जंगलात भेटलेला मित्र — मदत करणारी वाट कोणती?

तलावाकाठी दिसलेले लाल कान — हे कासव इथे कसं?

घराशेजारच्या तलावाजवळून जात होते. एका खडकावर कासव ऊन खात बसलं होतं.

कानाजवळ लांब लाल पट्टा. किती चमकदार रंग होता!

सुंदर दिसत होतं म्हणून बराच वेळ बघत राहिले. पण मनात कुठेतरी सारखा एक प्रश्न डोकावत होता.

आमच्या तलावात तर नेहमी गोलसर कवचाची कासवं असायची.

मग हा लाल कानांचा मित्र… कुठून आला असेल?

घरी नेऊन पाळू का? इथेच राहू देऊ का? काय करावं, काहीच कळेना.

तेवढ्यात हातातल्या फोनची आठवण झाली. WAGZAK JUMP मधला "निसर्ग जपणारा राखणदार" हा धडा उघडला.

जंगलाच्या मधोमध अचानक दोन वाटा

स्क्रीनमध्ये शिरले, आणि डोळ्यांसमोर खरंखुरं जंगल उभं राहिलं.

झाडं होती, तलाव होता, छोटे प्राणी तुरुतुरु धावत होते.

आजपासून मी या जंगलाची निसर्गाची राखणदार झाले होते.

पण प्रत्येक पाऊल टाकलं की पायांपाशी अचानक दोन वाटा दिसायच्या.

एका बाजूला हिरवा बाण, दुसऱ्या बाजूला लाल बाण.

"मदत करणारी वाट कोणती?" वाट निवडली की पुढे काय होतं, ते दिसणार होतं. अरे बापरे, धडधडत होतं!

पहिल्या दोन वाटा — फासात अडकलेलं अस्वल

जंगलाच्या आत एका मोठ्या अस्वलाला भेटले. त्याच्या छातीवर पांढरी चंद्रकोर होती.

हे आशियाई काळं अस्वल. कोरियाच्या डोंगरांत राहणारा आपला मित्र. आता खूप थोडी उरली आहेत, म्हणून त्यांना जपायला हवं.

पण त्याला पाय हलवता येत नव्हता. ते कण्हत होतं. नीट पाहिलं तर पायाभोवती दोरीसारखं काहीतरी घट्ट गुंडाळलेलं होतं.

कुणीतरी डोंगरात लपवून ठेवलेला फास होता तो. प्राण्यांना पकडण्यासाठी लावलेला सापळा.

चला, आता दोन वाटा. कोणती निवडायची?

लाल वाट — भीती वाटते म्हणून न पाहिल्यासारखं करून पुढे जायचं.
अस्वल तसंच अडकून कण्हत राहतं. दुखरा पाय आणखी दुखू लागतो. हे बरोबर नाही.

हिरवी वाट — "थोडं थांब, मी तुला सोडवते!" म्हणत हळूहळू फास सोडवायचा.

मी लगेच हिरवी वाट निवडली!

फास अलगद सोडवताच अस्वलानं पाय बाहेर काढला, आणि गवतात आरामात चालू लागलं.

त्याला कुठेही जखम झाली नव्हती! हुश्श, माझा जीव भांड्यात पडला.

फास लावणाऱ्या माणसाच्या मनात कदाचित वाईट हेतू नसेलही. पण डोंगर हे प्राण्यांचं घर आहे ना.

त्यांच्या घरात धोकादायक सापळे ठेवायचे नाहीत, हे आता मलाही कळलं. अस्वला, तू सुखरूप आहेस, किती बरं झालं!

दुसऱ्या दोन वाटा — मूठभर ओकची फळं

थोडं पुढे गेले तर जंगलात जमिनीवर ओकची खूप फळं पडली होती.

एक काका मूठभर मूठभर फळं गोळा करत होते. सुंदर दिसतात म्हणून घरी नेणार असावेत.

शेजारी एक खार फळ तोंडात घेणार होती. पण ती थांबली, आणि अस्वस्थ होऊन पाय हलवू लागली.

पुन्हा दोन वाटा. कोणती निवडायची?

लाल वाट — सुंदर आहेत म्हणून मीसुद्धा खिसे भरून फळं गोळा करायची.
मग खारी आणि रानडुकरांचं हिवाळ्यातलं अन्नच नाहीसं होईल. काही मित्र उपाशी राहतील. असं नको.

हिरवी वाट — ओकची फळं तिथेच ठेवायची, आणि फक्त डोळ्यांनी त्यांचं सौंदर्य बघायचं.

मी हिरव्या वाटेवर टिचकी मारली!

"काका, ओकची फळं म्हणजे प्राणी मित्रांचं हिवाळ्यातलं अन्न असतं." मी हळूच सांगितलं. काका म्हणाले, "अरेरे, मला माहीतच नव्हतं. मी तर प्राण्यांचं जेवणच घेऊन जाणार होतो," आणि त्यांनी फळं अलगद परत खाली ठेवली.

काका वाईट नव्हते. त्यांना फक्त माहीत नव्हतं. कळल्यावर त्यांनी लगेच फळं गोळा करणं थांबवलं.

खरं सांगू? मलाही कधी सुंदर पाइनची शंकूसारखी फळं घरी आणावीशी वाटली होती. पण आता नाही आणणार. आपल्यासाठी ते छोटं फळ असेल, पण कुणासाठी तरी ते पोटभर जेवण आहे.

तिसऱ्या दोन वाटा — गोंडस वाटलं म्हणून खाऊ द्यायचा?

जंगलातून बाहेर पडताना कुणीतरी एका खारीसमोर खाऊ धरला होता.

"किती गोंडस आहे ना!" म्हणत ती व्यक्ती हसत होती. ते पाहून मलाही समजलं. गोंडस प्राणी दिसला की आपला खाऊ त्याला द्यावासा वाटतो.

पण पुन्हा दोन वाटा दिसल्या. कोणती निवडायची?

लाल वाट — मीसुद्धा शेजारी उभी राहून खाऊ द्यायचा.
प्राण्यांना माणसांच्या खाण्याची सवय लागली की ते स्वतः अन्न शोधायचं हळूहळू विसरू लागतात म्हणे. मग त्यांना स्वतःच्या बळावर जगणं अवघड होतं. अरे, म्हणजे यानं त्यांना मदत होतच नाही?

हिरवी वाट — खाऊ परत ठेवायचा, आणि दूर उभं राहून शांतपणे बघायचं.

मी हळूच हिरव्या वाटेकडे गेले.

"खाऊ दिला तर त्यांना उलट त्रास होतो म्हणे. आपण दुरून बघितलं तर त्यांच्यासाठी जास्त चांगलं." मी हळूच सांगितलं. ती व्यक्ती म्हणाली, "अगं बाई, प्रेम दाखवायचा वेगळाच मार्ग होता तर!" आणि खाऊ परत ठेवला.

त्यांची खरी काळजी घेण्यासाठी दूर उभं राहून शांतपणे बघायचं होतं. हिहिही, प्रेम दाखवायचे किती वेगवेगळे मार्ग असतात!

चौथ्या दोन वाटा — सुगंधी विंड ऑर्किड भेटलं तर

खडकाच्या कड्यावर एक छोटं पांढरं फूल फुललं होतं. जवळ गेले तर मंद सुगंध येत होता.

हे विंड ऑर्किड. आता इतकं दुर्मिळ झालंय की डोंगरातही सहज दिसत नाही. कायमचं नाहीसं होण्याचा धोका असलेलं झाड.

इतकं सुंदर फूल स्वतः बघायला मिळालं! सुगंधानं नाकाला गुदगुल्या होत होत्या!

तेवढ्यात दूर कुणीतरी ते ऑर्किड उपटून नेण्यासाठी हात पुढे केला.

शेवटच्या दोन वाटा. कोणती निवडायची?

लाल वाट — सुंदर आहे म्हणून मीसुद्धा गुपचूप एक झाड उपटून घरी न्यायचं.
मग आधीच थोडी उरलेली विंड ऑर्किडची झाडं आणखी कमी होतील. त्या कड्यावरून ती कायमची नाहीशीसुद्धा होतील. नाही, नको!

हिरवी वाट — झाड उपटायचं नाही. ते उपटून नेऊ पाहणाऱ्या व्यक्तीचा फोटो काढून मोठ्या माणसाला सांगायचं.

लगेच हिरवी वाट निवडली. क्लिक!

एका फोटोमुळे विंड ऑर्किड कड्यावरच सुरक्षित राहिलं. त्याचा सुगंध आजूबाजूला दरवळत राहिला.

आपण स्वतः कुणाला अडवू किंवा पकडू शकलो नाही, तरी मोठ्या माणसाला सांगणं आणि तक्रार करणं हीसुद्धा मोठी मदत असते म्हणे. "किती बरं झालं, आपण विंड ऑर्किड वाचवलं!"

इथपर्यंत येताना एक गोष्ट कळली. मदत करणाऱ्या वाटेत आणि त्रास वाढवणाऱ्या वाटेत अगदी छोटासा फरक असतो.

माहीत नसल्यामुळे लाल वाटेवर जाणार होते ते लोकसुद्धा, सांगितल्यावर लगेच हिरव्या वाटेवर आले ना.

अरे हो, त्या लाल कानांच्या कासवाचं काय?

जंगलातून बाहेर आले तर पुन्हा तोच तलाव दिसला. सकाळपासून मनात प्रश्न निर्माण करणारं ते लाल कानांचं कासव इथेच होतं.

त्याच्या शेजारी गोलसर कवचाचं, इथलंच एक कासव होतं. ते कोरियातलं तलावाचं कासव होतं.

अच्छा, म्हणून मला वेगळं वाटत होतं! लाल कानांचा मित्र दूरच्या देशातून आला होता. हे लाल कानांचं कासव!

कुणीतरी ते घरी पाळलं, आणि मग हळूच तलावात सोडलं होतं. अशी कासवं वाढत गेली की इथे आधीपासून राहणाऱ्या कासवांचं अन्न कमी होतं. त्यांना राहायला जागाही कमी पडते म्हणे.

सकाळी "घरी नेऊन पाळू का, इथेच राहू देऊ का" असा प्रश्न पडला होता, ते आठवलं. आता कळलं, दोन्ही उत्तरं बरोबर नव्हती!

घरी पाळणं आणि तलावात सोडणं, या दोन्ही मित्रांचा त्रास वाढवणाऱ्या लाल वाटा होत्या.

लाल कानांचं कासव वाईट नाही. ते स्वतःच्या इच्छेनं इथे आलं नव्हतं. त्यानं काही चूकही केली नव्हती.

पण इथल्या मूळच्या कासवालाही राहायला जागा हवी ना. म्हणून दोन्ही मित्रांना त्रास होऊ नये यासाठी निसर्गाचा समतोल राखायला मदत करायची.

मी स्क्रीनवरच्या लाल कानांच्या कासवाला अलगद उचलून दुसरीकडे हलवलं. मग इथल्या मूळच्या कासवानं तलावात गोल एक फेरी मारली. जणू त्याला त्याची जागा परत मिळाली होती.

सकाळी दिसलेल्या त्या लाल कानांचं रहस्य अखेर उलगडलं!

काही मित्र खूप वाढतात, तर काही खूप कमी उरतात. म्हणून अशा दोन वाटा समोर येतात. प्रत्येक वेळी हिरवी वाट निवडणं, हेच बहुतेक खऱ्या राखणदाराचं मन असतं.

आता घराशेजारच्या तलावाजवळून जाताना तो छोटासा लाल पट्टाही माझ्या नजरेतून सुटणार नाही. होहो!

▶ WAGZAK JUMP मधली खरी AR दृश्यं

Didi नं केलेली निसर्गाच्या राखणदाराची कामं, आता स्वतः AR मध्ये करून बघा

← आणखी बघण्यासाठी बाजूला सरकवा

तूसुद्धा जंगलातल्या दोन वाटांमधून हिरवी वाट निवडून बघशील?

WAGZAK JUMP — जगात उडी मारूया

डाउनलोड कराअ‍ॅप स्टोअरवरूनमिळवागूगल प्लेवर

नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

पुढच्या वेळी आणखी एक मजेदार धड्याची गोष्ट घेऊन येईन. प्रेमानं, Didi.