लाव्हा म्हणजे वितळलेलं चॉकलेट? — Popo सरांचा ज्वालामुखीचा तास

नमस्कार, मी WAGZAK कुटुंबातली Didi.
आज Popo सरांकडून ऐकलेली ज्वालामुखीची गोष्ट तुम्हाला सांगणार आहे.
लाव्हा वितळलेल्या चॉकलेटसारखा असतो, हे मलाही सुरुवातीला खरं वाटलं नव्हतं.

ज्वालामुखी फुटला की काय बाहेर पडतं — ज्वालामुखीच्या 7 निर्मिती

Popo सरांनी विचारलं. “ज्वालामुखी फुटला की काय बाहेर पडतं?”
Purum म्हणाला, “लाव्हा!” पण तो तर 7 पैकी एकच आहे म्हणे.

ज्वालामुखी वायू, ज्वालामुखीची राख, लाव्हा, मॅग्मा, बेसाल्ट, ग्रॅनाइट, आणि ज्वालामुखीचं मुखसुद्धा.
लाव्हा म्हणजे जमिनीवर वर आलेला मॅग्मा, आणि Popo सरांच्या शब्दांत “वितळलेल्या चॉकलेटसारखा वाहणारा गरम द्रव”.

ज्वालामुखीची राख म्हणजे साधारण 2mm चे बारीक कण, वाऱ्यावर वाहत येऊन पावसासारखे पडतात.
Saerom नं मान हलवत म्हटलं, “म्हणजे दगडाची भुकटी पावसासारखी पडते.”

WAGZAK JUMP मध्ये या 7 गोष्टी एकेक करून स्पर्श करत बघता येतात.
स्क्रीनवरचा ज्वालामुखी फुटतानाचं दृश्य स्वतः निरखायचं.

बेसाल्ट आणि ग्रॅनाइट, फरक काय?

दोघेही मॅग्मापासूनच जन्मले, पण दिसायला अगदी वेगळे.

बेसाल्ट जमिनीवर पटकन थंड होऊन तयार होतो. वायू निघून गेलेल्या जागी भोकं पडतात, आणि रंग गडद काळा. जेजू बेटावरच्या दगडी भिंती म्हणजे हाच बेसाल्ट.

ग्रॅनाइट जमिनीखाली खोलवर खूप हळू थंड झाला. म्हणून त्याचे कण मोठे, भोकं नाहीत, आणि रंग फिकट करडा. इमारतीचे चौथरे किंवा दगडी खांब यांत तो वापरतात.

मुख्य मुद्दा थंड होण्याचा वेग. पटकन थंड झालं की भोकं पडतात, हळू थंड झालं की कणांना वाढायला वेळ मिळतो.

धड्यात एका स्पर्शानं मॅग्मा थंड होण्याची प्रक्रिया स्वतः बदलून बघता येते.
पटकन थंड करा, हळू थंड करा — निकाल कसा बदलतो ते डोळ्यांनी बघायचं.

मार्शमॅलो ज्वालामुखी प्रयोग — आई-बाबांबरोबर करून बघा

हा धड्याच्या शेवटी येणारा खरा प्रयोग आहे. स्वयंपाकघरातच करता येतो.

आधी मार्शमॅलो अ‍ॅल्युमिनियम फॉइलमध्ये ज्वालामुखीच्या आकारात गुंडाळा.
लाल स्ट्रॉबेरी सिरप घाला — हेच मॅग्माचं काम करतं.
वर थोडी कोको पावडर भुरभुरली तरी छान.

आई-बाबांनी ऊष्णता दिली की मार्शमॅलो वितळतो आणि स्ट्रॉबेरी सिरप बुडबुडत वर येतं.
खडक वितळून मॅग्मा होतो आणि बाहेर वाहतो — तीच प्रक्रिया जशीच्या तशी पुन्हा घडते.

WAGZAK JUMP च्या धड्यात 3D मध्ये आधी तत्त्व शिकून मग स्वतः करून बघितलं,
की मुलाला “अरे, हेच ते होतं!” असं जोडून घेण्याचा क्षण येतो.
तोच क्षण खरं शिकणं, असं Popo सर म्हणाले.

दिवाणखान्यातून निघणारी जेजू ज्वालामुखीची सफर — VR अनुभव

WAGZAK JUMP मध्ये जेजूच्या 5 ज्वालामुखी जागा VR मधून फिरण्याचा अनुभव आहे.

धड्यात शिकलेल्या बेसाल्ट, लाव्हा, राख अशा संकल्पना खऱ्या भूमीवर पुन्हा भेटतात, म्हणून सहजच उजळणी होते.

एक स्मार्टफोन पुरे. विमानाच्या तिकिटाशिवाय जेजू ज्वालामुखीची सफर.

घरीही चालू राहणारा विज्ञानाचा शोध

धडा संपला की Popo सर तीन गोष्टी सुचवतात.

एक, मार्शमॅलो ज्वालामुखी प्रयोग स्वतः करून बघणं.
दोन, रस्त्याच्या कडेला किंवा बागेत दगड उचलून तो बेसाल्ट आहे की ग्रॅनाइट ते ओळखून बघणं.
तीन, हवाई किंवा इटलीसारख्या जगातल्या प्रसिद्ध ज्वालामुखींबद्दल पुस्तकात किंवा इंटरनेटवर शोधणं.

स्क्रीनवरच न संपता रोजच्या आयुष्यापर्यंत पोहोचणं — हीच WAGZAK JUMP च्या धड्याची रचना आहे.
शिकलेलं बाहेर जाऊन स्वतः तपासण्याचा अनुभव, मुलांच्या मनात तोच सगळ्यात जास्त टिकतो.

जाहिरातींशिवाय, शिक्षकांनी तपासलेलं शिक्षण

WAGZAK JUMP मध्ये जाहिराती नाहीत.
मुलाचं शिकण्यात लक्ष लागावं म्हणून कोणताही अडथळा ठेवलेला नाही.

आशय सध्या शिकवणाऱ्या शिक्षकांबरोबर मिळून तयार केला आणि तपासला आहे,
आणि 4-12 वयाच्या मुलांच्या अभ्यासक्रमाशी जुळवला आहे.
ज्वालामुखीचा धडा इयत्ता 3-4 च्या भूविज्ञान भागातला आहे.

Popo सर संकल्पना समजावतात, Purum प्रश्न विचारतो, आणि Saerom निरीक्षण करते.
त्या ओघात मूलही सहजपणे “का?” असं विचारायला लागतं.

▶ WAGZAK JUMP ची खरी AR स्क्रीन

Didi बरोबर AR मधून प्रत्यक्ष भेटा

← बाजूला सरकवून बघा

पहिला “का?” जिथून सुरू होतो

WAGZAK JUMP — उडी घ्या जगात

Download on theApp StoreGET IT ONGoogle Play

नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

पुढच्या वेळी पुन्हा मजेदार धड्याची गोष्ट घेऊन येईन. कळावे, Didi.