Banggu ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਸ਼ਰਤ — ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਿਸ ਨੇ ਚੁਣਿਆ
Didi ਤੇ Banggu “ਸੂਰਜੀ ਮੰਡਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗ੍ਰਹਿ ਕਿਹੜਾ ਹੈ” ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਸ਼ਰਤ ਲਾਉਂਦੇ ਨੇ।
Popo ਰੈਫ਼ਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬੁੱਧ ਤੋਂ ਨੈਪਚਿਊਨ ਤੱਕ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹੋਏ ਆਕਾਰ ਮਿਣ ਕੇ ਵੇਖਦੇ ਨੇ।
ਸ਼ਰਤ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਗ੍ਰਹਿ ਕਿਹੜਾ, ਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ — ਸਭ ਤੋਂ ਨਿੱਕਾ ਗ੍ਰਹਿ ਕੌਣ ਹੈ?
“ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗ੍ਰਹਿ, ਮੈਂ ਦੱਸ ਦਿਆਂਗਾ?”
“ਸੂਰਜੀ ਮੰਡਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗ੍ਰਹਿ, ਮੈਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਪੱਕਾ!”
Banggu ਪੁਲਾੜੀ ਪਹਿਰਾਵੇ ਦੀ ਛਾਤੀ ਥਾਪ-ਥਾਪ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਦਾਅਵੇ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਮੈਂ ਵੀ ਹਾਰਨ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ। “ਹੂੰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਹੀ ਹੈ! ਸ਼ਰਤ ਲਾਵੇਂਗਾ?”
Banggu ਨੇ ਨੱਕ ਚੜ੍ਹਾ ਲਿਆ। “ਲੈ~ ਧਰਤੀ ਕਾਹਦੀ ਵੱਡੀ। ਮੰਗਲ ਹੀ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਪੱਕੀ ਗੱਲ!”
ਦੋਵੇਂ ਆਪੋ-ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਅੜੇ ਹੋਏ ਸੀ ਕਿ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹੇ Popo ਨੇ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਹੱਥ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
“ਤਾਂ ਫਿਰ ਆਪ ਜਾ ਕੇ ਮਿਣ ਲਈਏ? ਮੈਂ ਰੈਫ਼ਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।”
ਵਾਹ, ਵਧੀਆ! ਅਸਲੀ ਗ੍ਰਹਿ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ ਆਕਾਰ ਮਿਲਾ ਲਈਏ ਤਾਂ ਗੱਲ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇਗੀ। WAGZAK JUMP ਵਿੱਚ “ਸੂਰਜੀ ਮੰਡਲ ਦੀ ਸੈਰ” ਖੋਲ੍ਹ ਲਈ।
ਤੁਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ — ਤਾਰਾ ਕੌਣ ਹੈ ਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਕੌਣ?
ਪੁਲਾੜੀ ਜਹਾਜ਼ ਸੂੰ ਕਰ ਕੇ ਉੱਠਿਆ ਤੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਕਾਲਾ ਪੁਲਾੜ ਹੋ ਗਿਆ। ਤਾਰੇ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਟੰਗੇ ਹੋਏ ਟਿਮਟਿਮਾ ਰਹੇ ਨੇ।
ਰੈਫ਼ਰੀ Popo ਨੇ ਤੁਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਯਮ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
“ਅਸੀਂ ਜੋ ਮਿਣਨਾ ਹੈ ਉਹ ਨੇ ਗ੍ਰਹਿ। ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਆਪ ਚਾਨਣ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤਾਂ ਤਾਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਅਸਲੀ ਤਾਰਾ।”
“ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਸੂਰਜ ਦੁਆਲੇ ਗੇੜੇ ਲਾਉਂਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ। ਗ੍ਰਹਿ ਆਪ ਚਾਨਣ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ, ਸੂਰਜ ਦਾ ਚਾਨਣ ਲੈ ਕੇ ਹੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।”
ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਰਾਤ ਦੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਰੇ ਵਰਗੇ ਦਿਸਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿ ਹੁੰਦੇ ਨੇ। ਅਨੋਖੀ ਗੱਲ ਹੈ।
“ਚਲੋ ਫਿਰ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਿਓਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਕੇ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਮਿਲੀਏ?”
ਪਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀ, ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਬੁੱਧ
ਸੂਰਜ ਭਾਂਬੜ ਵਾਂਗ ਬਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲਿਆ ਬੁੱਧ।
“ਹੈਂ? ਸੋਚ ਨਾਲੋਂ ਤਾਂ ਬੜਾ ਨਿੱਕਾ ਹੈ।” Banggu ਨੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਕੱਢ ਲਏ।
ਸਤਹ ਉੱਤੇ ਟੋਏ ਹੀ ਟੋਏ ਨੇ। Popo ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੁੱਧ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਨਹੀਂ, ਇਸੇ ਲਈ ਉਲਕਾਵਾਂ ਦੇ ਵੱਜਣ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਉਵੇਂ ਦੇ ਉਵੇਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਨੇ।
ਉੱਤੋਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬੜੀ ਠੰਢ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਦਿਨੇ ਉਬਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਰਾਤੀਂ ਠਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
“ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਗ਼ਲਤ ਸੀ, Banggu। ਬੁੱਧ ਤਾਂ ਦੌੜ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ!” ਮੈਂ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਕਾਟਾ ਵਾਹਿਆ ਤਾਂ Banggu ਨੇ ਵੀ ਸਿਰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ੁੱਕਰ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਰਲਦੇ ਨੇ
ਅਗਲਾ ਸੀ ਪੀਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਚਾਦਰ ਲਈ ਖੜ੍ਹਾ ਸ਼ੁੱਕਰ।
“Popo! ਇਹ ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਜਿੱਡਾ ਹੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ?” ਮੈਂ ਉੱਚੀ ਦੇਣੇ ਆਖਿਆ।
Popo ਨੇ ਤਾੜੀ ਮਾਰੀ। “ਠੀਕ ਕਿਹਾ। ਸ਼ੁੱਕਰ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਆਕਾਰ ਲਗਭਗ ਭਰਾਵਾਂ ਵਰਗਾ ਹੈ।”
ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਮਕਦਾ ਦਿਸਣ ਵਾਲਾ ਉਹੀ ਸਾਥੀ ਸ਼ੁੱਕਰ ਹੈ। ਤਾਰੇ ਵਾਂਗ ਟਿਮਟਿਮਾਉਂਦਾ ਹੈ ਇਸੇ ਲਈ ‘ਸਵੇਰ ਦਾ ਤਾਰਾ’ ਜਾਂ ‘ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਤਾਰਾ’ ਵੀ ਕਹਿ ਦਿੰਦੇ ਨੇ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਾਰਾ ਨਹੀਂ, ਗ੍ਰਹਿ ਹੈ।
ਸ਼ੁੱਕਰ ਲੰਘਿਆ ਤਾਂ ਆਖ਼ਰ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ! ਨੀਲੀ ਤੇ ਗੋਲ-ਮਟੋਲ, ਵੇਖ ਕੇ ਕਿੰਨਾ ਚਾਅ ਚੜ੍ਹਿਆ।
“ਵੇਖਿਆ, ਧਰਤੀ ਵੱਡੀ ਹੈ ਨਾ!” ਮੈਂ ਆਕੜ ਵਿਖਾਈ ਤਾਂ Popo ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਮੁਸਕਰਾ ਪਿਆ। “ਹੂੰ~ ਹਾਲੇ ਗੱਲ ਮੁੱਕੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ?”
ਇਸ ਇੱਕੋ ਗੱਲ ਨਾਲ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂ ਲੂੰ-ਕੰਡੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ।
ਲਾਲ ਮੰਗਲ, ਉਹੀ ਗ੍ਰਹਿ ਜੋ Banggu ਨੇ ਚੁਣਿਆ ਸੀ
ਅੱਗੇ ਲਾਲ-ਜਿਹਾ ਗ੍ਰਹਿ ਆ ਗਿਆ। ਇਹੀ ਤਾਂ ਮੰਗਲ ਹੈ, ਜੋ Banggu ਨੇ ਚੁਣਿਆ ਸੀ।
“ਵਾਹ, ਆਖ਼ਰ ਮੇਰੀ ਵਾਰੀ!” Banggu ਚਾਅ ਨਾਲ ਭੱਜ ਕੇ ਗਿਆ, ਪਰ…
ਮੰਗਲ ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਨਿੱਕਾ ਨਿਕਲਿਆ। Banggu ਦਾ ਮੂੰਹ ਲਟਕ ਗਿਆ।
“ਮੰਗਲ ਵੀ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਪੱਥਰ ਦਾ ਬਣਿਆ ਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਪਹਾੜ ਵੀ ਨੇ, ਖੱਡਾਂ ਵੀ, ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵੇਲੇ ਪਾਣੀ ਵਗਣ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਨੇ।” Popo ਨੇ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਸਮਝਾਇਆ।
“ਅੱਛਾ, ਇਸੇ ਲਈ ਲੋਕ ਮੰਗਲ ਉੱਤੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨੇ~” Banggu ਮੂੰਹ ਲਟਕਾਈ ਵੀ ਰੱਖੇ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵੀ ਚਮਕਾਈ ਰੱਖੇ।
ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਬੁੱਧ, ਸ਼ੁੱਕਰ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਮੰਗਲ। ਸਾਰੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਬਣੇ ਧਰਤੀ ਵਰਗੇ ਗ੍ਰਹਿ ਨੇ, ਤੇ ਆਕਾਰ ਵੀ ਲਗਭਗ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ। ਓਏ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤਾਂ ਹਾਲੇ ਆਇਆ ਹੀ ਨਹੀਂ?
ਵਾਹ! ਪਹਾੜ ਜਿੱਡਾ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਆ ਗਿਆ
ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਬਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਅਚਾਨਕ ਹਨੇਰਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਿ ਨੇ ਸਾਡਾ ਪੂਰਾ ਪੁਲਾੜੀ ਜਹਾਜ਼ ਹੀ ਢਕ ਲਿਆ ਸੀ।
ਵਾਹ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਇੱਕੋ ਗ੍ਰਹਿ ਹੈ?!
ਇਹ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਸੀ। ਲੰਮੀਆਂ-ਲੰਮੀਆਂ ਧਾਰੀਆਂ ਵਾਲਾ ਬੇਹੱਦ ਵੱਡਾ ਗ੍ਰਹਿ।
Popo ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਸੂਰਜੀ ਮੰਡਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਵਰਗੇ 1,300 ਗੋਲੇ ਪਾਈਏ ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਜਾ ਕੇ ਇੱਕ ਗੋਲਾ ਬਣੇ, ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਮੇਰਾ ਤੇ Banggu ਦਾ ਮੂੰਹ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਧਰਤੀ ਵੀ, ਮੰਗਲ ਵੀ — ਕਿਸੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ।
ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵਰਗੇ ਗ੍ਰਹਿ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ। ਤੇ ਧਾਰੀਆਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੁਆਲੇ ਲਿਪਟਿਆ ਮੋਟਾ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਹੀ ਇੰਝ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਛੱਲਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ਨੀ, ਪਾਸੇ ਲੇਟਿਆ ਯੂਰੇਨਸ, ਨੀਲਾ ਨੈਪਚਿਊਨ
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਲੰਘਿਆ ਤਾਂ ਇਸ ਵਾਰ ਚਮਕਦੇ ਛੱਲੇ ਪਾਈ ਸ਼ਨੀ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ ਗਿਆ।
“ਵਾਹ, ਟੋਪੀ ਪਾਏ ਗ੍ਰਹਿ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ!” Banggu ਨੇ ਤਾੜੀ ਮਾਰੀ।
ਸ਼ਨੀ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗ੍ਰਹਿ ਹੈ, ਪਰ ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਦਾ ਸਰੀਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਚਪਟਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਛੱਲੇ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਸੁਹਣੇ ਨੇ।
ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਗਏ ਤਾਂ ਟੇਢਾ ਲੇਟ ਕੇ ਘੁੰਮਦਾ ਯੂਰੇਨਸ ਆ ਗਿਆ। ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਰੁੜ੍ਹਦਾ ਹੋਇਆ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਹਾਸਾ ਹੀ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਆਖ਼ਰ ਵਿੱਚ ਗੂੜ੍ਹਾ ਨੀਲਾ ਨੈਪਚਿਊਨ। ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਇੰਨਾ ਦੂਰ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਗੇੜਾ ਲਾਉਣ ਨੂੰ ਪੂਰੇ 165 ਸਾਲ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਨੇ।
“ਮੈਂ ਬਾਬਾ ਬਣ ਜਾਵਾਂ ਤਾਂ ਵੀ ਇੱਕ ਗੇੜਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਾਂਗਾ!” Banggu ਦੀ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਖਿੜਖਿੜਾ ਕੇ ਹੱਸ ਪਏ।
ਰੈਫ਼ਰੀ Popo ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ?
ਅੱਠੇ ਗ੍ਰਹਿ ਵੇਖ ਲੈਣ ਮਗਰੋਂ ਰੈਫ਼ਰੀ Popo ਨੇ ਖੰਘੂਰਾ ਮਾਰਿਆ।
“ਲਵੋ ਜੀ, ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗ੍ਰਹਿ ਹੈ—”
ਮੇਰਾ ਤੇ Banggu ਦਾ ਸਾਹ ਹੀ ਰੁਕ ਗਿਆ।
“ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ! ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਗ਼ਲਤ ਸੀ~”
ਧਰਤੀ ਕਹਿਣ ਵਾਲੀ ਮੈਂ ਵੀ, ਤੇ ਮੰਗਲ ਕਹਿਣ ਵਾਲਾ Banggu ਵੀ — ਦੋਵੇਂ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਫੇਲ੍ਹ।
ਉਹ ਵੱਡਾ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਹੀ ਜਵਾਬ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਨਿੱਕੇ-ਨਿੱਕੇ ਪੱਥਰ ਵਾਲੇ ਗ੍ਰਹਿ ਹੀ ਚੁਣ ਬੈਠੇ ਸੀ।
Banggu ਨੇ ਸਿਰ ਖੁਰਕਿਆ। “ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿੱਕਾ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?”
Popo ਨੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਉਂਗਲ ਪਹਿਲੇ ਗ੍ਰਹਿ ਵੱਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। “ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲਿਆ ਟੋਇਆਂ ਵਾਲਾ — ਬੁੱਧ!”
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਨਿੱਕਾ ਬੁੱਧ। ਤੇ ਜਿਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਸੀਂ ਵੱਸਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਕਿਤੇ — ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਨੀਲਾ ਤਾਰਾ ਸੀ।
▶ WAGZAK JUMP ਦੀ ਅਸਲ AR ਸਕਰੀਨ
Didi ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ AR ਵਿੱਚ ਆਪ ਵੇਖੋ
← ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਸਰਕਾ ਕੇ ਵੇਖੋ
ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ, ਆਪ ਮਿਣਨ ਚੱਲੋਗੇ?
WAGZAK JUMP — ਛਾਲ ਮਾਰੋ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
Q. ਸੂਰਜੀ ਮੰਡਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿੱਕਾ ਗ੍ਰਹਿ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
ਸੂਰਜੀ ਮੰਡਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗ੍ਰਹਿ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਦੇ ਅੰਦਰ ਧਰਤੀ ਵਰਗੇ 1,300 ਗੋਲੇ ਸਮਾ ਜਾਣ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿੱਕਾ ਗ੍ਰਹਿ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਵਾਲਾ ਬੁੱਧ ਹੈ। ਜਿਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਸੀਂ ਵੱਸਦੇ ਹਾਂ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਿੰਨੀ ਕੁ ਹੈ।
Q. ਤਾਰੇ ਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫ਼ਰਕ ਹੈ?
ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਆਪ ਚਾਨਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਤਾਰਾ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਧਰਤੀ ਜਾਂ ਸ਼ੁੱਕਰ ਵਾਂਗ ਸੂਰਜ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦਿਆਂ ਸੂਰਜ ਦਾ ਚਾਨਣ ਮੋੜ ਕੇ ਚਮਕਣ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ। ਇਸੇ ਲਈ ਗ੍ਰਹਿ ਵੀ ਰਾਤ ਦੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਰੇ ਵਾਂਗ ਟਿਮਟਿਮਾਉਂਦੇ ਦਿਸਦੇ ਨੇ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
Q. ਧਰਤੀ ਵਰਗੇ ਗ੍ਰਹਿ ਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵਰਗੇ ਗ੍ਰਹਿ ਕੀ ਹੁੰਦੇ ਨੇ?
ਬੁੱਧ, ਸ਼ੁੱਕਰ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਮੰਗਲ ਵਾਂਗ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਬਹੁਤਾ ਕਰ ਕੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਬਣੇ ਨਿੱਕੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਵਰਗੇ ਗ੍ਰਹਿ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਸ਼ਨੀ, ਯੂਰੇਨਸ ਤੇ ਨੈਪਚਿਊਨ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵਰਗੇ ਗ੍ਰਹਿ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਫਿਰ ਕੋਈ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਪਾਠ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਆਵਾਂਗੀ। ਤੁਹਾਡੀ Didi।