तान्जानियाकी साथी Eunice लाई लेखेका चिठीहरू
Didi ले अफ्रिकाको तान्जानियामा बस्ने उमेर मिल्ने साथी Eunice सँग चिठी साटासाट गर्छिन्।
Eunice को गाउँको फूलबारी र बुबाको मौरीको कथा, अनि आजभोलि पानी नपरेर चिन्तित मनसम्म।
टाढा भए पनि चिठीबाट मन बाँड्दा एकअर्कालाई कसरी बल मिल्छ, सँगै पढौं।
Eunice लाई — पहिलो चिठी पठाउँछु
प्रिय Eunice,
नमस्ते, म कोरियामा बस्ने Didi हुँ।
WAGZAK JUMP मा तिम्रो गाउँका तस्बिर हेरेँ, फूल यति धेरै रहेछन् कि धेरै बेरसम्म हेरिरहेँ।
हाम्री हजुरआमाले बनाइदिनुभएको मह-रोटी खाँदै गर्दा, अचानक तिमीलाई चिठी लेख्न मन लाग्यो।
तिम्रो दिन कस्तो बित्छ? तिमीलाई मन पर्ने कुरा के हो?
टाढाको साथीलाई चिठी लेख्न लागेकी, मलाई यो पहिलो पटक भएकाले अलिकति रोमाञ्चित छु।
Didi लाई — हाम्रो शुली गाउँमा निम्तो
प्रिय Didi,
ओहो, चिठी पो! यति खुसी लाग्यो कि उफ्रिहालेँ।
म Eunice हुँ। आठ वर्षकी। अफ्रिकाको तान्जानियाको शुली गाउँमा बस्छु।
हाम्रो गाउँमा फूल र रूख साँच्चै भरिभराउ छन्।
मान्छे र मौरी दुवैलाई बस्न राम्रो गाउँ हो भनेर म सधैं गर्वसाथ भन्दै हिँड्छु।
तिमीले तस्बिर धेरै बेर हेर्यौ भन्दा मेरो छाती नै फुल्यो। कुनै दिन साँच्चै हाम्रो गाउँमा खेल्न आऊ है!
Eunice लाई — त्यो काठको बाकस के हो?
Eunice, तस्बिरमा रूखमा झुन्डिएको बाकस देखेँ।
त्यो के हो? चराको गुँड हो कि? धेरै बेर जिज्ञासा लाग्यो।
अनि मह रे! मलाई मह-रोटी साँच्चै मन पर्छ।
तिम्रा बुबा आफैं मह जम्मा गर्नुहुन्छ भन्दा, हाम्रा बुबा सुनेर छक्क पर्नुभयो।
त्यो मह कस्तो स्वादको हुन्छ? हाम्री हजुरआमाको मह-रोटीभन्दा गुलियो हुन्छ कि?
Didi लाई — बुबाको मौरीको कथा
प्रिय Didi,
ठम्यायौ नि! त्यो मौरीघार हो। बुबाले मह जम्मा गर्न रूखमा झुन्ड्याउनुभएको।
मौरीहरू फूलमा मेहनतसाथ आउजाउ गरेपछि, बाकसभित्र गुलियो मह बिस्तारै जम्मा हुँदै जान्छ।
त्यो मह बजारमा लगेर बेच्दा हाम्रो परिवारको खर्चमा ठूलो सहयोग पुग्छ।
त्यसैले हाम्रा लागि मौरी भनेको जस्तोसुकै किरा होइन, साँच्चै अनमोल परिवारजस्तै हो।
स्वाद? उम्— घामको बास्ना आउने स्वाद! तिम्री हजुरआमाको मह-रोटीसँग कसले जित्छ, मलाई पनि जान्न मन छ।
Didi लाई — आजभोलि पानी पर्दैन
प्रिय Didi, आज अलि खुलेर एउटा कुरा भन्छु।
आजभोलि हाम्रो गाउँ एकदमै तातो छ। अनि धेरै समयदेखि पानी परेकै छैन।
फूल पहिलेजस्तै राम्ररी फुल्न नसकेपछि, मौरीहरू पनि एक-एक गर्दै अन्तै जान थालेका छन्।
बुबा बारम्बार आकाशमात्रै हेरिरहनुहुन्छ।
पानी परेन भने खेती पनि गाह्रो हुन्छ, पिउने पानी पनि दुर्लभ हुन्छ।
तैपनि मलाई हाम्रो गाउँ मन पर्छ। बस्… फेरि पानी परे हुन्थ्यो, भन्ने मन छ।
Eunice लाई — मैले पनि सँगै बुझ्ने कोसिस गरेँ
Eunice को चिठी पाएपछि, म चुप लागेर बस्नै सकिनँ।
किन पानी पर्दैन भनेर, किताब र भिडियो धेरै बेर खोतलेँ।
हामी आरामसँग बाँचिरहँदा, कारखाना र गाडीबाट नदेखिने धुवाँ थोरै-थोरै निस्किरहेको हुँदो रहेछ।
त्यो आकाशमा जम्मा भएपछि पृथ्वी बिस्तारै तातिन्छ, अनि कतै पानी राम्ररी पर्न छाड्छ रे।
तान्जानिया पनि, कोरिया पनि, सबै एउटै पृथ्वी हो नि।
त्यसैले यो तिम्रो गाउँको मात्रै कुरा होइन, हामी सबैको कुरा रहेछ।
Eunice लाई — हामी सँगै चिठी जम्मा गरौं
Eunice, मैले एउटा राम्रो कुरा थाहा पाएँ।
तिम्रो गाउँलाई सहयोग गर्न चाहने साथीहरू संसारका कुना-कुनामा रहेछन्।
त्यो मनलाई चिठीमा जम्मा गर्यो भने, गाउँमा इनार पनि खन्न सकिन्छ, सफा पानी पनि पुग्छ रे।
बुबालाई नयाँ काम खोज्न सघाउँछ, तिमी पनि ढुक्कसँग विद्यालय जान सक्छौ।
म एक्लैले लेखेको एउटा चिठीले भोलि नै पानी बोलाउन सक्दिनँ होला।
तर तिमी र म, अनि अरू साथीहरू पनि सँगै मन जोड्यौं भने कथा नै फरक हुन्छ।
"म सहयोग गर्छु" भन्नुभन्दा "हामी सँगै गरौं" भन्नु नै राम्रो हो नि!
Didi लाई — हामी दुईबाटै सुरु गरौं
प्रिय Didi,
तिम्रो चिठी पढ्दा नाक नै सिरिङ्ग भयो। राम्रो अर्थमा है?
तिमीले हाम्रो गाउँको चिन्ता बाँडेर सुनिदिएकै कुराले मन धेरै हलुका भयो।
हुन्छ, हामी दुईबाटै पहिले सुरु गरौं। अनि साथीहरूलाई पनि सँगै लेखौं भनौं।
तिमीले कोरियाको कथा सुनाऊ, मैले शुली गाउँको कथा सुनाउँछु।
हामी, चिठीबाट यसरी नै जोडिइरहौं!
Eunice लाई — फेरि लेख्छु
Eunice, जवाफका लागि धन्यवाद। पढेर फेरि-फेरि पढेँ।
आजैदेखि म एउटा सानो वाचा सुरु गर्न लागेकी छु।
नचाहिने बत्ती निभाउने, पानी खाँदा कागजको गिलासको सट्टा आफ्नै बोतल प्रयोग गर्ने।
एक पटक प्रयोग गरेर फाल्ने सामान अलिकति कम प्रयोग गर्दा पनि पृथ्वीलाई धेरै सजिलो हुन्छ रे।
यस्ता साना बानी जम्मा हुँदै गए भने, कुनै दिन तिम्रो गाउँको आकाशमा पनि सिरसिरे पानी पर्न सघाउ पुग्न सक्छ भन्ने मलाई विश्वास छ।
अर्को चिठीमा हाम्री हजुरआमाको मह-रोटी बनाउने तरिका पनि लेखेर पठाउँछु। तिम्रो गाउँको महले एक पटक बनाएर हेर है!
टाढा भए पनि हामी एउटै पृथ्वीमा बस्ने साथी हौं, म बारम्बार चिठी लेख्छु।
Eunice लाई, फेरि लेख्छु। राम्रोसँग बस है! हो हो।
▶ WAGZAK JUMP को वास्तविक AR पर्दा
Didi ले भेटेकी तान्जानियाकी साथी Eunice को कथा, AR मा प्रत्यक्ष भेटौँ
← छेउतिर सारेर हेर्नुहोस्
तान्जानियाकी साथी Eunice लाई आफैं भेट्न चाहन्छौ?
WAGZAK JUMP — हाम फालेर संसारभित्र
बारम्बार सोधिने प्रश्न
Q. जलवायु परिवर्तनको मौरीसँग साँच्चै सम्बन्ध छ?
पृथ्वी बिस्तारै तातिँदै गएपछि पानी नपर्ने खडेरी लामो हुन्छ, अनि फूल पहिलेजस्तै राम्ररी फुल्न सक्दैन। मौरीले फूलबाटै मह जम्मा गर्ने भएकाले, फूल घट्दा मौरीलाई पनि बाँच्न गाह्रो हुन्छ। प्रकृति यसरी नै एकअर्कासँग जोडिएको हुन्छ। तर मौसम र प्रकृतिमा थुप्रै कुरा सँगै काम गर्ने भएकाले, "एउटा काम गर्दा तुरुन्तै एउटा नतिजा आउँछ" भनेर ठोकुवा गर्नुभन्दा ठूलो प्रवाहलाई सँगै बुझ्नु बढी महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
Q. टाढा रहेका साथीलाई कसरी सहयोग गर्न सकिन्छ?
"सहयोग गर्ने" भन्नाले "दयनीय मान्छेलाई एकतर्फी रूपमा हेरचाह गर्ने" भन्ने सोच्नु पर्दैन। एकअर्काका कुरा बाँड्नु र मन सँगै जोड्नु आफैंमा ठूलो बल हो। धेरै जनाले पठाएका न्याना चिठी र चासो जम्मा भएपछि, गाउँमा इनार बनाउने वा बालबालिकालाई विद्यालय जान सघाउने जस्ता वास्तविक परिवर्तनसम्म पुग्न सकिन्छ। मुख्य कुरा "म सहयोग गर्छु" भन्नुभन्दा "हामी सँगै गरौं" भन्ने बराबरीको मन हो।
Q. घरमा बच्चासँगै गर्न सकिने गतिविधि के-के हुन्?
नचाहिने बत्ती निभाउने, कागजको गिलासको सट्टा आफ्नै पानीको बोतल प्रयोग गर्ने जस्ता साना ऊर्जा बचतका बानी सँगै बनाउनुहोस्। अनि अर्को देश वा आफ्नै टोलमा कठिनाइ भोगिरहेका साथीलाई मन छुने चिठी लेख्ने गतिविधि पनि राम्रो हुन्छ। टाढाका साथीको दैनिकी र संस्कृतिबारे जिज्ञासा राख्ने र सम्मान गर्ने कुरा सँगै गफ गर्दा, बच्चाले संसारलाई अझ फराकिलो र न्यानो दृष्टिले हेर्न थाल्छ। महत्त्वपूर्ण कुरा "सँगै" भन्ने मन नै हो।
अर्को पटक फेरि रमाइलो पाठको कथा लिएर आउँछु। — Didi