Working with AI : 2. चांगलं जगणं आणि चांगला वापर करणं
माणसाने जपावी अशी संवादाची लय
टर्मिनलमध्ये AI सोबत काम सुरू करून जवळजवळ एक महिना होत आला होता. एक दिवस,
कामावरून परतल्यावर नवऱ्याशी गप्पा मारताना ती मोजकी काही मिनिटंही मला फार अस्वस्थ करून गेली.
माझ्या प्रश्नांना त्याने पटापट उत्तरं द्यावीत असं वाटत होतं. तो लगेच उत्तर देत नव्हता, म्हणून माझी चिडचिड होत होती.
बोलताना आधी मनात सगळं एकदा पडताळून मग उत्तर देण्याची त्याची सवय मला माहीत होती.
त्यामुळे मला जी अधीरता वाटत होती, त्यावरून माझ्यातच काहीतरी बदल झालाय हे लक्षात आलं.
माणसाला AI सारखं लगेच उत्तर देता येत नाही. पण AI सोबत काम करण्याची सवय झाल्यामुळे
नवऱ्याशी होणाऱ्या संवादाची लय मला अस्वस्थ करत होती.
माणसामाणसांतली नाती नेहमीपासून अशीच तर होती.
वाट पाहणं, संयम, समजून घेणं, स्वीकार, संवाद
चांगली नाती जपायची असतील, तर दोन वाक्यांच्या मधल्या विरामातही, एकमेकांशी वागतानाही आदर हवा.
अचानक मनात विचार चमकून गेला. ‘माणसांबद्दल असं अधीर होणं. हे आत्ताच सावरलं नाही, तर काहीतरी खूप मोलाचं गमावून बसेन.’
खरंच मोलाचं जे आहे ते माझ्यात टिकवून ठेवायला हवं, हे उमगलं. AI सोबत काम करताना जगण्यात काही नव्या सवयीही लावून घ्यायला हव्यात.
म्हणून हल्ली काही गोष्टींकडे जाणीवपूर्वक जास्त लक्ष देतेय
- समोरच्याच्या डोळ्यांत पाहून बोलणं
- समोरच्याचं बोलणं संपेपर्यंत थांबणं
- जरा थांबून, सावकाश विचार करणं
- समोरच्याचं बोलणं आणि वागणं आधीपेक्षा जास्त समजून घेण्याचा, त्यांच्या भावना जाणून घेण्याचा प्रयत्न करणं
AI शी मैत्री करणं
त्यानंतर CIRCUS मध्ये AI सोबत काम करण्याची आपली पद्धतही लिहून काढली.
CIRCUS मध्ये AI चा चांगला वापर करणं म्हणजे वरवर कामाचं वाटणारं निरुपयोगी साहित्य (Workslop) तयार न करता
वापरकर्त्यांसमोर ठेवता येईल असा चांगल्या दर्जाचा आशय तयार करणं.
कॅप्टन Sunpower म्हणाला, त्यासाठी आधी मला नेमकं काय करायचंय, हे माझं मलाच स्पष्ट असायला हवं.
उद्देश काय आहे, काम कितपत परिपूर्ण हवंय, ध्येयाच्या दिशेने नीट चाललोय का, हे सतत तपासत राहायला हवं.
मीच दिशा हरवली आणि नीट सूचना दिल्या नाहीत, तर शेवटी प्रकल्प भलतीकडेच वाहवत जाईल.
AI ची मदत घेतेय म्हणून सगळं त्याच्यावर सोपवून चालणार नाही.
AI ने पटकन उत्तर दिलं, तरी तिथपर्यंत पोहोचण्याची पद्धत बरोबर होती का, याचा पुन्हा विचार करणं, तपासणं आणि निर्णय घेणं ही माझी जबाबदारी आहे.
मी कामावर परत आले त्यानंतर थोड्याच दिवसांत Sunpower ने माझ्यासाठी हे लिहून दिलं होतं. त्याने माझ्याआधीच AI सोबत काम करायला सुरुवात केली होती.
- घाबरू नकोस
- अशक्य असं काही नाही
- जमेपर्यंत करत राहा
- कुठे किती जोर द्यायचा ते ठरव (नियोजनापासूनच)
- आंधळा विश्वास ठेवू नकोस, पण शेवटपर्यंत विश्वास ठेव
- काहीच आपोआप होत नाही
AI मुळे काम सोपं झालं, वेगाने होऊ लागलं.
दहांनी, शेकड्यांनी माणसं मिळून करतील इतकं काम ते करतं, हे नक्की.
काम जितकं सोपं झालं, तितकंच माझ्या कामात आणि माझ्या नात्यांमध्ये काही गोष्टी जपायला हव्यात, हे शिकले.
AI माझ्यासाठी अधिकाधिक गोष्टी करत असताना, माणूस म्हणून मी कशी घडायला हवं?
AI चा चांगला वापर करणं आणि मी चांगलं जगणं.
या दोन्हींचा समतोल सांभाळत पुढे जायला हवं, हे सध्या शिकतेय.
/ लेखिका Grace