आग लागली तर सगळ्यात आधी काय करायचं?

💡 ही गोष्ट कशाबद्दल आहे —
आग लागली तेव्हा सगळ्यात आधी काय करायचं?
कळवणं, अंग खाली ठेवून बाहेर पडणं — अशा गरजेच्या सुरक्षा कृती Didi आणि तिचे दोस्त WAGZAK JUMP मध्ये एकेक करून शांतपणे शिकून घेतात.
खरी वेळ अचानक येते, म्हणून आधीच शरीरालाच लक्षात ठेवायला लावायचं.

आग लागल्यावर गडबडून जाऊ नये म्हणून

दिवाणखान्यातल्या सॉकेटवर छोटी लाल ज्योत उठलेली आणि छताचा फायर अलार्म लाल लुकलुकत असलेलं शांत आतलं दृश्य

“आग लागली तर मी काय करायचं?”

नीट विचार केला तेव्हा लक्षात आलं की मी एकदाही असं केलेलं नाही.

खरंच घडलं तर मोठाच प्रसंग ना. म्हणून आज WAGZAK JUMP मध्ये टप्प्याटप्प्याने शिकून ठेवायचं ठरवलं.

बटण दाबलं तर स्क्रीनवरच्या खोलीच्या मध्यभागी लाल ज्योत फुस्स करत उठली. (खरी आग नाही. सराव आहे, निवांत राहा!)

तेवढ्यात Popo सर ताठ उभे राहून हजर झाले. “आग लागली की सगळ्यात महत्त्वाचं म्हणजे गडबडून न जाता शांत राहणं!”


छोटी आग अग्निशामकाने, झाडू मारल्यासारखी

लाल घरगुती अग्निशामकाच्या दाबमापकाचा काटा हिरव्या सुरक्षित पट्ट्यात स्पष्ट बसलेला असा जवळून घेतलेला फोटो

आधी छोट्या ठिणग्या विझवण्याचा सराव.

Popo सरांनी अग्निशामकाकडे बोट दाखवलं. “सेफ्टी पिन ओढण्याआधी, हा काटा आधी बघा.”

अग्निशामकावर एक गोल दाबमापक असतो, आणि काटा हिरव्या रंगावर असेल तर वापरता येतो म्हणे.

हिरवा तपासला! आता सेफ्टी पिन ओढून काढा.

लाल अग्निशामकाची नळी जमिनीवरच्या छोट्या ज्योतीकडे रोखलेली आणि डावी-उजवीकडे झाडू मारल्यासारखा फवाऱ्याचा प्रवाह दाखवणारं दृश्य

Popo सरांनी आणखी एक सांगितलं. “वारा आणि बाहेर पडायच्या दाराकडे पाठ करून उभं राहायचं.”

कारण वारा माझ्याकडे आला तर उष्णता अंगावर येऊ शकते, आणि बाहेर पडायच्या वाटेला आग लागली तर निघताच येणार नाही.

नळी आगीकडे रोखा, आणि दांडा घट्ट दाबा! झाडूने जमीन झाडल्यासारखी डावी-उजवीकडे फिरवा.

चीईई — छोटी आग हळूहळू विझली. हुश्श, बरं झालं!


विजेमुळे लागलेल्या आगीवर पाणी ओतू नका

भिंतीच्या सॉकेटमधून छोटी ज्योत आणि ठिणग्या उडत असलेल्या व बाजूला मल्टिप्लग पडलेल्या रिकाम्या खोलीचं दृश्य

यावेळी जरा जास्त खऱ्यासारखी परिस्थिती आहे. Saerom एकटीच खोलीत आहे आणि सॉकेटमध्ये एकदम आग लागली.

Saerom दचकून पाणी ओतायला जाते.

“नको, Saerom!”

Popo सरांनी पटकन अडवलं. “विजेमुळे लागलेल्या आगीवर पाणी ओतलं तर मोठा प्रसंग ओढवतो. धोकादायक आहे, अजिबात नाही.”

त्याऐवजी सगळ्यात आधी करायचं काहीतरी वेगळंच आहे म्हणे. “आग लागली तर सगळ्यात आधी 119 वर कळवा!”

“चांगई भागातल्या कल्पना व्हिलामधला फ्लॅट 301, इथे आग लागलीये!” Saerom ने पत्ता स्पष्ट सांगण्याचा सराव केला.


आवडत्या वस्तूंपेक्षा माझं शरीर आधी

मुलाच्या खोलीतल्या टेबलावर बाहुली आणि फोन, आणि बंद दाराखालून पातळ धूर आत येत असल्याचं दृश्य

यावेळी आणखी वेगळी परिस्थिती. Saerom तिची आवडती बाहुली आणि फोन घ्यायला इकडेतिकडे बघते.

आणि तेवढ्यात खोलीत धूर हळूहळू भरत जातो.

“अरे!” Popo सर ओरडले. “वस्तू ठेवून बाहेर पडलं तरी चालेल. सगळ्यापेक्षा, जीव हाच सगळ्यात मोलाचा आहे.”

आवडत्या वस्तूंचं वाईट वाटतं, पण त्या पुन्हा घेता येतात. मी तर एकच आहे ना.


धूर वर जातो! म्हणून अंग खाली

बोळाच्या छताखाली करडा धूर साचलेला आणि जमिनीजवळ स्वच्छ हवा दिसणारी, सोबत ओला टॉवेल व आपत्कालीन निर्गमाची खूण असलेलं दृश्य

यावेळी Saerom तशीच उभी राहून चालत बाहेर पडायला जाते आणि तिला खोकला येतो.

Popo सरांनी समजावलं. “गरम धूर वर तरंगत जातो. म्हणून आपण अंग खाली केलं तरच श्वास घ्यायला हवा मिळते.”

स्वच्छ कपड्याने किंवा टॉवेलने नाक-तोंड झाका, आणि जमिनीवर अगदी पालथे पडून सरपटत चला.

धुराच्या खालच्या स्वच्छ हवेच्या दिशेने सरपटत जायचं. हे तर खरंच महत्त्वाचं निघालं!


दार बंद! आगीला वारा देऊ नका

खोलीचं दार किंचित बंद आणि दाराच्या फटीतून नारिंगी उजेड बाहेर येत असलेलं, बोळाच्या दृष्टिकोनातलं शांत दृश्य

अग्निशामक दलाचे काका आत येऊ शकावेत म्हणून Saerom दार सताड उघडं ठेवायला जाते.

पण Popo सरांनी मान हलवली. “दार उघडं ठेवलं तर त्या फटीतून वारा आत जाऊन आग आणखी मोठी होते.”

आगही श्वास घेते ना. वारा (ऑक्सिजन) मिळाला की आणखी भडकते.

म्हणून बाहेर पडताना दार हळूच बंद करून ठेवणं हा आग कोंडून ठेवण्याचा मार्ग आहे. माहीतच नव्हतं, खरंच!


या क्रमाने केलं तर, सुरक्षितपणे बाहेर पडता येतं

इमारतीसमोर लाल अग्निशामक गाडी उभी आणि तिच्यावर अग्निशामकाचं शिरस्त्राण ठेवलेलं असं शांत रस्त्याचं दृश्य

आधी कळवणं, वस्तू ठेवून देणं, अंग खाली ठेवून नाक-तोंड झाकणं, आणि दार बंद.

Saerom ने क्रमाक्रमाने शांतपणे सगळं करून दाखवलं म्हणून—

असं केलं तर, सुखरूप बाहेर पडता येतं!

धावत आलेले अग्निशामक काका मनापासून हसले. “काही लागलं नाही हे फार बरं झालं. Saerom ने शांतपणे फारच छान केलं!”

आणि मग एक गुपितही सांगितलं. “सॉकेटच्या आजूबाजूला धूळ आणि ओल राहू देऊ नका, आणि मल्टिप्लग वेगळ्या स्विचवाला वापरला तर जास्त सुरक्षित.”

आधी गोंधळ व्हायचा, पण असं एकेक शिकून घेतल्यावर मन निवांत झालं. झोपेत असो वा जागेपणी, आगीपासून सावध!


अ‍ॅप बंद करून, आपण खरोखर करायच्या तीन गोष्टी

शाळेच्या बोळातल्या भिंतीवर टांगलेला लाल अग्निशामक आणि शेजारी आग-सुरक्षेचं पोस्टर तसंच निर्गमाची खूण

Bobo ने आधी सुचवलं. “आपल्या घरात आणि शाळेच्या बोळात दडलेले लाल अग्निशामक कुठे आहेत ते खजिना शोधल्यासारखं शोधू या?”

जागा आधीच माहीत असली की खरंच घाई असताना लगेच सापडते.

Ppuri ने हात वर केला. “आग लागली की करायचा आपत्कालीन फोन नंबर, आपल्या देशात कोणता आहे? आईबाबांसोबत नक्की पाठ करून ठेवू या!”

मीही एक भर घातली — स्वच्छ टॉवेलने नाक-तोंड झाकून जमिनीवर पालथे पडून सरपटण्याचा सराव.

धूर वर जातो, म्हणून आपण खाली! खेळासारखं आधीच करून बघितलं की शरीर लक्षात ठेवतं म्हणे.


खरी वेळ येण्याआधी, आधीच शिकून ठेवू या

नीटनेटक्या घराच्या एका कोपऱ्यात लाल अग्निशामक उभा आणि छोट्या टेबलावर आपत्कालीन नंबरचं कार्ड ठेवलेलं असं उबदार वातावरण

आग लागण्याचं वारंवार घडत नाही, पण एकदाच जरी घडलं तरी किती भीती वाटते ना.

म्हणून आज शिकलेलं शरीराने नीट लक्षात ठेवावं यासाठी मधूनमधून आठवून बघायचं ठरवलंय.

आधी कळवणं, वस्तूंपेक्षा मी, अंग खाली, दार बंद. एवढ्या चारच गोष्टी लक्षात ठेवल्या की झालं.

सगळ्यात महत्त्वाचं तर एकच. आग लागली तरी गडबडून न जाता, शांतपणे.

आता आधी आपल्या घरातला अग्निशामक कुठे आहे ते शोधायला हवं. सोबत शोधायचं का? हो हो.


100+
3D आशय
30
समर्थित भाषा
ZERO
जाहिरातींशिवाय शिक्षण


▶ WAGZAK JUMP ची खरी AR स्क्रीन

Didi बरोबर AR मधून प्रत्यक्ष भेटा

आग लागल्यावर काय करायचं ते स्वतः सराव करून बघायचंय?

WAGZAK JUMP — उडी घ्या जगात


वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

प्र. आग लागली तर सगळ्यात आधी काय करावं?

सगळ्यात आधी मोठ्याने “आग!” असं ओरडून कळवा, आणि सुरक्षित ठिकाणाहून तुमच्या देशाच्या आपत्कालीन क्रमांकावर फोन करा. घरचा पत्ता स्पष्ट सांगण्याचा सराव आधीच करून ठेवला तर चांगलं. आवडत्या वस्तू घेण्यात वेळ घालवू नका; जीव वाचवणं हेच सगळ्यात आधी. छोटी ठिणगी असली तरी मोठ्यांशिवाय स्वतः विझवायला जाऊ नका, मोठ्यांना कळवा.

प्र. धूर भरलेला असताना बाहेर कसं पडावं?

गरम धूर वर तरंगत जातो, म्हणून स्वच्छ टॉवेल किंवा कपड्याने नाक-तोंड झाकून अंग शक्य तितकं खाली ठेवून जमिनीवरून सरपटत बाहेर पडा. धुराच्या खाली श्वास घ्यायला हवा जास्त असते. बाहेर पडताना खोलीचं दार बंद करा म्हणजे आग पसरणं मंदावतं.

प्र. घरात आग टाळण्यासाठी काय करावं?

सॉकेटच्या आजूबाजूला धूळ किंवा ओल राहू देऊ नका, आणि मल्टिप्लग वेगळ्या स्विचवाला वापरला तर जास्त सुरक्षित. विजेमुळे लागलेल्या आगीवर कधीही पाणी ओतू नका (स्फोट व विजेचा झटका येण्याचा धोका). काडेपेटी, लायटर किंवा गॅस शेगडीसारखी आगीची साधनं नेहमी मोठ्यांसोबतच हाताळा, आणि नेहमीच्या वापरात घरातल्या अग्निशामकाची जागा व आपत्कालीन फोन नंबर कुटुंबासोबत शिकून ठेवा.


पुढच्या वेळी पुन्हा एका मजेदार धड्याची गोष्ट घेऊन येईन. कळावे, Didi.

ब्लॉग