मालक काका गायब झालेल्या फार्मवर, Kkokko ला कोण सांभाळणार?
फार्मवर गेलो तर मालक काका कुठेच दिसत नाहीत. Kkokko इकडेतिकडे बघत घाबरून गेलीये.
Didi आणि Banggu एक दिवस त्यांच्याऐवजी Kkokko ला सांभाळताना, आनंदी कोंबडीला काय लागतं ते वादावादी करत करत समजून घेतात.
मोठं अंगण, बसकाठी, मातीची आंघोळ… आणि शेवटी प्राण्याचे आभार मानणंसुद्धा सोबत करू या.
काका कुठे गेले आणि नुसती Kkokko च
“कुकुच्चकूऊऊ~~!!”
सकाळपासून इतक्या दणदणीत आवाजात आरवली की Banggu दचकून धप्पकन बसकण मारून बसला.
“अरे बापरे, घाबरवलंस! इतक्या मोठ्याने कोण आरवतंय?”
फार्मच्या अंगणाच्या अगदी मध्यभागी एक कोंबडी ताठ उभी राहून आमच्याकडे रोखून बघत होती. मान ताणून पुन्हा एकदा, कुकुच्चकू!
मी आधी त्या कोंबडीला नमस्कार केला. “नमस्कार, तूच या फार्मवरची Kkokko ना?”
Banggu इकडेतिकडे बघू लागला. “पण मालक काका कुठे? फार्म असेल तर मालक हवाच ना?”
खरंच की. या मोठ्या अंगणात आम्ही दोघं आणि Kkokko एवढेच. काका~ अशी हाक मारली तरी उत्तर नाही.
“काका~” हाक मारली तरी नुसता प्रतिध्वनी
Banggu ने दोन्ही हात तोंडाशी धरून जोरात हाक मारली. “काकाऽऽ! कुठे आहाऽऽत!”
परत आला तो फक्त स्वतःचाच आवाज. ओशाळलेल्या Banggu ने खांदे उडवले.
तेवढ्यात WAGZAK JUMP च्या स्क्रीनपलीकडून Popo सरांचा आवाज हलकेच ऐकू आला. “काका आत्ता दुसऱ्या प्राण्यांच्या देखभालीत फार गुंतलेत.”
Banggu ने तोंड वाकडं केलं. “अरे यार, मग Kkokko ला कोण सांभाळणार.”
Kkokko ला ते कळलं असावं तशी ती टपटप माझ्या पायाशी येऊन वर बघत राहिली. तिचे दोन्ही डोळे कसेसेच घाबरलेले वाटले.
मी गुडघ्यावर थाप मारली. “Banggu, मग आज आपणच काकांच्याऐवजी Kkokko चे रखवालदार होऊ या!”
“आपण? आपण तर कधी कोंबडी पाळलेलीच नाही?” Banggu चे डोळे विस्फारले, पण मी तर तोवर बाह्या सरसावल्या होत्या. ही ही ही.
Banggu ने बनवलेलं खुराडं का चालत नाही
सगळ्यात आधी Banggu ने आत्मविश्वासाने काहीतरी झटपट बनवून आणलं.
“हे बघ, Kkokko चं घर! अगदी एका कोंबडीएवढं आरामशीर बनवलंय.”
पण ते फारच अरुंद होतं. Kkokko ला आत ठेवलं तर पंखही पसरता येईनात, अडकल्यासारखी दिसू लागली. Kkokko अगदी हिरमुसली वाटली.
“Banggu, तुला अरुंद लिफ्टमध्ये चेंगरून बसायला आवडेल का?”
“…नाही आवडणार.” Banggu ने डोकं खाजवलं.
म्हणून अरुंद घर बाजूला केलं, आणि गवताचं रान पसरलेलं मोठं अंगण करून दिलं. कोंबडीला मनसोक्त फिरू देऊन मोकळं पाळण्याला मुक्त संचार म्हणतात.
Kkokko ने पंख फडफडवले! आणि अंगण ओलांडून धावत सुटली. Banggu टाळ्या वाजवत म्हणाला “अरे वा, आनंदाने वेडी झाली!”
झोपायचं जमिनीवर? नाही, काठीवर!
सूर्य मावळू लागला. आता Kkokko ची झोपायची जागा करायची पाळी.
Banggu ने पुन्हा स्वतःला सगळं कळतं अशा थाटात जमिनीवर मऊ गादी घातली. “कोंबडीलाही मऊमऊ जागेत झोपलं तरच गाढ झोप लागते!”
पण Kkokko ने गादीकडे ढुंकूनही बघितलं नाही, आणि शेजारी उभ्या केलेल्या काठीवर उडी मारून चढली. पायाच्या बोटांनी काठी घट्ट धरून स्थिरावली.
“अरे? कडक काठीवर कशाला झोपते?” Banggu गोंधळला.
Popo सरांनी हळूच सांगितलं. “कोंबडीला उंच काठीवर झोपायला आवडतं. त्या काठीला बसकाठी म्हणतात. जमिनीपेक्षा उंच असलं की तिला जास्त सुरक्षित वाटतं.”
Banggu ने घातलेल्या गादीकडे Kkokko ने बघितलंसुद्धा नाही. हा हा हा, Banggu पुन्हा ओशाळा आणि ओशाळा.
पाण्याशिवाय मातीने आंघोळ म्हणे?
सकाळ झाली तशी Kkokko डुलत डुलत मातीच्या ढिगाकडे गेली.
Banggu पटकन पाण्याची बादली घेऊन आला. “Kkokko ला आंघोळ घालायला हवी! स्वच्छ चकाचक~”
पण Kkokko ला पाण्यात रसच नाही, ती मातीत धप्पकन पालथी पडली. आणि मग पंखांनी माती फडफडवत अंगावर उडवायला लागली!
“Kkokko, असं केलंस तर आणखी मळशील!” Banggu पाय आपटू लागला.
Popo सरांनी पुन्हा एक वाक्य सांगितलं. “तीच कोंबडीची आंघोळीची रीत आहे. पिसांमध्ये माती भरवून अंग स्वच्छ करते आणि खाजणाऱ्या जागा खाजवूनही घेते — त्याला मातीची आंघोळ म्हणतात.”
पाण्याने धुणाऱ्या आपल्यापेक्षा अगदी उलटंच की!
Banggu ने हातातली बादली हळूच खाली ठेवली. “…मी पुन्हा चुकलो.”
मी खळखळून हसले. प्रत्येक प्राण्याची आंघोळीची रीत इतकी वेगळी असते हे किती अजब.
Banggu चा खाऊ नको, Kkokko चं खाणं धान्य
जेवणाची वेळ झाली. Banggu ने खिशातून बिस्किट काढून हलवलं. “Kkokko, हे खाणार का? फार भारी लागतं.”
मी Banggu चा हात अडवला. “Kkokko ला बिस्किट चालत नाही! तिला धान्य आणि भाजी द्यायची असते.”
दाण्याच्या भांड्यात धान्य आणि पालेभाजी भरून दिली की Kkokko चोचीने टोच, टोच, टोच करत खाऊ लागली. किती नेटकेपणाने खात होती.
“सगळं सारखं खाल्लं तरच Kkokko मजबूत होईल आणि निरोगी अंडं देऊ शकेल.” Popo सरांनी भर घातली.
Banggu बिस्किट पुन्हा खिशात ठेवत पुटपुटला. “नीट खाल्लं तरच जोर येतो — हे तर माझ्यासारखंच झालं.” खरंच की, तूही जेवण चुकवलंस की गळून जातोस.
बघ! चकचकीत अंडं निघालं
मनसोक्त धावलेली, गाढ झोपलेली, मातीने न्हालेली आणि पोटभर खाल्लेली Kkokko घरट्यात जाऊन बसली.
थोड्या वेळाने… बघ! गोल आणि चकचकीत एक अंडं हजर!
Banggu चं तोंड उघडंच राहिलं. “वाहवा, Kkokko ने खरंच अंडं दिलं!”
Popo सरांचा आवाज उबदारपणे वाहत आला. “सुखाने राहिलेली Kkokko अशी निरोगी अंडी देते.”
ते ऐकून मन भरून आलं. दिवसभर आम्ही घेतलेली काळजी फुकट गेली नव्हती.
अशा रीतीने प्राण्याला निवांत राहता यावं म्हणून त्याची चांगली काळजी घेण्याला प्राणी-कल्याण म्हणतात. Kkokko ला लागत होतं ते मोठं अंगण, बसकाठी, मातीचा ढीग, आणि धान्याचं खाणं. फार मोठी गोष्ट नव्हतीच की.
Banggu, चल आपण करंगळी अडकवून एक वचन घेऊ
फार्मबाहेर पडताना मी Banggu ला म्हटलं. “ऐक ना, प्राण्याची काळजी घेणं वाटतं त्यापेक्षा अवघड आहे.”
Banggu ने मान डोलावली. “माझी गादी आणि पाण्याची बादली… Kkokko ला त्यातलं काहीच नको होतं. हेहे.”
म्हणून आम्ही दोघांनी करंगळी अडकवून एक वचन ठरवलं.
जंगलात खेळायला गेलो तर रानटी प्राण्यांना खायला घालायचं नाही आणि लांबून गुपचूप बघायचं. डोंगरावर रानटी फळं किंवा बिया दिसल्या तरी, ते जंगलातल्या प्राण्यांचं खाणं आहे म्हणून तसंच ठेवून यायचं.
Banggu ने बोट हलवलं. “पुढच्या वेळी कुटुंबासोबत निसर्ग-उद्यानातही जाऊ या. तिथे कोणत्या प्राणी-दोस्तांचं रक्षण होतंय ते शोधायला!”
अरे वा, ते तर छान. ही ही ही.
Kkokko, तुझे आभार
जाण्याआधी Kkokko ने दिलेलं अंडं दोन्ही हातांत हळूच झेललं, तर ते अजून ऊबदार होतं.
“Kkokko, हे चविष्ट अंडं आम्हाला दिल्याबद्दल आभार.”
आतापर्यंत ताटात अंडं आलं की मी नुसतं खाऊन टाकायचे. या एवढ्याशा एका अंड्यात कुणाचा तरी अख्खा दिवस सामावलेला असतो हे माहीतच नव्हतं.
Kkokko ने जणू उत्तर देत असल्यासारखी पुन्हा एकदा, कुकुच्चकू!
Banggu, आतापासून जेवताना एकदा तरी आभार मानू या. आपल्याला खाणं देणाऱ्या प्राणी-दोस्तांचे.
“चालेल! पण Didi… पुढच्या वेळी मालक काकांना भेटायला नक्की येऊ या.” हा हा हा, Banggu तू अजूनही काकांनाच शोधतोयस. हो हो.
▶ WAGZAK JUMP ची खरी AR स्क्रीन
Didi बरोबर AR मधून प्रत्यक्ष भेटा
← बाजूला सरकवून बघा
आनंदी Kkokko च्या फार्मवर स्वतः जायचंय?
WAGZAK JUMP — उडी घ्या जगात
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
प्र. कोंबडी मातीने आंघोळ का करते?
कोंबडी पाण्याऐवजी मातीने आंघोळ करते. मातीत पालथी पडून पंखांनी माती उडवली की पिसांमध्ये माती शिरून अंग स्वच्छ होतं आणि खाजणाऱ्या जागाही खाजवता येतात. म्हणून सुखाने राहणाऱ्या कोंबडीला मातीची आंघोळ करता येईल अशी जागा हवीच. प्रत्येक प्राण्याची अंग स्वच्छ करण्याची रीत वेगळी असते हे किती अजब आहे ना?
प्र. कोंबडी उंच काठीवर (बसकाठीवर) का झोपते?
कोंबडीला जमिनीपेक्षा उंच काठीवर झोपायला आवडतं. या काठीला बसकाठी म्हणतात; उंचावर चढून पायाच्या बोटांनी काठी घट्ट धरली की तिला जास्त सुरक्षित वाटतं. म्हणून मऊ गादीपेक्षा उंच बसकाठी कोंबडीसाठी जास्त आरामदायक अंथरूण असते.
प्र. प्राणी-कल्याण म्हणजे काय, आणि मुलासोबत काय करता येईल?
प्राणी-कल्याण म्हणजे प्राण्याला निवांत आणि आनंदाने राहता यावं यासाठी त्याची चांगली काळजी घेणं. कोंबडी असेल तर मनसोक्त धावायला मोठं अंगण, झोपायला बसकाठी, मातीच्या आंघोळीची जागा, आणि सगळं सारखं मिळणारं खाणं लागतं. मुलासोबत वचन घ्या की जंगलात रानटी प्राण्यांना खायला घालणार नाही आणि लांबून बघू, आणि रानटी फळं किंवा बिया या प्राणी-दोस्तांचं खाणं असल्याने तशाच ठेवून येऊ. निसर्ग-उद्यानात जाऊन तिथे रक्षण होणाऱ्या प्राणी व वनस्पती-दोस्तांना शोधण्याची कृतीही छान.
पुढच्या वेळी पुन्हा एक मजेदार गोष्ट घेऊन येईन. कळावे, Didi.