ ਮੋਢੇ ਉੱਚੇ ਹੋ ਗਏ। ਕਦੇ ਸੱਚੀਂ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਖੇਡਣ ਆ ਜਾ!
Eunice ਨੂੰ — ਉਹ ਲੱਕੜ ਦਾ ਡੱਬਾ ਕੀ ਹੈ?
Eunice, ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਟੰਗਿਆ ਇੱਕ ਡੱਬਾ ਵੇਖਿਆ।
ਉਹ ਕੀ ਹੈ? ਚਿੜੀਆਂ ਦਾ ਆਲ੍ਹਣਾ? ਮੈਂ ਬੜੀ ਦੇਰ ਸੋਚਦੀ ਰਹੀ।
ਤੇ ਸ਼ਹਿਦ! ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਵਾਲਾ ਰੋਟ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਤੇਰੇ ਪਾਪਾ ਆਪ ਸ਼ਹਿਦ ਕੱਢਦੇ ਨੇ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਡੇ ਪਾਪਾ ਵੀ ਹੱਕੇ-ਬੱਕੇ ਰਹਿ ਗਏ।
ਉਹ ਸ਼ਹਿਦ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ? ਸਾਡੀ ਦਾਦੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਦ ਵਾਲੇ ਰੋਟ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਮਿੱਠਾ?
Didi ਨੂੰ — ਪਾਪਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਹਿਦ ਦੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ
ਪਿਆਰੀ Didi,
ਤੂੰ ਤਾਂ ਬੁੱਝ ਹੀ ਲਿਆ! ਉਹ ਮੱਖੀਆਂ ਦਾ ਛੱਤਾ ਹੈ। ਪਾਪਾ ਨੇ ਸ਼ਹਿਦ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਟੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮੱਖੀਆਂ ਲਗਨ ਨਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦੀਆਂ-ਜਾਂਦੀਆਂ ਰਹਿਣ ਤਾਂ ਡੱਬੇ ਅੰਦਰ ਮਿੱਠਾ ਸ਼ਹਿਦ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਸ਼ਹਿਦ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਵੇਚ ਦੇਈਏ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਘਰ ਦੇ ਖ਼ਰਚੇ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਸਹਾਰਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੋ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸ਼ਹਿਦ ਦੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਮੱਖੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਘਰ ਦੇ ਜੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਕੀਮਤੀ ਨੇ।
ਸੁਆਦ? ਹੂੰ— ਧੁੱਪ ਦੀ ਮਹਿਕ ਵਾਲਾ ਸੁਆਦ! ਤੇਰੀ ਦਾਦੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਦ ਵਾਲੇ ਰੋਟ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਜਿੱਤੇਗਾ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣਨਾ ਹੈ।
Didi ਨੂੰ — ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਮੀਂਹ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ
ਪਿਆਰੀ Didi, ਅੱਜ ਮੈਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੀ।
ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਬਹੁਤ ਗਰਮੀ ਹੈ। ਤੇ ਮੀਂਹ ਬੜੇ ਚਿਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਪਿਆ।
ਫੁੱਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਖਿੜ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ, ਸੋ ਮੱਖੀਆਂ ਵੀ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰ ਕੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਤੁਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨੇ।
ਪਾਪਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬੱਸ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਹੀ ਵੇਖਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ।
ਮੀਂਹ ਨਾ ਪਵੇ ਤਾਂ ਖੇਤੀ ਵੀ ਔਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਵੀ ਥੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਿੰਡ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਬੱਸ… ਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁੜ ਮੀਂਹ ਪੈ ਜਾਵੇ।
Eunice ਨੂੰ — ਮੈਂ ਵੀ ਨਾਲ ਹੀ ਪਤਾ ਕੀਤਾ
Eunice, ਤੇਰੀ ਚਿੱਠੀ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਮੈਥੋਂ ਚੁੱਪ ਨਾ ਬੈਠਿਆ ਗਿਆ।
ਮੀਂਹ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ, ਇਹ ਜਾਣਨ ਲਈ ਮੈਂ ਬੜੀ ਦੇਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਫੋਲਦੀ ਰਹੀ।
ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸੁਖ ਨਾਲ ਜੀ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਓਦੋਂ ਕਾਰਖ਼ਾਨਿਆਂ ਤੇ ਗੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਾ ਦਿਸਣ ਵਾਲਾ ਧੂੰਆਂ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਨਿਕਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਮੀਂਹ ਪੈਣਾ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਵੀ, ਕੋਰੀਆ ਵੀ — ਸਭ ਇੱਕੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੀ ਤਾਂ ਨੇ।
ਸੋ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਸਾਡੀ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਗੱਲ ਨਿਕਲੀ।
Eunice ਨੂੰ — ਆਓ ਰਲ ਕੇ ਚਿੱਠੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰੀਏ
Eunice, ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਕਮਾਲ ਦੀ ਗੱਲ ਪਤਾ ਲੱਗੀ ਹੈ।
ਤੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਸਾਥੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੋਨੇ-ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਨੇ।
ਉਹ ਦਿਲ ਦੀ ਗੱਲ ਚਿੱਠੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਖੂਹ ਵੀ ਪੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਾਪਾ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਕੰਮ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਸਾਥ ਮਿਲੇ, ਤੇ ਤੂੰ ਵੀ ਬੇਫ਼ਿਕਰ ਹੋ ਕੇ ਸਕੂਲ ਜਾ ਸਕੇਂ।
ਮੇਰੀ ਇਕੱਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ ਨਾਲ ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਹੀ ਮੀਂਹ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪੈ ਜਾਵੇਗਾ।
ਪਰ ਤੂੰ ਤੇ ਮੈਂ, ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀ ਵੀ ਰਲ ਕੇ ਦਿਲ ਜੋੜ ਲਈਏ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਹੋਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
“ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰਾਂਗੀ” ਨਾਲੋਂ “ਆਓ ਰਲ ਕੇ ਕਰੀਏ” ਕਹਿਣਾ ਕਿਤੇ ਸੁਹਣਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਨਾ!
Didi ਨੂੰ — ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਾਂ
ਪਿਆਰੀ Didi,
ਤੇਰੀ ਚਿੱਠੀ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਮੇਰਾ ਨੱਕ ਸੁੜਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਚੰਗੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਮਝ ਗਈ ਨਾ?
ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਫ਼ਿਕਰ ਵੰਡ ਕੇ ਸੁਣ ਲਿਆ, ਇਸੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨ ਕਿੰਨਾ ਹੌਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹਾਂ, ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਕਰੀਏ। ਤੇ ਬਾਕੀ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਲ ਲਿਖਣ ਲਈ ਆਖੀਏ।
ਤੂੰ ਕੋਰੀਆ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਾ, ਤੇ ਮੈਂ ਸ਼ੂਲੀ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਾਵਾਂ।
ਆਪਾਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਇੰਝ ਹੀ ਜੁੜੇ ਰਹੀਏ!
Eunice ਨੂੰ — ਫਿਰ ਲਿਖਾਂਗੀ
Eunice, ਜਵਾਬ ਭੇਜਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ। ਮੈਂ ਪੜ੍ਹ-ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਫਿਰ ਪੜ੍ਹਿਆ।
ਅੱਜ ਤੋਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਵਾਅਦਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲੱਗੀ ਹਾਂ।
ਜਿਹੜੀ ਬੱਤੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੋਵੇ ਉਹ ਬੁਝਾ ਦੇਣੀ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਵੇਲੇ ਕਾਗ਼ਜ਼ੀ ਗਲਾਸ ਦੀ ਥਾਂ ਆਪਣੀ ਬੋਤਲ ਵਰਤਣੀ।
ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਰਤ ਕੇ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ ਘਟਾ ਦੇਈਏ ਤਾਂ ਵੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਸੌਖ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਜੁੜਦੀਆਂ-ਜੁੜਦੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਜਾਣ ਤਾਂ ਕਦੇ ਤੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਅਸਮਾਨ ਉੱਤੇ ਵੀ ਠੰਢਾ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਵਿੱਚ ਸਾਥ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਨੇ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਭਰੋਸਾ ਹੈ।
ਅਗਲੀ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਦਾਦੀ ਦਾ ਸ਼ਹਿਦ ਵਾਲਾ ਰੋਟ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਲਿਖ ਕੇ ਭੇਜਾਂਗੀ। ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਵੇਖੀਂ!
ਦੂਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਅਸੀਂ ਇੱਕੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਹਾਂ, ਸੋ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਕਸਰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖਦੀ ਰਹਾਂਗੀ।
Eunice ਨੂੰ, ਫਿਰ ਲਿਖਾਂਗੀ। ਰਾਜ਼ੀ-ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਰਹੀਂ! ਹੋ ਹੋ।
▶ WAGZAK JUMP ਦੀ ਅਸਲ AR ਸਕਰੀਨ
Didi ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਵਾਲੀ ਸਹੇਲੀ Eunice ਦੀ ਕਹਾਣੀ, AR ਵਿੱਚ ਆਪ ਵੇਖੋ
← ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਸਰਕਾ ਕੇ ਵੇਖੋ
ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਵਾਲੀ ਸਹੇਲੀ Eunice ਨੂੰ ਆਪ ਮਿਲੋਗੇ?
WAGZAK JUMP — ਛਾਲ ਮਾਰੋ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
Q. ਕੀ ਪੌਣ-ਪਾਣੀ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਸੱਚੀਂ ਸ਼ਹਿਦ ਦੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਹੈ?
ਧਰਤੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਗਰਮ ਹੁੰਦੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮੀਂਹ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਔੜ ਲੰਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਫੁੱਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਖਿੜ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ। ਸ਼ਹਿਦ ਦੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ਹਿਦ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀਆਂ ਨੇ, ਸੋ ਫੁੱਲ ਘਟ ਜਾਣ ਤਾਂ ਮੱਖੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਜਿਊਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਦਰਤ ਇੰਝ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਪਰ ਮੌਸਮ ਤੇ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਰਲ ਕੇ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਨੇ, ਇਸੇ ਲਈ “ਇੱਕ ਕੰਮ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਇੱਕ ਹੀ ਨਤੀਜਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ” ਕਹਿ ਦੇਣ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡੇ ਵਹਿਣ ਨੂੰ ਰਲ ਕੇ ਸਮਝਣਾ ਵੱਧ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
Q. ਦੂਰ ਬੈਠੇ ਸਾਥੀ ਦਾ ਸਾਥ ਕਿਵੇਂ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?
‘ਸਾਥ ਦੇਣਾ’ ਨੂੰ ‘ਵਿਚਾਰੇ ਬੰਦੇ ਦੀ ਇੱਕ-ਪਾਸੜ ਸੰਭਾਲ’ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ ਤੇ ਦਿਲ ਰਲ ਕੇ ਜੋੜਨਾ, ਇਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਹੈ। ਕਈ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਭੇਜੀਆਂ ਨਿੱਘੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਤੇ ਧਿਆਨ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਖੂਹ ਬਣਨ ਜਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਵਰਗੀ ਅਸਲ ਤਬਦੀਲੀ ਤੱਕ ਗੱਲ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ “ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰਾਂਗਾ” ਨਾਲੋਂ “ਆਓ ਰਲ ਕੇ ਕਰੀਏ” ਵਾਲਾ ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਭਾਵ ਰੱਖੀਏ।
Q. ਘਰ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਿਹੜੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਨੇ?
ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆਉਂਦੀ ਬੱਤੀ ਬੁਝਾਉਣੀ, ਤੇ ਕਾਗ਼ਜ਼ੀ ਗਲਾਸ ਦੀ ਥਾਂ ਆਪਣੀ ਬੋਤਲ ਵਰਤਣੀ — ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਊਰਜਾ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਰਲ ਕੇ ਬਣਾ ਕੇ ਵੇਖੋ। ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਮੁਹੱਲੇ ਵਿੱਚ ਔਖ ਝੱਲ ਰਹੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਦਿਲ ਵਾਲੀ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਚੰਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਰ ਬੈਠੇ ਸਾਥੀ ਦੇ ਰੋਜ਼ ਤੇ ਉਹਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਦੀ ਤਾਂਘ ਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਦੀ ਗੱਲ ਰਲ ਕੇ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਬੱਚਾ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੇ ਨਿੱਘੇ ਮਨ ਨਾਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲ ਹੈ “ਰਲ ਕੇ” ਵਾਲਾ ਭਾਵ।
ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਫਿਰ ਕੋਈ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਪਾਠ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਆਵਾਂਗੀ। ਤੁਹਾਡੀ Didi।