आरशातली माझी बुबुळं, त्यात काहीतरी आहे
आरसा बघता बघता स्वतःच्याच बुबुळात अजब नक्षी सापडलेली Didi.
WAGZAK JUMP मधल्या AR डोळ्याच्या गोळ्यात उडी मारून बुबुळपटल, भिंग आणि पडदा एकेक करून दाबून बघते, आणि प्रकाश डोळ्याच्या आत कसा प्रवास करतो ते रहस्य शोधून काढते.
बाहुली मोठी-लहान होण्याच्या प्रयोगापासून चष्म्याच्या तत्त्वापर्यंत — आपला डोळा जग कसं बघतो ते Didi सोबत डोकावून बघू या.
आरशातल्या माझ्या डोळ्यात काय भरलंय?
आरसा बघता बघता मी थांबले.
दात घासायला आरशासमोर उभी राहिले, तर माझ्या बुबुळाच्या आत काहीतरी दिसलं. छोटासा ठिपका? नाही, नक्षी? तपकिरी रेषांसारखं काहीतरी गोल गोल फिरत होतं. अगं बाई! हे काय आहे?!
मी तर खरंच श्वास रोखून कितीतरी वेळ बघत राहिले.
Popo सरांना विचारलं तर ते म्हणाले: “त्याला बुबुळपटल म्हणतात. प्रत्येकाची स्वतःची वेगळी नक्षी असते.” माझी स्वतःची नक्षी? बोटांच्या ठशासारखी? ही ही ही, जरा भारीच वाटतं ना.
पण Popo सरांनी सांगितलं, JUMP अ‍ॅप उघडून बघ. मी उघडलं, आणि… अरे बापरे! माझ्या खोलीच्या मध्यभागी एक डोळ्याचा गोळा तरंगत होता! अगदी खराखुरा गोळा! आत पारदर्शक जेलीसारखं काहीतरी भरलेलं, आणि वरून बारीक रक्तवाहिन्याही दिसत होत्या. आधी जरा भीती वाटली, पण स्पर्श केल्यावर प्रत्येक भागाची नावं उमटू लागली.
बुबुळपटल टप! भिंग टप! पडदा टप!
बुबुळपटल म्हणजे डोळ्याच्या अगदी पुढे असलेली पारदर्शक खिडकीच जणू. बोटाने फिरवलं तर भिंग समोर आलं, आणि ते तर खरंच अजब दिसतं. जेलीसारखं भिंग? फुगीर गोळीसारखंही वाटतं. त्याच्या मागे सिनेमाच्या पडद्यासारखं जे आहे तो डोळ्याचा पडदा, आणि प्रकाश तिथेच झेलला जातो.
एकेक करून सगळं दाबून बघायला कितीतरी वेळ लागला. एकाच डोळ्याच्या आत इतकं सगळं भरलेलं असेल याची कल्पनाच नव्हती.
प्रकाश डोळ्याच्या आत उलटा होतो म्हणे?
Popo सर म्हणाले: “प्रकाश डोळ्याच्या आत प्रवास करतो.”
प्रवास? प्रकाश?
अ‍ॅपमध्ये दाखवलं — खरंच प्रकाशाचा झोत बुबुळपटलातून आत शिरला आणि भिंगातून जाताना वाकला. पाण्यात नळी घातली की ती वाकलेली दिसते, अगदी तसंच! आणि मग टप करत पडद्यावर पोहोचला.
अगं बाई! जग तर उलटं आहे!!
झाडं उलटी उमटलेली दिसतात. आकाश खाली आणि जमीन वर. मी तर पार गडबडून विचारलं, “मग आपण आत्ता उलटं बघतोय का?!” तेव्हा Popo सर हसून सांगू लागले. मेंदू ते पुन्हा सरळ करून देतो.
मेंदू!
डोळ्याला मिळालेलं उलटं चित्र मेंदू क्षणात सरळ करून देतो. आपला मेंदू प्रत्येक क्षणी तेच करत असतो. या क्षणीसुद्धा. मला वाटायचं मी नुसतीच बघतेय, पण डोळा आणि मेंदू एकत्र काम करत होते. हो हो, माझ्या शरीराच्या आतच टीमवर्क चाललं होतं.
अंधारात बाहुली खरंच मोठी होते?
मी Banggu ला म्हटलं, “ए, चल हे एकत्र करून बघू!”
खोलीतला दिवा बंद केला. अंधारात आरसा बघितला. साधारण तीस सेकंदांनी फोनच्या उजेडाने आरशावर प्रकाश टाकला, आणि…
अरे बापरे! बाहुली खरंच मोठी झाली!!
ते काळं गोल वर्तुळ डोळ्याचा जवळपास अर्धा भाग व्यापून बसलं होतं. शेजारी Banggu “भूऊ!” करत असा दचकला की उडालाच.
आणि मग एकदम दिवा लावला तर बाहुली आक्रसली. सूऊऊ करत. त्याच क्षणी, डोळ्यांदेखत!
बुबुळपटल कॅमेऱ्याच्या छिद्रासारखं बाहुलीचा आकार जुळवतं म्हणे. अंधार असेल तर जास्त प्रकाश घ्यायला मोठं उघडतं, आणि उजेड असेल तर डोळ्याचं रक्षण करायला लहान होतं.
माझा डोळा म्हणजे कॅमेराच निघाला! अरेच्चा, हे इतक्या उशिरा कसं कळलं.
Ppuri चष्मा का लावते बरं?
तेवढ्यात मला Ppuri ची आठवण झाली. Ppuri चष्मा लावते. पूर्वी नुसतंच कुतूहल वाटायचं की का लावते, पण आता कळल्यासारखं वाटतंय.
भिंगाने प्रकाशाचं केंद्र नेमकं पडद्यावर जुळवायला हवं, पण कुठल्या डोळ्यात ते केंद्र पडद्याच्या पुढे पडतं तर कुठल्यात मागे. मग सगळं धूसर दिसतं. चष्म्याची काच ते पुन्हा नीट जुळवून देते म्हणे.
मी Ppuri ला म्हटलं “तुझा चष्मा लावून बघू का?” तर तिने दिला, पण जग हलू-डुलू लागलं म्हणून लगेच काढून टाकला.
चष्मा लावण्यात लाजण्यासारखं काही नाही. डोळ्याला हवी ती मदत मिळते, आणि ते तर फार शहाणपणाचं आहे. Ppuri ला सांगितलं तेव्हा ती जरा लाजली, पण ही ही ही करत हसली.
आजीच्या डोळ्यात कोण उमटत असेल?
आज रात्री आजीच्या शेजारी बसून आजीचे डोळे नीट बघितले.
आजीचं बुबुळपटल गडद तपकिरी आहे. माझ्यासारखंच, पण नक्षी जरा वेगळी. बाहुलीभोवती बारीक रेषा आहेत त्या लाकडाच्या धाग्यासारख्या वाटल्या.
“आजी, जरा स्थिर राहा गं.”
आजीच्या बाहुलीत मी उमटले होते. अगदी छोटीशी मी. डोक्यावर मुकुट घालून.
आजी हसून म्हणाली, “काय गं एवढं निरखून बघतेस, पोरी?” आणि ती हसली तेव्हा तिच्या डोळ्यांभोवती सुरकुत्या पडल्या आणि बाहुली जरा लहान झाली. एवढ्या मनापासून हसली म्हणून असेल कदाचित.
डोळा इतका अफाट होता का? आजीला दाखवणाऱ्या आरशासारखाही, आणि प्रकाश जिथे प्रवास करतो त्या सिनेमागृहासारखाही.
आजचं सगळ्यात छान काय, तर आजीच्या डोळ्यात उमटलेली मी हसत होते.
▶ WAGZAK JUMP ची खरी AR स्क्रीन
Didi बरोबर AR मधून प्रत्यक्ष भेटा
← बाजूला सरकवून बघा
माझ्या डोळ्यात स्वतः शिरून बघायचंय?
WAGZAK JUMP — उडी घ्या जगात
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
प्र. WAGZAK JUMP कोणत्या वयापासून वापरता येतं?
4-12 वयाच्या मुलांसाठी (मुख्यतः प्राथमिक शाळा) तयार केलं आहे. डोळ्याचा धडा इयत्ता 5-6 च्या पातळीचा आहे.
प्र. बाहुलीचा प्रयोग मूल एकटं करू शकतं का?
आरसा आणि उजेड एवढंच लागतं — असा हा सुरक्षित प्रयोग आहे. अंधाऱ्या खोलीत तीस सेकंद थांबून आरसा बघितला की बाहुलीतला बदल दिसतो. पण टॉर्च किंवा फोनचा फ्लॅश थेट डोळ्यात मारू नका; आरशात उमटलेल्या प्रकाशातूनच निरीक्षण करा.
प्र. कोणत्या भाषा समर्थित आहेत?
कोरियनसह 30 भाषा समर्थित आहेत. तोच धडा दुसऱ्या भाषेत बदलता येतो.
पुढच्या वेळी पुन्हा एका मजेदार धड्याची गोष्ट घेऊन येईन. कळावे, Didi.