समुद्रातलं स्वप्न — माझ्या बोटांची टोकं निळी का?

हुश्श, माझा हात बरा आहे

"हुश्श… बरं झालं, माझा हात बरा आहे."

डोळे उघडल्यावर सगळ्यात आधी मी काय केलं, माहीत आहे?

माझ्या बोटांची टोकं बघितली.

स्वप्नात मी एका छोट्याशा, सुंदर निळ्या ऑक्टोपसला हात लावणार होते.

पण कुणीतरी "नको!" असं ओरडलं, आणि मी खडबडून जागी झाले.

छातीची धडधड सुरू होती. अरे, ते सगळं स्वप्न होतं?

पांघरूण घट्ट धरून मी शांत पडून राहिले. आत्ताच बघून आलेलं समुद्राखालचं जग पुन्हा आठवू लागले.

स्वप्नाची सुरुवात — तेल लागलेला समुद्री पक्षी

स्वप्नाची सुरुवात एका समुद्रकिनाऱ्यावर झाली.

लाटांचा आवाज ऐकून छान वाटत होतं. मी "वा, किती प्रसन्न वाटतंय!" म्हणणार, तेवढ्यात डोक्यावर एक समुद्री पक्षी जोरजोरात पंख फडफडवत होता.

पंख हलवूनही तो पुन्हा पुन्हा खाली घसरत होता. नीट उडताच येत नव्हतं.

जवळ जाऊन बघितलं, तर त्याच्या पिसांना खूप काहीतरी चिकट लागलं होतं.

समुद्र इतका छान दिसतोय, मग या पक्ष्याला एवढा त्रास का होतोय?

मोडलेल्या जहाजातून गळणारं तेल पिसांना चिकटलं, की पक्ष्याचे पंख जड होतात. मग त्याला उडता येत नाही म्हणे.

मला धस्स झालं. समुद्राच्या वर ही अवस्था असेल, तर पाण्याखाली सगळं ठीक असेल का?

मी एक मोठा श्वास घेतला आणि समुद्रात सूर मारला.

सुंदर समुद्राखालचं जग, पण कासवाच्या तोंडात…

सुरुवातीला सगळं खूप सुंदर दिसलं.

वा, इथे अजूनही किती स्वच्छ आहे!

रंगीबेरंगी प्रवाळांमधून माशांचे थवे माझ्या बाजूने सुळकन जात होते. पाण्याच्या लहरींवर उन्हाची किरणं चमचमत होती.

म्हणून मी निश्चिंत झाले. पण तेवढ्यात.

थोडं पुढे एक कासव दिसलं.

त्याच्या तोंडात काहीतरी अडकलं होतं. त्याला खूप त्रास होत होता.

जवळ जाऊन बघितलं, तर ते पारदर्शक प्लास्टिक होतं.

पाण्यात तरंगणारी प्लास्टिकची पिशवी त्याला जेलीफिश वाटली असावी. म्हणून त्याने ती तोंडात धरली.

किती त्रास होत असेल त्याला…

माझ्या मनाला चटका लागला. तेवढ्यात पाण्यात उतरायचा खास पोशाख घातलेला एक बचाव कर्मचारी जवळ आला.

तो समुद्रातल्या प्राण्यांना मदत करतो म्हणे.

त्याने कासवाच्या तोंडातून हळूच प्लास्टिक काढलं. आणि काय गंमत — कासव पुन्हा मोकळेपणाने पोहत निघून गेलं!

हुश्श, बरं झालं.

समुद्राला त्रास देणारी माणसं आहेत, तशी त्याची काळजी घेणारीही आहेत तर.

माशाच्या पोटात लपलं होतं काय?

आणखी थोडं पुढे पोहत गेले, तर एका माशाच्या पोटातलं सगळं मला स्पष्ट दिसू लागलं.

आत अगदी बारीक कण भरले होते.

अरे बापरे, हे सगळे प्लास्टिकचे तुकडे आहेत?!

आपण वापरून फेकलेलं प्लास्टिक समुद्रात बारीक बारीक तुटतं. त्याचे छोटे कण होतात.

ते इतके छोटे असतात की सहज दिसतही नाहीत. पण मासे त्यांना खाणं समजून गिळतात म्हणे.

वरून ठीक दिसणाऱ्या समुद्राला आतून असा त्रास होत होता.

छोट्या खेकड्यांना पुन्हा समुद्रात सोडणारे हात

दूरवर एका मासेमारीच्या बोटीतून जाळं टाकून खेकडे पकडत होते.

पण जाळ्यात खेकड्यांची अगदी छोटी पिल्लंसुद्धा येत होती.

अरे, एवढ्या छोट्या पिल्लांनाही घेऊन गेले तर कसं होणार?

मी काळजीने बघत होते. पण मच्छीमार काकांनी छोटे खेकडे हळूच पुन्हा समुद्रात सोडले.

ते मोठे होईपर्यंत त्यांना वाढू द्यायचं असतं म्हणे.

समुद्रातल्या प्रत्येक प्रकारच्या प्राण्याला किती मोठा झाल्यावर पकडायचं, आणि कधी पकडायचं नाही, याचे नियम असतात.

अगदी छोट्या मित्रांना समुद्रात परत सोडायचं, म्हणजे ते आणखी मोठे होतील.

असं केलं की समुद्रातले मित्र पुढेही जगत राहतील. ही ही ही, आता मला समुद्राचे नियम थोडे समजू लागले!

सुंदर म्हणून हात पुढे केला, आणि — "नको!"

तेवढ्यात खडकांच्या फटीतून एक छोटासा ऑक्टोपस बाहेर आला.

त्याच्या अंगावरची निळ्या कड्यांची नक्षी चमचमत होती. किती सुंदर दिसत होता तो!

"वा, किती छान आहे~ एकदाच हात लावून बघू का?"

नकळत माझा हात पुढे गेला.

"त्याला हात लावू नकोस!"

कुणीतरी पटकन माझा हात अडवला.

या निळ्या कड्यांच्या ऑक्टोपसची नक्षी सुंदर असली, तरी त्याच्या शरीरात खूप जहाल विष असतं म्हणे.

समुद्रात सुंदर दिसणारे पण हात लावला तर धोका होणारे बरेच मित्र असतात.

थोडं दूर राहून फक्त डोळ्यांनी बघितलं, की तेही सुरक्षित राहतात आणि आपणही.

बापरे, मोठं संकट आलं असतं!

मी सुटकेचा श्वास सोडत होते, तेवढ्यात माझे डोळे खाडकन उघडले.

जाग आली, पण मनाने आधीच ठरवलं होतं

हो, ते सगळं स्वप्न होतं.

निळ्या कड्यांचा ऑक्टोपस, तोंडात प्लास्टिक धरलेलं कासव आणि तेल लागलेला समुद्री पक्षीसुद्धा.

पण फक्त स्वप्न म्हणावं, तर सगळं अगदी स्पष्ट आठवत होतं.

कासवाचे त्रासलेले डोळे, माशाच्या पोटातले कण आणि "हात लावू नकोस!" म्हणणारा तो आवाजही.

पांघरुणात पडून मी शांतपणे विचार केला.

समुद्राला त्रास झाला तरी तो दूर असतो. आपल्याला कळत नाही, आणि आपण आपल्या कामात गुंतून राहतो.

पण आता मी स्वतः बघितलं होतं. ज्यांना माहीत आहे त्यांनीच काही केलं नाही, तर कोण करणार?

मी ताडकन उठले आणि लगेच Banggu ला फोन केला.

मग सुरू झाला समुद्राच्या खऱ्या रखवालदारांचा खेळ

"Banggu, चल, समुद्राचे रखवालदार होण्याचा खेळ खेळूया!"

आधी आठवडाभरात आपल्या घरी किती प्लास्टिकच्या वस्तू वापरल्या जातात, ते मोजायचं ठरवलं.

प्लास्टिकच्या बाटल्या, पिशव्या, स्ट्रॉ… बापरे, वाटलं होतं त्यापेक्षा खूपच जास्त निघाल्या!

कुणाला रागवायचं नाही. खजिना शोधण्याच्या खेळासारखं "आज किती वस्तू सापडल्या, ओळख बघू?" असं म्हणत खेळायचं.

मग काय कमी करता येईल तेही दिसू लागलं. स्ट्रॉ न घेता पिणं, खरेदीला जाताना घरची पिशवी नेणं.

आपण प्लास्टिकची एक वस्तू जरी कमी वापरली, तरी कुठेतरी एखाद्या कासवाला प्लास्टिकची पिशवी तोंडात धरावी लागणार नाही ना.

आठवड्याच्या सुटीत मी घरच्यांबरोबर समुद्रकिनाऱ्यावर गेले. तिथे किनाऱ्यावरच्या वस्तू गोळा करण्याचा खेळ खेळलो.

किनाऱ्यावर फिरत लाटांनी वाहून आणलेल्या वस्तू उचलायच्या. या खेळाला बीचकोमिंग म्हणतात.

सुंदर शिंपले आणि गोलसर काचेचे तुकडे गोळा केले. सोबत कचराही उचलला.

मी कचरा उचलते तसा समुद्र थोडा आणखी स्वच्छ होतो, या विचाराने मला किती अभिमान वाटला!

घरी आल्यावर गोळा केलेल्या, पुन्हा वापरता येणाऱ्या वस्तूंपासून समुद्रातले मित्र बनवले.

प्लास्टिकच्या बाटलीच्या झाकणातून कासवाचं कवच, रंगीत कागदातून रंगीबेरंगी मासे.

आणि समुद्रातल्या मित्रांना एक छोटंसं पत्रही लिहिलं.

"मला माफ करा. आता मी तुमची नीट काळजी घेईन."

स्वप्नात हात लावलेल्या त्या ऑक्टोपसलाही आता दूरूनच, फक्त डोळ्यांनी नमस्कार करेन.

पुढच्या स्वप्नात मला काळा पडलेला पक्षी नको. पुन्हा पांढराशुभ्र होऊन उंच उडणारा समुद्री पक्षी भेटावा असं वाटतं. हो हो.

▶ WAGZAK JUMP मधली प्रत्यक्ष AR दृश्यं

Didi ने बघितलेलं समुद्राखालचं जग, स्वतः AR मध्ये बघा

← बोटाने बाजूला सरकवून बघा

स्वतः समुद्राखाली जाऊन बघायचंय?

WAGZAK JUMP — जगात उडी मारूया

इथून डाउनलोड कराअ‍ॅप स्टोअरइथे मिळवागूगल प्ले

नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

पुढच्या वेळी समुद्राची आणखी एक मजेशीर गोष्ट घेऊन येईन. तुमची, Didi.