ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਸਾਥੀ, ਮਦਦ ਵਾਲਾ ਰਾਹ ਕਿਹੜਾ ਹੈ
Didi ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਬੂਟੇ ਮਿਲਦੇ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਦਦ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਹਰ ਵਾਰ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਦੋ-ਰਾਹਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਇੱਕ ਪਾਸਾ ਸੱਚੀਂ ਮਦਦ ਵਾਲਾ ਰਾਹ ਹੈ, ਤੇ ਦੂਜਾ ਸਗੋਂ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਔਖਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
ਕਿਹੜਾ ਪਾਸਾ ਚੁਣੀਏ ਤਾਂ ਸੱਚੀਂ ਰਾਖੇ ਬਣੀਏ? ਤੇ ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਖੇ ਉਸ ਲਾਲ ਕੰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਕੱਛੂ ਦਾ ਭੇਤ ਵੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਛੱਪੜ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੇਖੇ ਲਾਲ ਕੰਨ, ਕੀ ਇੰਝ ਠੀਕ ਹੈ?
ਮੁਹੱਲੇ ਦੇ ਛੱਪੜ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਕੱਛੂ ਧੁੱਪ ਸੇਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਕੰਨਾਂ ਕੋਲ ਲਾਲ ਧਾਰੀ ਸਾਫ਼ ਵਾਹੀ ਹੋਈ। ਰੰਗ ਇੰਨਾ ਗੂੜ੍ਹਾ ਕਿ ਪੁੱਛੋ ਹੀ ਨਾ!
ਸੁਹਣਾ ਲੱਗਾ ਸੋ ਬੜੀ ਦੇਰ ਵੇਖਦੀ ਰਹੀ, ਪਰ ਮਨ ਦੇ ਇੱਕ ਖੂੰਜੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਖੁਰਕ ਜਿਹੀ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ।
ਸਾਡੇ ਮੁਹੱਲੇ ਦੇ ਛੱਪੜ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੋਲ-ਮਟੋਲ ਖੋਲ ਵਾਲੇ ਕੱਛੂ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।
ਪਰ ਇਹ ਲਾਲ ਕੰਨਾਂ ਵਾਲਾ ਸਾਥੀ… ਆਖ਼ਰ ਆਇਆ ਕਿੱਥੋਂ ਹੈ?
ਘਰ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਪਾਲ ਲਵਾਂ? ਜਾਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂ? ਇੰਝ ਕਰਾਂ ਜਾਂ ਓਂਝ, ਕੁਝ ਸਮਝ ਹੀ ਨਾ ਆਵੇ।
ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸੀ। WAGZAK JUMP ਵਿੱਚ “ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਖੇ” ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਵੇਖਿਆ।
ਜੰਗਲ ਦੇ ਐਨ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋ-ਰਾਹਾ ਆ ਗਿਆ
ਸਕਰੀਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੜੀ ਤਾਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਸੱਚੀਂ ਦਾ ਜੰਗਲ ਵਿਛ ਗਿਆ।
ਰੁੱਖ ਵੀ ਨੇ, ਛੱਪੜ ਵੀ ਹੈ, ਤੇ ਨਿੱਕੇ-ਨਿੱਕੇ ਜਾਨਵਰ ਤਿਲ੍ਹਕਦੇ ਫਿਰਦੇ ਨੇ।
ਅੱਜ ਤੋਂ ਮੈਂ ਇਸ ਜੰਗਲ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਰਾਖੀ ਬਣ ਗਈ ਹਾਂ।
ਪਰ ਹਰ ਕਦਮ ਧਰਨ ਉੱਤੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਇੱਕ ਦੋ-ਰਾਹਾ ਉੱਭਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਹਰਾ ਤੀਰ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਲਾਲ ਤੀਰ।
“ਮਦਦ ਵਾਲਾ ਰਾਹ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?” ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਚੁਣੀਏ, ਉਹਦਾ ਸਿੱਟਾ ਵਿਖਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਓਹ, ਦਿਲ ਧੜਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ!
ਪਹਿਲਾ ਦੋ-ਰਾਹਾ — ਫੰਦੇ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਪੈਰ ਵਾਲਾ ਰਿੱਛ
ਜੰਗਲ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਚਿੱਟੇ ਚੰਦ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਰਿੱਛ ਮਿਲ ਗਿਆ।
ਚੰਦ-ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲਾ ਰਿੱਛ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਇਹਨੂੰ। ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ, ਤੇ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਜ਼ਰੂਰ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕੀਮਤੀ ਸਾਥੀ।
ਪਰ ਉਹ ਪੈਰ ਚੁੱਕ ਹੀ ਨਾ ਸਕੇ ਤੇ ਕਰਾਹੁੰਦਾ ਰਹੇ। ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਰੱਸੀ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਪੈਰ ਦੁਆਲੇ ਕੱਸੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਕਿਸੇ ਬੰਦੇ ਨੇ ਚੋਰੀ-ਛਿਪੇ ਪਹਾੜ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਫੰਦਾ ਸੀ। ਜਾਨਵਰ ਫੜਨ ਲਈ ਲਾਇਆ ਜਾਲ।
ਲਵੋ, ਦੋ-ਰਾਹਾ। ਕਿਹੜਾ ਪਾਸਾ?
ਲਾਲ ਰਾਹ — ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਅਣਜਾਣ ਬਣ ਕੇ ਲੰਘ ਜਾਵਾਂ।
ਰਿੱਛ ਬੱਝਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਕਰਾਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਸੱਟ ਵਾਲਾ ਪੈਰ ਹੋਰ ਦੁਖਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ। ਇਹ ਤਾਂ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
ਹਰਾ ਰਾਹ — “ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਰੁਕ, ਮੈਂ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ!” ਕਹਿ ਕੇ ਫੰਦਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇਵਾਂ।
ਮੈਂ ਬਿਨਾਂ ਝਿਜਕੇ ਹਰਾ ਚੁਣਿਆ!
ਰੱਸੀ ਸੰਭਲ-ਸੰਭਲ ਕੇ ਖੋਲ੍ਹੀ ਤਾਂ ਰਿੱਛ ਨੇ ਪੈਰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਿਆ ਤੇ ਘਾਹ ਉੱਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤੁਰ ਪਿਆ।
ਸੱਟ ਵੀ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀ ਸੀ! ਸ਼ੁਕਰ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਸਾਹ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਆਇਆ।
ਫੰਦਾ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਮਨ ਵੀ ਸ਼ਾਇਦ ਪੂਰਾ ਮਾੜਾ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਵੀ ਪਹਾੜ ਤਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ ਨਾ।
ਉਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਜਾਲ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ — ਇਹ ਗੱਲ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਈ। ਰਿੱਛਾ, ਸਹੀ-ਸਲਾਮਤ ਰਿਹਾ, ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੋਈ!
ਦੂਜਾ ਦੋ-ਰਾਹਾ — ਮੁੱਠ ਭਰ ਬਲੂਤ ਦੇ ਫਲ
ਥੋੜ੍ਹਾ ਅੱਗੇ ਗਈ ਤਾਂ ਜੰਗਲ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬਲੂਤ ਦੇ ਫਲ ਬਥੇਰੇ ਡਿੱਗੇ ਪਏ ਸਨ।
ਕੋਈ ਅੰਕਲ ਉਹ ਫਲ ਮੁੱਠ-ਮੁੱਠ ਕਰ ਕੇ ਚੁੱਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਸੁਹਣੇ ਲੱਗੇ ਹੋਣੇ, ਸੋ ਲੈ ਜਾਣ ਲੱਗੇ ਹੋਣਗੇ।
ਤੇ ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਗਾਲ੍ਹੜ ਬਲੂਤ ਦਾ ਫਲ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਲੱਗਾ ਸੀ ਕਿ ਰੁਕ ਗਿਆ, ਤੇ ਬੱਸ ਪੈਰ ਪਟਕਦਾ ਰਿਹਾ।
ਫੇਰ ਦੋ-ਰਾਹਾ ਹੈ। ਕਿਹੜਾ ਪਾਸਾ?
ਲਾਲ ਰਾਹ — ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਸੁਹਣੇ ਲੱਗਦੇ ਨੇ, ਸੋ ਜੇਬ ਭਰ ਕੇ ਚੁੱਕ ਲਵਾਂ।
ਤਾਂ ਗਾਲ੍ਹੜ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਸਿਆਲ ਵਾਲੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇਗੀ। ਭੁੱਖੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਾਥੀ ਬਣ ਜਾਣਗੇ। ਇਹ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਹਰਾ ਰਾਹ — ਬਲੂਤ ਦੇ ਫਲ ਓਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦੇਵਾਂ ਤੇ ਬੱਸ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਸੁਹਣੇ ਲੱਗਣ ਦੇਵਾਂ।
ਮੈਂ ਹਰੇ ਉੱਤੇ ਉਂਗਲ ਧਰ ਦਿੱਤੀ!
“ਅੰਕਲ ਜੀ, ਬਲੂਤ ਦੇ ਫਲ ਤਾਂ ਜਾਨਵਰ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਸਿਆਲ ਵਾਲੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਨੇ।” ਮੈਂ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਦੱਸਿਆ ਤਾਂ ਅੰਕਲ “ਹਾਏ, ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਰੋਟੀ ਹੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਸੀ” ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਫਲ ਮੁੜ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਥੱਲੇ ਰੱਖ ਗਏ।
ਅੰਕਲ ਮਾੜੇ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਬੱਸ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਤਾ ਲੱਗਦਿਆਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਝੱਟ ਹੱਥ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਸੱਚ ਪੁੱਛੋ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਵੀ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸੁਹਣਾ ਚੀੜ ਦਾ ਫਲ ਚੁੱਕ ਲਿਆਉਣ ਨੂੰ ਜੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੀ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਭਾਵੇਂ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਫਲ ਹੋਵੇ, ਕਿਸੇ ਲਈ ਉਹ ਪੂਰੀ ਰੋਟੀ ਹੈ।
ਤੀਜਾ ਦੋ-ਰਾਹਾ — ਪਿਆਰਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਸੋ ਦਿੱਤਾ ਬਿਸਕੁਟ
ਜੰਗਲੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜਣਾ ਗਾਲ੍ਹੜ ਵੱਲ ਬਿਸਕੁਟ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
“ਬੜਾ ਪਿਆਰਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ~” ਕਹਿੰਦਾ ਖਿੜ ਕੇ ਹੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਮਨ ਮੈਂ ਵੀ ਸਮਝ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਕੋਈ ਪਿਆਰੀ ਚੀਜ਼ ਦਿਸੇ ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਵੰਡ ਦੇਣ ਨੂੰ ਜੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਰ ਫੇਰ ਦੋ-ਰਾਹਾ ਉੱਭਰ ਆਇਆ। ਕਿਹੜਾ ਪਾਸਾ?
ਲਾਲ ਰਾਹ — ਮੈਂ ਵੀ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਬਿਸਕੁਟ ਦੇ ਦੇਵਾਂ।
ਜਾਨਵਰ ਬੰਦਿਆਂ ਵਾਲੇ ਖਾਣੇ ਦੇ ਸੁਆਦ ਦਾ ਆਦੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਆਪ ਖ਼ੁਰਾਕ ਲੱਭਣ ਦਾ ਢੰਗ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਕੱਲਿਆਂ ਜਿਊਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਓਏ, ਇਹ ਤਾਂ ਮਦਦ ਸੀ ਹੀ ਨਹੀਂ?
ਹਰਾ ਰਾਹ — ਬਿਸਕੁਟ ਅੰਦਰ ਰੱਖ ਦੇਵਾਂ, ਤੇ ਦੂਰੋਂ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਬੱਸ ਵੇਖਦੀ ਰਹਾਂ।
ਮੈਂ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਹਰੇ ਪਾਸੇ ਹੋ ਗਈ।
“ਖਾਣ ਨੂੰ ਦੇਈਏ ਤਾਂ ਸਗੋਂ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਰੋਂ ਵੇਖ ਲੈਣਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ।” ਮੈਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦੱਸਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਜਣਾ “ਹਾਏ, ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਢੰਗ ਤਾਂ ਵੱਖਰਾ ਹੀ ਨਿਕਲਿਆ” ਕਹਿੰਦਾ ਬਿਸਕੁਟ ਮੁੜ ਅੰਦਰ ਰੱਖ ਗਿਆ।
ਸੱਚੀਂ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖਣਾ ਨੇੜੇ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਦੂਰੋਂ ਟਿਕ ਕੇ ਵੇਖਦੇ ਰਹਿਣਾ ਸੀ। ਹੀ ਹੀ ਹੀ, ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਦੇ ਢੰਗ ਵੀ ਕਈ ਹੁੰਦੇ ਨੇ।
ਚੌਥਾ ਦੋ-ਰਾਹਾ — ਖ਼ੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਆਰਕਿਡ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ
ਪੱਥਰੀਲੀ ਖੜ੍ਹੀ ਚੱਟਾਨ ਉੱਤੇ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਚਿੱਟਾ ਫੁੱਲ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਨੇੜੇ ਗਈ ਤਾਂ ਮਹਿਕ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਖ਼ੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਆਰਕਿਡ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਇਹਨੂੰ। ਇੰਨਾ ਦੁਰਲੱਭ ਕਿ ਹੁਣ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖਣਾ ਵੀ ਔਖਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਲੋਪ ਹੋਣ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲਾ ਬੂਟਾ।
ਇੰਨਾ ਸੁਹਣਾ ਬੂਟਾ ਆਪ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਮੇਰਾ ਤਾਂ ਨੱਕ ਹੀ ਗੁਦਗੁਦਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ!
ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਦੂਰੋਂ ਕੋਈ ਜਣਾ ਆਰਕਿਡ ਪੁੱਟ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਹੱਥ ਵਧਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਆਖ਼ਰੀ ਦੋ-ਰਾਹਾ। ਕਿਹੜਾ ਪਾਸਾ?
ਲਾਲ ਰਾਹ — ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਸੁਹਣਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਇੱਕ ਫੁੱਲ ਚੋਰੀ ਪੁੱਟ ਕੇ ਘਰ ਲੈ ਜਾਵਾਂ।
ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਰਹਿ ਗਏ ਆਰਕਿਡ ਹੋਰ ਘਟ ਜਾਣਗੇ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਚੱਟਾਨ ਤੋਂ ਸਦਾ ਲਈ ਹੀ ਮੁੱਕ ਜਾਣ। ਨਹੀਂ ਜੀ!
ਹਰਾ ਰਾਹ — ਪੁੱਟਾਂ ਨਾ, ਸਗੋਂ ਪੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਕਰ ਦੇਵਾਂ।
ਬਿਨਾਂ ਝਿਜਕੇ ਹਰਾ। ਕਲਿੱਕ!
ਇੱਕੋ ਤਸਵੀਰ ਨਾਲ ਆਰਕਿਡ ਚੱਟਾਨ ਉੱਤੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਤੇ ਮਹਿਕ ਖਿਲਾਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਅਸੀਂ ਆਪ ਅੱਗੇ ਹੋ ਕੇ ਰੋਕ ਨਾ ਸਕੀਏ ਜਾਂ ਫੜ ਨਾ ਸਕੀਏ, ਤਾਂ ਵੀ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਣਾ ਤੇ ਖ਼ਬਰ ਕਰ ਦੇਣਾ ਹੀ ਵੱਡੀ ਮਦਦ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। “ਸ਼ੁਕਰ ਹੈ, ਆਰਕਿਡ ਬਚ ਗਿਆ!”
ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਆਉਂਦਿਆਂ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਮਦਦ ਵਾਲਾ ਰਾਹ ਤੇ ਔਖਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਾਹ, ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਲ ਜਿੰਨਾ ਹੀ ਫ਼ਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜਿਹੜੇ ਨਾ ਜਾਣਨ ਕਰਕੇ ਲਾਲ ਰਾਹ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪੈਣ ਲੱਗੇ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਦੱਸਦਿਆਂ ਹੀ ਝੱਟ ਹਰੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਮੁੜ ਆਏ।
ਹਾਂ ਸੱਚ, ਉਹ ਲਾਲ ਕੰਨਾਂ ਵਾਲਾ ਕੱਛੂ?
ਜੰਗਲੋਂ ਨਿਕਲੀ ਤਾਂ ਫੇਰ ਓਹੀ ਛੱਪੜ ਆ ਗਿਆ। ਸਵੇਰੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਰਕਦਾ ਰਿਹਾ ਓਹੀ ਲਾਲ ਕੰਨਾਂ ਵਾਲਾ ਕੱਛੂ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਸੀ।
ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗੋਲ-ਮਟੋਲ ਖੋਲ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਦੇਸੀ ਕੱਛੂ ਵੀ ਸੀ। ਦੇਸੀ ਕੱਛੂ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਇਹਨੂੰ।
ਅੱਛਾ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ! ਲਾਲ ਕੰਨਾਂ ਵਾਲਾ ਕੱਛੂ ਤਾਂ ਦੂਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ੋਂ ਆਇਆ ਸਾਥੀ ਹੈ। ਲਾਲ ਕੰਨਾਂ ਵਾਲਾ ਕੱਛੂ!
ਕਿਸੇ ਨੇ ਲਿਆ ਕੇ ਪਾਲਿਆ, ਤੇ ਫਿਰ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਛੱਪੜ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਝ ਇਹ ਵਧਦੇ ਹੀ ਜਾਣ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਸਦੇ ਦੇਸੀ ਕੱਛੂ ਦੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਵੀ ਖੁੱਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ ਵੀ ਭੀੜੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਵੇਰੇ ਜੋ “ਪਾਲ ਲਵਾਂ ਜਾਂ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂ” ਵਾਲੀ ਦੁਬਿਧਾ ਸੀ, ਉਹ ਚੇਤੇ ਆ ਗਈ। ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਠੀਕ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਸਨ!
ਪਾਲਣਾ ਵੀ, ਤੇ ਛੱਪੜ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਵੀ — ਦੋਵੇਂ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਔਖਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਾਲ ਰਾਹ ਹੀ ਸਨ।
ਲਾਲ ਕੰਨਾਂ ਵਾਲਾ ਕੱਛੂ ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨਾ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਇਆ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹਨੇ ਕੋਈ ਗ਼ਲਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਬੱਸ ਦੇਸੀ ਕੱਛੂ ਨੂੰ ਵੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਸੋ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਔਖ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਲਈ ਸੰਤੁਲਨ ਬਿਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੈਂ ਸਕਰੀਨ ਵਿਚਲੇ ਲਾਲ ਕੰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਕੱਛੂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਤੇ ਫਿਰ ਦੇਸੀ ਕੱਛੂ ਨੇ ਛੱਪੜ ਦਾ ਪੂਰਾ ਗੇੜਾ ਲਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਮੁੜ ਮਿਲ ਗਈ ਹੋਵੇ।
ਸਵੇਰ ਵਾਲੇ ਉਹ ਲਾਲ ਕੰਨ, ਭੇਤ ਪੂਰਾ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਿਆ!
ਕੋਈ ਸਾਥੀ ਬਹੁਤ ਵਧ ਜਾਣ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਘਟ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਦੋ-ਰਾਹਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਵਾਰ ਹਰਾ ਰਾਹ ਚੁਣ ਲੈਣਾ ਹੀ ਸ਼ਾਇਦ ਰਾਖੇ ਵਾਲਾ ਮਨ ਹੈ।
ਹੁਣ ਮੁਹੱਲੇ ਦੇ ਛੱਪੜ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘਾਂ ਤਾਂ ਲਾਲ ਕੰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਧਾਰੀ ਵੀ ਐਵੇਂ ਨਹੀਂ ਦਿਸੇਗੀ। ਹੋ ਹੋ!
▶ WAGZAK JUMP ਦੀ ਅਸਲ AR ਸਕਰੀਨ
Didi ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਰਾਖੀ ਵਾਲਾ ਕੰਮ, AR ਵਿੱਚ ਆਪ ਵੇਖੋ
← ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਸਰਕਾ ਕੇ ਵੇਖੋ
ਤੂੰ ਵੀ ਜੰਗਲ ਦੇ ਦੋ-ਰਾਹੇ ਉੱਤੇ ਹਰਾ ਰਾਹ ਚੁਣ ਕੇ ਵੇਖੇਂਗਾ?
WAGZAK JUMP — ਛਾਲ ਮਾਰੋ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
Q. ਬਾਹਰੋਂ ਆਈ ਨਸਲ (ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗਾੜਨ ਵਾਲੀ ਨਸਲ) ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਜੋ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ ਤੇ ਬੂਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸਨ ਵੱਸਦੇ ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ੋਂ ਆ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰੋਂ ਆਈ ਨਸਲ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਲਾਲ ਕੰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਕੱਛੂ ਵਾਂਗ ਜੋ ਇੰਨੀ ਛੇਤੀ ਵਧ ਜਾਣ ਕਿ ਦੇਸੀ ਕੱਛੂ ਵਰਗੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਤੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ ਖੋਹ ਲੈਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗਾੜਨ ਵਾਲੀ ਨਸਲ’ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਹਰੋਂ ਆਇਆ ਸਾਥੀ ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੜਬੜ ਓਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਗਿਣਤੀ ਇੰਨੀ ਵਧ ਜਾਵੇ ਕਿ ਸੰਤੁਲਨ ਹੀ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇ, ਸੋ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਠੀਕ ਸੰਤੁਲਨ ਮੁੜ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Q. ਕੀ ਪਹਾੜੋਂ ਬਲੂਤ ਦੇ ਫਲ ਜਾਂ ਹੋਰ ਫਲ ਚੁੱਕ ਕੇ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ?
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਓਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦੇਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਬਲੂਤ ਦੇ ਫਲ ਗਾਲ੍ਹੜ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ ਵਰਗੇ ਪਹਾੜੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤੀ ਸਿਆਲੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਨੇ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਭਾਵੇਂ ਇੱਕ ਨਿੱਕਾ ਫਲ ਹੋਵੇ, ਜਾਨਵਰ ਸਾਥੀਆਂ ਲਈ ਉਹ ਪੂਰੀ ਰੋਟੀ ਹੈ। ਖ਼ੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਆਰਕਿਡ ਵਰਗੇ ਲੋਪ ਹੋਣ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੇ ਬੂਟੇ ਚੋਰੀ ਪੁੱਟ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੇ। ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਉਵੇਂ ਦਾ ਉਵੇਂ ਰਹਿਣ ਦਿਓ ਤੇ ਬੱਸ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਸੁਹਣਾ ਲੱਗਣ ਦਿਓ।
Q. ਕੀ ਬੱਚਾ ਆਪ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਨੂੰ ਆਪ ਹੱਥ ਲਾਉਣਾ ਜਾਂ ਫੜਨਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ। ਕੋਈ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਜਾਨਵਰ, ਜਾਲ, ਜਾਂ ਚੋਰੀ ਬੂਟੇ ਪੁੱਟਦਾ ਕੋਈ ਜਣਾ ਦਿਸੇ ਤਾਂ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿਓ ਜਾਂ ਖ਼ਬਰ ਕਰ ਦਿਓ। ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਨੂੰ ਖਾਣ ਨੂੰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚੋ। ਬੰਦਿਆਂ ਵਾਲੇ ਖਾਣੇ ਦਾ ਆਦੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਆਪ ਜਿਊਣ ਦਾ ਢੰਗ ਭੁੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਰੋਂ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਵੇਖਦੇ ਰਹਿਣਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਦਦ ਹੈ।
ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਫਿਰ ਕੋਈ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਪਾਠ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਆਵਾਂਗੀ। ਤੁਹਾਡੀ Didi।