Үш селфиден кейін жалығасың, ал ол өз бетін қырық үш рет салған ба?
Didi суретші Van Gogh ағаймен кездесіп, әр суретке қарап: «Мұны неге салдыңыз?» деп сұрайды.
Айнала ұйытқыған жұлдыздар, сары күнбағыстар, қара бояусыз салынған түнгі аспан.
Суреттерде қандай сезімдер жасырынғанын Didi-мен бірге қарап көрейік.
Суреттерге толы бөлмеден нағыз суретші шыға келді
WAGZAK JUMP-та суреттерге толы бөлмеге қарап тұрғанбыз. Кенет ішінен қою сақалды ағай шыға келді!
Қасымдағы Banggu да сары шарын қатты қысып, көзін бақырайтып қалды. «Didi, суреттің ішінен нағыз адам шықты!»
Қабырғаларда жақтауға салынған суреттер қатар-қатар ілулі тұр. Бәрінің бояуы сондай қанық, екеуміз де көзімізді ала алмадық.
«Сәлеметсіңдер ме, мен суретші Van Gogh боламын». Ағай қалпағын сәл көтеріп, жылы амандасты.
«Мәссаған, осының бәрін өзіңіз салдыңыз ба?» деп сұрадым. Ағай жымиып: «Бір-бірлеп бірге қарап шығайық па?» деді.
Сұрағым өте көп еді. Сондықтан Banggu екеуміз ағайдың соңынан еріп, әр сурет туралы сұрауға бел будық.
«Өз бетіңізді неге қырық үш рет салдыңыз?»
Бірінші қабырғада бір-біріне ұқсайтын беттердің суреттері қаптап тұр.
Сақалды бет, қалпақ киген адам, көк киім киген адам. Бәрі бір адам, бірақ әр суретте бет әлпеті сәл өзгеше.
«Бұлардың бәрі кім?» деп сұрадым.
«Бәрі — мен. Өз бейнеңді салған сурет «автопортрет» деп аталады».
Ағай саусақтарын бір-бірлеп бүгіп: «Осындай қырық үш сурет салдым. Он жыл ішінде», — деді.
«Қырық үш рет пе?!» Мен үш селфи түсірсем де жалығамын. Banggu да: «Мәссаған, мен біреуін түсіруге де ерінемін!» деп шарын шайқады.
«Адамдардың суретін салғым келді, бірақ маған қарап отыруға келісетін адамды табу қиын болды. Сондықтан айнадағы өз бейнемді қайта-қайта салдым».
Ә, суретін салатын адам болмаған соң, айнадағы өзін салған екен ғой. Сәл мұңайып қалдым. Бірақ сонда да берілмегені қандай керемет!
«Түнгі аспан неге шыр айналып тұр?»
Келесі суреттің алдына келгенде, аузымнан өзінен-өзі «Мәссаған…» деген сөз шықты.
Түнгі аспан толқып, жұлдыздар шыр айналып жатқандай көрінеді.
«Бұл — «Жұлдызды түн»», — деді ағай ақырын.
«Ағай, шын түнгі аспан бұлай айналмайды ғой. Неге бұлай салдыңыз?»
«Менің көзіме түнгі аспан осылай тіріліп, қозғалып тұрғандай көрінді. Бұл суретті жаным қиналып, демалып, емделіп жүрген кезімде салдым. Сондықтан жұлдыздар маған үлкенірек, жарығырақ көрінген шығар».
Жаны қиналған кезде осындай жарқыраған түнді салған екен. Көзіме сәл жас келді.
Сол жақта жалын сияқты жоғары созылған бір нәрсе бар екен. «Анау от па?» десем, кипарис деген ағаш екен. Ағаштың жалынға ұқсағаны қызық! Ағай дүниені ерекше көреді екен.
«Неге сонша көп күнбағыс салдыңыз?»
Келесі бөлменің бәрі сап-сары. Құмыраға үлкен күнбағыстар толып тұр.
«Ағай, сіз күнбағыстарды қатты жақсы көретін сияқтысыз?»
«Дұрыс айтасың. Мен күнді қатты жақсы көрдім. Сондықтан күннен аумайтын күнбағыстарды да ұнаттым».
Сөйтсем, бұл суреттің өз тарихы бар екен. Жақын досы Gauguin қонаққа келетін болыпты. Содан шеберханасын әдемілеп безендіру үшін күнбағыстардың суретін салған екен.
«Інім Theo-ға хат жазып: “Бұл өте керемет сурет болады!” деп мақтандым да», — деді ағай сәл ұялып күліп.
Мен де жақсы көретін досым келсе, бөлмемді безендіремін. Екеуміз ұқсайды екенбіз! Хи-хи. Досының келетініне қатты қуанғаны сонша, суреттерден тұтас гүлзар жасапты ғой.
«Түн болса да, қара бояуды мүлде қолданбадыңыз ба?»
Келесі суретте түн бейнеленсе де, қараңғы емес, жылы сезіледі. Аты — «Түнгі кафе террасасы».
Кафеде үлкен сары газ шамы жарқырап жанып тұр. Оның үстінде жұлдыздар шашылған көк аспан жайылған.
«Мұнда қара бояуды мүлде қолданбадым», — деді ағай.
Түн болса да, қара бояуды қолданбағаныңыз ба?!
«Тек көк, күлгін, жасыл және ашық сары түстерді қолдандым. Жұлдыздарды бір-бірлеп нүктелеп салған сәтім ең қызық болды».
Анықтап қарасам, шынымен бірде-бір қара жері жоқ! Бәрі көк пен күлгін. Сонда да түнге ұқсайтыны таңғаларлық!
Ағай жұлдыздарды нүктелеп салғандай қимыл жасағанда, мен де қасында саусағыммен түртіп, қайталап көрдім. Ха-ха.
«Тек түстермен жайлылық сезімін беруге бола ма?»
Бұл жолы шағын бөлменің суреті екен. Ағай өзі тұрған бөлме — «Arles-тегі жатын бөлме».
Күлгін қабырға, сары төсек, ашық жасыл жастық. Төсек те, орындықтар да түрлі түсті.
«Ағай, бөлмені неге осындай түрлі түстермен боядыңыз?»
«Түстер арқылы жақсылап демалғандай сезім бергім келді. Осы түстерге қарағанда көңілің тынышталады емес пе?»
Тек түстермен жайлылық сезімін беру қандай қызық! Суретке үнсіз қарап отырсам, шынымен көңілім жайланып, бойым босаңси бастады.
Түстер де көңіліңе әсер ете алады екен ғой. Мен сол сары төсекке ұзақ қарап тұрдым.
«Бұл ағай кім?»
Соңғы бөлмеде көк киімді, әдемі сақалды ағайдың суреті ілулі тұр екен.
«Бұл ағай кім?»
«Менің жақын досым Roulin. Күнде кешке кездесіп, әртүрлі әңгіме айтып жүріп, қатты жақындасып кеттік. Ол мені үйіне шақырып, ыстық тамақ та беретін».
Сондықтан алғыс ретінде Roulin ағайдың ғана емес, оның бүкіл отбасының суретін салып, сыйға тартқан екен.
Сурет арқылы «Рақмет» деп, алғысын білдірген екен ғой. Сурет те сыйлық бола алады екен. Маған осысы бәрінен қатты ұнады.
«Суретті не үшін саласыз?»
Барлық суретті қарап болған соң, ең білгім келген сұрағымды қойдым.
«Ағай, суретті не үшін саласыз?»
Ағай сәл ойланып, жылы жауап берді.
«Іштегі сезімімді жеткізу үшін. Жақсы көретін нәрселерімді де, сағынған адамдарымды да, мұңымды да — бәрін суретке сыйғызуға болады».
Сонда түсінгендей болдым. Өз беті де, айналған жұлдыздар да, сары күнбағыстар да, досының беті де. Әр суретте ағайдың сезімі бар екен ғой.
«Енді сен де сурет салып көр, Didi». Ағай қолын бұлғап, осылай деді.
Van Gogh ағайға — мен де сурет салып көрдім
Van Gogh ағайға.
Ағай, бүгін суреттеріңізді көрсеткеніңізге рақмет. Banggu да қасымда қатты қуанып жүрді.
Үйге келіп, айнаның алдына отырдым да, сіз сияқты өз бетімді салып көрдім. Менің өз «автопортретім»!
Бірақ мұрным қайта-қайта қисық болып шығып, «Ойбай!» деп жібердім. Сонда да сіз қырық үш рет салдыңыз ғой. Мен де тағы салып көрсем болады, иә?
Кешке отбасыммен бірге түнгі аспанға да қарадым. Сіз айтқандай, қап-қара деп ойлаған аспанға анықтап қарасам, көк пен күлгін түстері бар екен. Қара емес екен!
Сіз Roulin-нің отбасын салып бергендей, мен де ең жақсы көретін әжемнің бетін салып, сыйға тарттым. Әжем: «Айналайын, құлыншағым!» деп, суретті бірден тоңазытқышқа жапсырып қойды.
Енді суретті көргенде жай ғана «әдемі екен» демей, «Мұнда қандай сезім бар екен?» деп ойлаймын.
Ағай, келесі жолы тағы не салсам екен? Кейін сізге тағы хат жазамын! Хи-хи.
▶ WAGZAK JUMP — қосымшадағы AR көріністері
Didi мен Banggu көрген Van Gogh суреттерінің әлемін AR арқылы өзің көр
← Көбірек көру үшін жанға сырғытыңыз
Van Gogh ағайдың суреттерінің ішіне кіріп көргің келе ме?
WAGZAK JUMP — әлемге секіріп кір
Жиі қойылатын сұрақтар
Сұрақ. Van Gogh неге сонша көп автопортрет салған?
Van Gogh адамдардың суретін салғысы келді, бірақ оған қарап отыруға келісетін адамды табу қиын болды. Сондықтан айнадағы өз бейнесіне қарап, шамамен 10 жыл ішінде 43 автопортрет салған. Әр автопортреттегі бет әлпеті мен түстері сәл өзгеше. Сол арқылы суретшінің әр кездегі көңіл күйін байқауға болады. Балаңызбен бірге айнаға қарап, өз беттеріңізді салып көрсеңіздер болады.
Сұрақ. «Жұлдызды түн» қандай сурет?
Бұл — Van Gogh жаны қиналып, демалып, емделіп жүрген кезінде салған сурет. Түнгі аспандағы жұлдыздар мен бұлттар ұйытқи айналғандай бейнеленген. Сол жақта жалын сияқты жоғары созылған нәрсе — кипарис ағашы. Сурет шын түнгі аспаннан өзгеше, өйткені онда суретшінің сезімі бар. Балаңызбен көңіл күйімізге қарай бір көріністің өзі әртүрлі көрінуі мүмкін екенін талқылауға болады.
Сұрақ. Үйде баламен бірге қандай сурет салу жұмыстарын жасауға болады?
Айнаға қарап автопортрет салу, кешке отбасымен бірге түнгі аспанның түстерін бақылау, жақсы көретін адамның бетін салып, сыйға тарту — қауіпсіз әрі жақсы істер. Бастысы — суретті әдемі салу емес, өз сезіміңді түстер мен сурет арқылы жеткізу. Суреттің жақсы шыққанын бағалаудан гөрі, балаңыздан қандай сезімді бейнелегенін жылы сұрап көріңіз.
Келесі жолы тағы бір қызық әңгіме алып келемін. Ізгі тілекпен, Didi.